artikel

Onbekend UCC: van plantages tot koffiebars volledig in eigen beheer

Café 408

Sinds vijf jaar heeft een Japans bedrijf een marktleiderpositie in Nederland op het gebied van koffie in de retail en een zeer sterke positie in de horeca. Alleen heeft niemand van dat Japanse bedrijf gehoord. Of zei de naam UCC u wel iets? Achter die drie letters gaat een volledige keten schuil: van eigen koffieplantages, inkooporganisatie, branderijen en zelfs eigen koffiebars.

Onbekend UCC: van plantages tot koffiebars volledig in eigen beheer

UCC is een Japans familiebedrijf, Ushima Coffee Company, met een omzet van €2,5 miljard. Vijf jaar geleden kocht het Japanse bedrijf het van oorsprong Nederlandse United Coffee, en doopte dat om tot UCC Europe. De onderneming heeft wereldwijd 7300 werknemers en is een van de weinige onafhankelijke koffiebedrijven die de volledige keten binnen de eigen organisatie heeft: van eigen koffieplantages tot koffiebars en alle stappen ertussen (behalve containerschepen). Het is een megabedrijf, wat veel geld verdient met bulkkoffie maar tegelijkertijd ook veel geld en tijd steekt in experimenteren en vermarkten van specialty coffee. Het is wereldwijd een van de weinige koffiebedrijven dat zowel grote brander als specialty coffee-brander is.

In Nederland heeft UCC in de retail een marktaandeel van bijna 50 procent, toch kent niemand de naam. Dit komt omdat de brander voor een aantal grote retailbedrijven onder private label de huismerkkoffie produceert. In de horeca is het marktaandeel iets lager – men wil niet zeggen hoeveel precies – en ook in de horeca is de naam niet bekend. Maar de naam Smit&Dorlas wél. Deze Mijdrechtse koffiebrander was eerst onderdeel van United Coffee, en werd met de overname ingelijfd door UCC.

Wereldwijd zijn er twee hoofdkantoren, in Japan en voor Europa in Londen. De centrale inkoop gebeurt in Genève. Wereldwijd heeft UCC 28 branderijen, waarvan 11 in Europa. In Bolsward staat de enige in Nederland, waar ook voor de Duitse en Scandinavische markt wordt gebrandt. Alleen al in Europa roosteren die 11 branderijen samen 70.000 ton groene koffiebonen per jaar. Daarnaast is Smit&Dorlas in Nederland distributeur voor de espressomachines van La Cimbali.

De Drie Mollen

De naam United Coffee is ook niet bij iedereen bekend, wel de vroegere naam van de koffiebrander: De Drie Mollen. Dit bedrijf werd in 1818 gestart in Den Bosch en bouwde uit tot een koffiespeler van formaat met een branderij in Bolsward. In 2012, het bedrijf was inmiddels samengegaan met vier andere grote branders en had de vleugels in Europa uitgeslagen, werd de naam veranderd in United Coffee. En van UC naar UCC is maar een kleine stap.

De branderij in Bolsward bestaat nog altijd, en is de grootste van UCC wereldwijd.Het Europese hoofdkantoor van United Coffee zat in Genève, na de overname werd daar de R&D-afdeling en de centrale inkoop gevestigd. Het zwaartepunt van UCC Europe ligt dan ook in Zwitserland. In Zollikofen, een industriestadje onder de rook van Bern, staat naast één van de modernste branderijen het paradepaardje: een Academy met laboratorium, waar de topbarista’s die het bedrijf aan zich gebonden heeft, hun werkterrein hebben.

Wereldkampioen

Chris Loukakis werd in 2011 wereldkampioen latte art, in 2012 3e in de wereldkampioenschappen filterkoffie en in 2014 3e bij de wereldkampioenschappen barista. Deze koffie wereldtopper is verbonden aan UCC en geeft trainingen voor ze. De huidige Zwitserse baristakampioen André Eiermann – en in november dit jaar deelnemer aan de wereldkampioenschappen in Seoul – is marketing directeur UCC Zwitserland. In de Academy bij de branderij zijn alle attributen aanwezig voor specialty en slow coffee.

