artikel

Amerika drukt stempel op Europese biercultuur

Café

Sinds Amerika een paar jaar geleden Duitsland voorbijstak als het land met de meeste brouwerijen is die groei vooral onstuimig doorgegaan. Amerikaans craft beer is ‘hot’. In eigen land en daarbuiten.  Zelfbewust komen de Amerikaanse brouwers naar het oude continent. Om hun bieren te laten proeven en in biercafés zelfs hele rijen taps over te nemen. Dat deed ook Rick Chapman van Coronado Brewing uit San Diego. ‘Bier moet ballen hebben.’

Amerika drukt stempel op Europese biercultuur
Rick Chapman, Coronado Brewing

‘Hier. Proef!’, zegt Rick Chapman. En steekt een glas naar voren. Gezeten aan een tafel in het Bredase café Zeezicht heeft hij het net gevuld met Coronado Golden. Het eerste bier dat hij ooit brouwde en dat nog steeds een prominent onderdeel is van het inmiddels naar zeker zestien variëteiten uitgedijde assortiment. ‘Het is belangrijk dat ons bier vers is’, geeft hij aan. De fusten en flessen die uit de Californische brouwerij naar Europa worden verscheept mogen dan in gekoelde containers vervoerd worden, de reis overzee duurt toch al snel vijf weken. Voordat een flesje eenmaal aan een Hollandse bar uitgeschonken kan worden zijn er – in het gunstigste geval – al snel twee maanden verstreken. ‘Deze is vers’, constateert hij tevreden.’

Oktoberfesten
Twintig jaar geleden begon hij samen met broer Ron de Coronado Brewing Company in San Diego. Bij aanvang nog een eenvoudige combinatie van een kleine brouwerij en restaurant – een brewpub -maar dankzij de strategische ligging in de buurt van twee grote legerbases kwam de groei er al snel in. Zeker de laatste jaren gaat het hard. De jaarproductie bedraagt momenteel 40.000 barrels, oftewel 50.000 hl. Nog maar vijf jaar geleden zat hij op 7000 barrels.
Een kleine tien procent van wat er gebrouwen wordt gaat inmiddels richting Europa. Naar Zweden, maar ook Spanje en Nederland worden steeds belangrijker als exportlanden. Landen waar de biercultuur leeft als nooit tevoren. In eigen land won hij al vaak prijzen en honoreert het bekende Rate Beer zijn bieren in veel gevallen met negentig punten of hoger. In de regio waar hij vandaag komt, de Oostkust van Amerika, wordt Chapman dan ook gezien als een belangrijke belangenbehartiger voor de lokale biercultuur. Waren er twee decennia geleden nog maar zes brouwerijen in zijn omgeving, inmiddels schat hij dat het er 120 zijn. ‘En dan staan er nog zeker dertig op de planning.’ De stijgende concurrentie schrikt hem geenszins af. Zijn credo: Er is nog veel groeiruimte voor Amerikaans craft bier. Als we meer mensen aan het craft bier kunnen krijgen dan wordt de markt alleen maar groter. Dat is een gezamenlijke doelstelling.’ En wat is zijn definitie van craft bier? ‘Het tegenovergestelde van al die slappe lagers. Bier waarvoor juist niet de goedkoopste ingrediënten worden gebruikt. Zonder toevoeging van bijvoorbeeld mais of suiker. Bier met smaak, bier met ballen.’
Hij oogt fris. Ondanks het intensieve reisschema dat hij achter de rug heeft. Samen met zijn brewmaster Ryan Brooks trok hij in een paar dagen over het oude continent om de presentatie van zijn brouwsels op te luisteren en toelichting te geven. Zo was hij de dagen ervoor present op proeverijen in Barcelona en Madrid om daarna door te reizen naar Amsterdam en nu dus Breda. In de hoofdstad verzorgden ze de avond er voor een proeverij bij de Beer Temple en was er een bescheiden tap-take-over. Een dag later staat in Brabant een food en bier pairing op het programma. De volgende dag reizen ze door naar de Duitse hopvelden in de buurt van München om daarna ontspannen te eindigen, op de bekende Oktoberfesten in de stad.

Experimenteren
Als hij een nieuw glas heeft gevuld met ‘zijn’ Idiot IPA wijst hij naar een tafelkaartje dat een Belgische variant ervan aanprijst, de Duvel Tripel Hop. ‘Een uitstekend bier’, prijst hij. Maar ook een bier dat er zonder de invloed van Amerikaanse brouwers waarschijnlijk niet was geweest. Amper tien jaar nadat op de Horecava de eerste uit dit land afkomstige IPA was te proeven heeft de onconventionele kijk op het maken van bier de complete bierwereld in zijn greep. Niet alleen werden de Belgische brouwers wakke geschud en gingen weer in serieuze mate hop gebruiken in hun bieren, ook in Nederland geldt craft beer de laatste jaren als het nieuwe adagium. Ipa’s, Dipa’s, Porter’s, Chocolat Stout’s, bier met jeneverbes, gagel of trekdrop. Met dank aan Amerika werd er nog nooit zoveel geëxperimenteerd in de vaderlandse brouwketels als op dit moment en staan ook lang vergeten bierstijlen als bijvoorbeeld het Kuitbier weer in de schijnwerpers. ‘Wij leerden van Europa hoe we bier moesten brouwen. Andersom leerden wij Europa hoe je er mee kunt experimenteren’, duidt Chapman de invloed van hem en zijn Amerikaanse collega’s. ‘Een biertype als IPA (India Pale Ale) bestaat al honderden jaren maar werd nauwelijks nog gebrouwen. Amerikaanse brouwers hebben veel interesse in historische bierstijlen. Dus zijn we die weer gaan maken.’

Geen brouwregels
Een belangrijk voordeel hierbij is dat ze hierbij niet werden gehinderd door oude brouwregels die sommige van hun Europese collega’s wel dwars zitten. ‘Vanaf het begin zijn ook wij meteen gaan experimenteren. Met dry hopping bijvoorbeeld (hierbij wordt aan het einde van het brouwproces naast de ‘gewone’ hopgift een soort theezak met verse hop in het bier gehangen om er zo nog meer smaak aan te geven – red). In Duitsland bijvoorbeeld staat het Reinheitsgebot dit niet toe. Maar je hoeft niet altijd bier te brouwen volgens vaste regels. ‘

Samenwerking
Het is die manier van werken die inmiddels zijn weerslag heeft op de complete brouwwereld. Van micro- en craft-brewers tot wereldwijd opererende multinationals. Die laatste categorie kijkt inmiddels met meer dan gewone belangstelling naar het craft segment. Waar de pilsomzet vaak al jaren daalt noteert dit onderdeel van de biermarkt wel klinkende groeicijfers. Niet toevallig dus dat Heineken recent de Amerikaanse craft branchegenoot Lagunitas overnam. En uit Nieuw Zeeland de bieren van dochter Monteit’s Brewing laat overkomen. Eerder liet ook con-cullega AB InBev zijn blik al vallen op meerdere craft brewers. In Europa introduceerde ’s werelds grootste brouwer recent zelfs een speciale lijn Leffe Royale bieren. In vier varianten, steeds gebrouwen met een andere hopvariëteit. Onmiskenbaar het gevolg van de gestegen vraag naar extremere biervarianten. Dat sommige van zijn collega’s zich over laten nemen of een intensieve samenwerking aangaan met een grotere speler ziet Chapman niet als een negatieve ontwikkeling. ‘Als kleinere brouwer is het vaak lastig om je bieren goed te distribueren. En zo’n netwerk heeft een Heineken of AB Inbev natuurlijk wel.’ Zelf werkt hij op dit gebied samen met Craft International. Een Amerikaans bedrijf dat voor 90 procent van de exporterende craft-brouwers in Amerika de distributie verzorgt.

Vrij duur
Chapman: ‘Veel van de Amerikaanse craft-brewers behoren tot de eerste generatie van het bedrijf. Zij zijn dus vaak prima in staat om te beslissen op welke manier zij het voortbestaan van hun brouwerij het beste kunnen garanderen. Want het gaat altijd om je bedrijf. Wij zijn zelf als Coronado goed met banken en andere financiers. Hebben ons eigen vastgoed. Het geld dat wij verdienen steken we ook vooral in mooier speelgoed voor Ryan. We zijn dus niet bezig met een overname. We willen alleen maar beter worden.’ En dat laatste zal altijd nodig blijven, benadrukt hij. ‘Onze bieren zijn vrij duur om te verkopen. Het kost zeker twee keer meer om een bier van ons naar je bar te krijgen. Daarom moet het absoluut goed zijn. En vers.‘

 

Een paar cijfers

  • In Amerika zijn ongeveer 3200 craft brewers.
  • Gemiddeld openen in Amerika 1,5 brouwerij per dag.
  • Er staan meer dan 2000 nieuwe brouwerijen gepland.
  • IPA’s maken 47 % uit van de Amerikaanse craft beer productie.
  • Het marktaandeel van craft beer in de VS bedroeg in 2014 11 procent.
  • 36 procent van de Amerikaanse craft bier productie werd vorig jaar geëxporteerd.
  • De totale biermarkt in de VS steeg in 2014 met 0,5%, die van craft bier pluste met 17,6%.
  • De totale omzet aan craft bier in de VS bedroeg in 2014 19,6 miljard dollar.