artikel

Vijf vragen over de wet-Bibob

Café

De gemeente Amsterdam kwam woensdag met een kritische evaluatie van de wet-Bibob. Advocaten hebben ook flinke kritiek op deze wet. Wat houdt deze wet eigenlijk in?

Vijf vragen over de wet-Bibob

Wat houdt de wet-Bibob in?

De Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur ging 1 juni 2003 in. Sindsdien kunnen bestuursorganen, zoals gemeenten of provincies, naar het landelijk bureau Bibob stappen wanneer een ondernemer een vergunning aanvraagt.

Dat brengt vervolgens een advies uit waarin staat hoe groot het risico is dat de licentie wordt misbruikt voor criminele praktijken, zoals witwassen. Op basis van een negatief advies kan een overheid besluiten een vergunning te weigeren.

Het bureau Bibob heeft toegang tot gegevens van onder meer justitie, de Belastingdienst en de Criminele Inlichtingen Eenheid (CIE). Het kijkt bijvoorbeeld of een ondernemer wel eens betrokken is geweest bij een misdrijf en of er sprake is van verdachte financiële constructies.

Wat is het doel van de wet?

De wet moet voorkomen dat de criminele onderwereld in de legale bovenwereld infiltreert. Aanleiding is het rapport van de parlementaire enquêtecommissie opsporingsmethoden (ook wel de Commissie-Van Traa genoemd). Die concludeerde in 1996 dat criminele organisaties soms misbruik maken van vergunningen.

Hoe vaak brengt het bureau Bibob adviezen uit?

Het aantal uitgebrachte adviezen steeg de afgelopen jaren enorm. In 2006 waren het er nog maar 158, een jaar later al 263. Hoeveel het er in 2008 waren, wordt binnenkort bekend. De gemeente Amsterdam vraagt de meeste adviezen aan.

Is iedereen blij met de wet?

Ondernemers en advocaten klagen al jaren steen en been over de wet. Zij wijzen erop dat personen die ooit in de fout zijn gegaan, daar nog jarenlang last van kunnen hebben in hun zakelijk leven. Verder vinden ze het oneerlijk dat ze geen kopie van de adviezen krijgen. Ze mogen die alleen komen inzien. Dit terwijl de juristen van bijvoorbeeld de gemeenten wel een exemplaar krijgen. Die hebben daardoor een voorsprong tijdens rechtszaken.

Wat gaat er veranderen aan de wet?

De wet Bibob is nu van toepassing op onder meer de horeca en de seksbranche. Het kabinet wil het aantal sectoren echter gaan uitbreiden. In de toekomst moet het bureau Bibob ook onderzoek kunnen doen naar gokhallen en headshops. Ook moet de wet kunnen worden toegepast bij vastgoedtransacties waarbij de overheid als private partij een pand koopt of verkoopt.

Verder wil de regering een landelijk register in het leven roepen met alle Bibob-onderzoeken die de afgelopen twee jaar zijn uitgevoerd. Daardoor hoeven overheden niet steeds weer een nieuw onderzoek te doen naar hetzelfde bedrijf. Ook moeten ondernemers in de toekomst onder bepaalde voorwaarden wel gewoon een kopie van de adviezen krijgen.