Maar de belangrijkste functie van de ruimte is de Academy, de enige buiten Japan, waar Eiermann en Loukakis workshops en trainingen geven aan zowel eigen mensen als van buitenaf. Zo wil het koffiebedrijf uitstralen: wij houden niet al onze kennis voor onszelf, iedereen is welkom om met ons de wereld van koffie te ontdekken.

Eigen plantages

Al in 1981 kocht UCC haar eerste plantage, in de regio Blue Mountains op Jamaica. Later kwamen daar ook plantages bij in de regio Kona op Hawaï. Op Jamaica heeft het bedrijf nu zo’n 33 hectare, op Hawaï 14. Beide regio’s staan bekend om hun absolute topkoffies. Ook hiermee wil he bedrijf zeggen: we gaan voor het beste wat er te krijgen is. Maar ook voor koffie die ze aanschaffen. Zo kocht UCC in 2015 in Honduras alle koffies die in de Cup of Excellence (CoE) boven de 90 punten scoorden.

Cup of Excellence is een zeer doortimmerd beoordelingssysteem voor koffies uit een bepaald land. Importeurs betalen een lidmaatschapsfee, boeren kunnen gratis hun koffies laten meedoen. In verschillende rondes testen wereldwijd erkende controleurs de koffies en geven er punten aan (maximaal 100). De top-10 koffies worden allemaal in totaal zo’n 120 keer gecupt, waarbij de eindscore het gemiddelde is. Alle koffies die 86 of hoger scoren – en dat zijn dus échte topkoffies – krijgen het predicaat ‘Cup of Excellence’ en de boeren van wie die koffie is, zijn verzekerd van een zeer goede verkoopprijs.

UCC

De koffie van eigen plantages en bijvoorbeeld zulke CoE-koffies worden allemaal gebrand voor specialty coffee. In sommige jaren koopt UCC alleen al voor $300.000 aan Cup of Excellence-koffies. ‘Daarmee zijn wij één van de grootste CoE-inkopers wereldwijd. Die koffies zijn echt niet alleen voor specialty roasters’, zegt Eiermann. In landen als Brazilië en Vietnam, waar UCC haar bulkkoffie koopt, heeft het bedrijf eigen kantoren en labs voor kwaliteitscontrole.

In veel landen waar UCC koffie koopt, zijn nauwe banden met de boeren die de koffie verbouwen. Bij inkoop houdt het bedrijf rekening met lokale omstandigheden en let daarbij op duurzaamheid. Zo zal het bedrijf nooit gewassen koffie uit Ethiopië kopen. ‘Om 60 kilo gewassen koffie te produceren is, voor het wassen alleen al, 32 liter water nodig’, legt Eiermann uit. ‘In een land waar schoon water schaars is, vinden we dat niet in een gezonde en duurzame bedrijfsfilosofie passen.’

Andersom kan in landen waar de koffie in het regenwoud groeit, door het vochtige klimaat het drogen van de bonen een uitdaging vormen. ‘Mechanisch drogen is hier populair, wat – mits het gelijkmatig gebeurt en niet te snel – bijna hetzelfde resultaat geeft als in de open lucht gedroogd.’

Microklimaat

Klimaat en terroir worden steeds vaker erkend als invloedsfactoren op het eindresultaat. Zo heeft een land als Guatemala 300 microklimaten waar koffie groeit: elke vallei en elke berghelling is anders, en levert daadwerkelijk andere koffies af. Vergelijk het met wijn: een gebied als Bordeaux heeft op een oppervlak van 100.000 hectare wijngaarden tientallen subgebieden, elk met een eigen microklimaat en eigen smaakkenmerken.

Aan de andere kant van de keten, gezien vanaf de plantage, staat de eindgebruiker: de gast. In Japan heeft UCC zo’n 600 eigen koffiebars, waar ze rechtstreeks feedback krijgen op de eigen koffies om die vervolgens te kunnen verbeteren. ‘Zo zijn wij niet alleen bean-to-cup, maar ook cup-to-bean bezig.’ In Nederland zijn vooralsnog geen plannen voor eigen koffiebars.

Bekijk hieronder een filmpje wat UCC recent maakte:

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels