artikel

De Stand van ons Bier (I): ontwikkelingen tot nu toe

Café

Craftbier neemt een steeds grotere hap uit de taart van de totale bierconsumptie en, na een periode van de meest extreme smaken, lijkt het erop dat ‘niet al te moeilijke bieren’ weer terrein winnen op de gehopte smaakbommen. Maar hoe staat Nederland ervoor op de biermarkt van 2018? In vijf delen kijken we met experts uit de branche terug, vooruit en beschouwen we ‘De Stand van ons Bier.’

De Stand van ons Bier (I): ontwikkelingen tot nu toe
Rick Kempen (l) en Peter van der Arend.

Om tot een antwoord te komen hoe het bier er in Nederland voorstaat, zette Misset Horeca de afgelopen maanden vijf maal twee mensen uit de branche om de tafel. Beergeeks Rick Kempen en Peter van der Arend, biersommeliers Ivo Thijssen en Kim Lentjes, craftbrouwers Michel Ordeman en Rick Nelson van respectievelijk Jopen en Oedipus, bierprofessoren Fiona de Lange en Henri Reuchlin en de horecadirecteuren van de twee grootste spelers op de Nederlandse markt, Geert Minnart van Heineken en Pieter Anciaux van AB InBev.

In vijf duo-interviews laten zij hun licht schijnen over de stand van het bier in Nederland. Van ovenames en trends, van samenwerking tot de toekomst: ‘We staan pas aan het begin van de bierrevolutie.’

Dit artikel verscheen eerder in Misset Horeca en wordt de komende weken in vijf delen, uitgebreider gepubliceerd op MissetHoreca.nl. In deel I beschouwen we de ontwikkelingen tot nu toe en de bewustere keuzes die gemaakt worden op de biermarkt.

De ontwikkelingen tot nu toe

De geïnterviewden zijn op verschillende momenten de afgelopen

Amsterdam - Rik en Peter in discussie over de toekomst van bier. FOTO: DIEDERIK VAN DER LAAN

Peter van der Arend: ‘Toen ik begon in de bierwereld had ik de huidige populariteit nooit voorzien.’

decennia de bierwereld ingestapt. Geen van allen had echter gedacht dat ‘bier’ anno 2018 staat waar het nu staat. Peter van der Arend durfde het hooguit te hopen, vertelt hij. ‘Ik heb de huidige populariteit van bier nooit voor mogelijk gehouden. Toen ik begin 2000 een interview gaf aan Elsevier, werd mij gevraagd wat mijn doel was binnen vijf jaar met Proeflokaal Arendsnest en Nederlands bier. Mijn antwoord was, dat ik hoopte dat bier op hetzelfde niveau geaccepteerd zou zijn als wijn.’

De opmars van bier heeft ook Rick Kempen verbaasd, maar dan wel in etappes, legt hij uit. ‘Had je me in 2000 gezegd dat bier anno 2018 zó populair zou zijn als het nu is, had ik je hartelijk uitgelachen. Maar had je me het in 2007 gevraagd, was mijn reactie anders geweest.’ Peter van der Arend vult aan: ‘In 2007 introduceerde Bier & Co een IPA op de Horecava, tijdens een borrel van de ABT (Alliantie van Biertapperijen, red.). En ik weet dat veel ABT-mensen zeiden: lekker bier, maar niet te verkopen. Hoe groot is dan de overwinning als een brouwerij als Heineken in 2013, bij Brand althans, een IPA op de markt brengt?!’ Rick Kempen: ‘Voor ons was dat echt wel een ‘yes!-moment’. Dat een grote brouwer een bierstijl uitkoos die wij toentertijd op de markt brachten, is natuurlijk een mooie bevestiging.’

Toch komt ‘bier’ van ver. ‘Jawel’, beaamt Rick Kempen. ‘Maar er is nog een lange weg te gaan. Kijk alleen maar naar wijn; hoe lang heeft die er niet over gedaan om te komen waar het nu is? Voorheen was dat ook alleen elitair, en midden jaren zeventig, begin jaren tachtig heeft Albert Heijn een grote rol gespeeld om wijn populairder te maken. De gemiddelde brasserie had een huiswijn, klaar. Gasten vroegen ook om een rode of een witte – soms droog of zoet, meer niet. Tegenwoordig is het al een sauvignon blanc, cabernet of een chardonnay waar om wordt gevraagd. En dan niet eens omdat mensen het verschil weten tussen een bepaalde soort uit Australië of Frankrijk, maar wel wat een bepaalde druif doet en met welke gerechten deze goed is te combineren.’

Lees ook: Speciaalbier? Elk bier is speciaal!

Enorme groei aantal bierdrinkers

Jopens Michel Ordeman zegt aangenaam verrast te zijn door het ‘bierpubliek’. ‘Naast het feit dat vrouwen steeds vaker

Ivo Thijssen: ‘Iedereen lust bier, maar niet iedereen weet dat.’

bierliefhebbers zijn, is het vooral de jongere generatie die zich inlaat met mooi bier. Toen ik begon, in de jaren negentig, waren speciaalbierliefhebbers mannen met een baardje, een buikje en een linnen tasje.’ Het bredere publiek voor bier is volgens de Jopen-oprichter mede te danken aan de bredere beschikbaarheid ervan. ‘De dinosaurussen daargelaten – zij die roepen: mijn gasten willen alleen pils – heeft een groeiend aantal ondernemers diverse bieren op tap en zo krijgt iedereen ook daadwerkelijk de kans nieuwe smaken te proeven.’

Rick Nelson van Oedipus sluit zich daarbij aan. ‘De craftbierbeweging is in korte tijd zo enorm gegroeid. Soms komen we een horecazaak binnen en worden we haast omver geblazen door wat we allemaal op de kaart zien staan aan bier. Echt wauw!’ Ivo Thijssen is blij dat er meer bier wordt gedronken. De verdienste van de brouwers, aldus de biersommelier. ‘Er worden zoveel soorten bier op de markt gebracht, voor iedereen is wel iets te vinden.’ Dat er nog altijd mensen zijn die claimen niet van bier te houden, daar heeft de Nijmegenaar geen boodschap aan. ‘Ik zeg altijd: iedereen lust bier, maar sommige mensen weten het gewoon nog niet. Die hebben gewoon het juiste bier nog niet geproefd.’

Lees ook: Jopen Bier haalt €90.000 op voor KiKa

Zijn collega-biersommelier Kim Lentjes is het met hem eens. ‘Meer mensen weten de weg naar bier te vinden, ook omdat het een beter imago heeft. Niet meer alleen van de ‘kratjes’ en de ‘studenten’ of ‘vijf bier voor een tientje’ in de kroeg. Minder maar beter.’
Peter van der Arend zegt de afgelopen jaren ook verrast te zijn door de toename van het aantal Amerikaanse bieren op de Nederlandse markt. ‘Toen ik in 2009 de BeerTemple begon, met Amerikaanse bieren, moest ik die brouwerijen bijkans smeken mij hun bier te leveren. Dat gebeurde nauwelijks.’ De Amerikaanse brouwerijen groeien enorm in hun thuisland, niet alleen in volume, maar ook in aantallen.

Volgens Van der Arend de reden dat steeds meer van hen buiten hun thuisland kijken naar een nieuwe afzetmarkt. En dat de Amerikaanse bieren populair zijn, behoeft volgens Van der Arend geen betoog. Kempen: ‘Daardoor waardeer ik het zo dat een mooi aantal Nederlandse craftbrouwerijen hun eigen pad volgt en niet – zoals veel Deense, Italiaanse en Spaanse brouwerijen bijvoorbeeld – de Amerikaanse bieren één-op-één kopiëren en doen wat zij doen. Brouwerijen als De Molen, Oersoep en Kees hebben hun eigen stijl en zijn creatief genoeg om hun bier een eigen signatuur mee te geven.’

Lees ook: Goose Island brengt Black Friday Bier eenmalig naar Amsterdam

Bewuste keuze en gezondheid

Henri Reuchlin zegt ook aangenaam verrast te zijn door de grote populariteit. ‘Het verbaasde me altijd al dat we een behoorlijke wijncultuur in Nederland hadden, maar dat een biercultuur volledig ontbrak. Toen ik vervolgens die omwenteling zag, viel het me op dat de grote brouwers er zo lang over deden de omslag te maken. Daarnaast had ik niet verwacht dat er zó veel kleine brouwers bij zouden komen.’ Fiona de Lange: ‘Ik had niet voorzien dat bier zo populair zou worden. Maar ik sluit me aan bij de woorden van Henri. Toen ik in 2009 in de bierwereld stapte, groeide de populariteit al flink, maar ik vond de ontwikkeling erg langzaam gaan.’

Bekijk ook video: Henri Reuchlin over Week van het Nederlandse Bier

Henri Reuchlin: ‘De groei kwam in de daarop volgende jaren, toen we nog midden in de crisis zaten. In die periode keken consumenten en gasten meer naar lokaal en werden andere bieren dan pils populairder.’ Het klinkt tegenstrijdig, aangezien die bieren duurder zijn. Fiona de Lange: ‘Mensen gingen juist voor minder, maar dan wel beter. Daarbij kwam het ene na het andere voedselschandaal aan het licht, waardoor er bewustere keuzes gemaakt werden.’

Dit is deel 1 uit een serie van 5 verhalen over De Stand van ons Bier. Op 19 januari staat deel 2 online, onder meer over bier en spijs. Op 26 januari wordt het derde deel gepubliceerd over credits voor de revolutie en pils versus de rest. Deel 4, dat gaat over de voor- en nadelen van Overnames, staat 2 februari op MissetHoreca.nl en vrijdag 9 februari verschijnt het laatste deel (5): De toekomst van ons bier; gezond en ingeblikt.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels