artikel

Speciaalbier op festivals: de weerbarstige praktijk

Catering

Is het op de meeste Foodfestivals wel mogelijk om een keur aan lekkere en originele hapjes te bestellen, op drankgebied is de keus een stuk beperkter. Organisatoren houden de vloeibare omzet graag in eigen hand en staan dus niet toe dat er andere bieren worden getapt dan die van de huisbrouwer, Vier ‘biertruckers’ over een weerbarstige praktijk die desondanks volop kansen biedt.

Speciaalbier op festivals: de weerbarstige praktijk

Hedwich van der Steen dacht een drukke zomer tegemoet te gaan, maar ineens was eind mei de agenda weer behoorlijk blanco. Met haar biertruck De Tapruijters – een tot mobiele bar omgebouwde schaftkeet – zou ze de komende tijd op meerdere foodfestivals in de regio van Amsterdam staan. Lekker biertjes tappen voor al die dorstige festivalbezoekers. Ze zag het helemaal zitten. Het liep anders.

Na lang onderhandelen met de organisatie was bedongen dat ze op ieder festival twee lokale bieren mocht tappen. De andere bieren zouden geleverd worden door beoogd hoofdsponsor Ab-Inbev. Maar organisatie en brouwer kwamen uiteindelijk niet tot een akkoord. Dat lukte aansluitend wel met Heineken. En deze brouwer stond niet toe dat er naast de eigen (speciaal-)bieren ook maar een druppel ander bier zou worden getapt. Hoe klein in omvang de brouwers ervan ook zijn. ‘Ik snap het wel, het organiseren van een festival is een dure business. Als organisatie ben je in belangrijke mate afhankelijk van de deal met de brouwer. Die vervolgens de complete drankenlogistiek voor zijn rekening neemt.’

Toch kan Van der Steen geen naïviteit worden verweten. Immers, de aanleiding om juist een biertruck te bouwen in mei vorig jaar was voor de hand liggend. Als fervent festivalbezoeker was het haar al vaker opgevallen: ‘Waarom kan ik hier geen bier drinken van een lokale brouwer?’ Ze besloot het idee uit te werken. Met een compagnon kocht ze een oude schaftkeet en verbouwde deze tot een rijdende bierbar. Met acht taps waar voornamelijk lokaal gebrouwen bieren uit stromen. Afhankelijk van de locatie of het soort festival varieert het aanbod.

Van taps naar hamburgers

Dat grote festivalorganisatoren de deur het liefst dicht houden voor speciaalbier is ook voor Jack Verduin een herkenbaar probleem. Begin vorig jaar stak de eigenaar van Jack’s Biercafé in Heemskerk liefst €30.000 (exclusief BTW) in de ombouw van een oude Amerikaanse pakketwagen uit de jaren zeventig naar een rijdende bierbar. Met vier taps, koelingen, een spoelbak en aansluitingen voor zowel 220 als 480 volt kan hij op iedere locatie een mooi glas speciaalbier tappen. ‘De Foodfestivals zijn niet te doen’, weet hij inmiddels na één seizoen. ‘Ik heb wel eens gedacht, de taps eruit, ik ga wel hamburgers bakken. Ze willen de kar graag hebben, maar dan om te huren en vervolgens te bemannen met eigen personeel. Dat doe ik niet. Je verdient er niks aan en je weet niet hoe je ‘m terugkrijgt.’ Hij had er meer van verwacht, erkent hij. ‘Ja, daar was ik op voorhand wat naïef in. Maar die gasten willen hun eigen omzet pakken en staan niet open voor dit soort initiatieven.’

Speciaalbier implementeren

Dat weet ook Lotte Wouters als geen ander. De Misset Catering columnist en ‘creatief eindbaas’ van The Food Line Up heeft een achtergrond die ligt in de festivalwereld. ‘De kaart- en drankverkoop is het verdienmodel’, weet ze. ‘De concurrentie is de laatste jaren groter geworden en je ziet ook dat de besteding aan food hoger wordt. Dat is voelbaar aan de drankenkant. Het is voor een festivalorganisatie daarom belangrijk dat er een superscherpe deal met de brouwer wordt gesloten. En die wil vervolgens geen andere partijen toelaten. Dat geldt niet alleen voor bier trouwens. Water, fris, wijn. Alles.’

Ze merkt dat de eenzijdige keuze op drankengebied steeds meer wrevel wekt bij de bezoekers. ‘De beleving die een gast wil, gaat verder dan goed eten. Ik heb het zelf ook meegemaakt. Op het Best Kept Secret festival hadden we 43 specialistische foodondernemers neergezet. En het enige dat je erbij kon drinken, was een waterig pilsje. Dat moet anders, dachten we. Het is de reden dat ook wij met eigen barren zijn begonnen.’

Een daarvan is de Bar Bar. Een zilverkleurige trailer met zes taps, die flexibel is in te delen. ‘Met onze Bar Bar organiseren we bijvoorbeeld ook biercolleges met de brouwers. Ook doen we ‘bier pairing’ met onze cateraars en vragen we altijd of een van de lokale brouwers uit de plaats waar onze bar staat ook in de bar komt meetappen en vertellen over zijn bier.’ Is er op een event minder behoefte aan speciaalbier, dan is de wagen in een handomdraai om te bouwen tot een fris-, sap- of ciderbar.

Dat festivalorganisatoren ook zien dat de vraag naar speciaalbier toeneemt, bleek vorig jaar op Lowlands. ‘Zij hebben gewoon tegen de brouwerij gezegd, er is een grote vraag naar speciaalbier. Zorg er maar voor dat het er komt. Het leidde tot de Speciale Bieren Bar van Brand. Het was een doorslaand succes. Dat merk is weliswaar onderdeel van sponsor Heineken, maar het is een begin. Dat is ook een kans die ik zie voor festivalorganisatoren, je kunt tegen de brouwer, vaak Heineken of Grolsch, best zeggen: ‘Ik wil ook speciaalbieren op mijn festival, hoe gaan we dat oplossen?’

De oplossing die Wouters aandraagt kon wel eens het begin zijn van een volgende stap in (food)festivalland. ‘In Leeuwarden heb je sinds een paar jaar het Welcome to the Village festival. Daar hebben ze gezegd: ‘Wij willen het beste eten en drinken voor onze bezoekers.’ Het leidde tot een unieke constructie. Met als voorwaarde dat 25 procent van de omzet voor de organisatie zou zijn, was het een buitenkans voor Biercafé De Markies, restaurant Eindeloos van chef-kok Willem Schaafsma en wijncafé Sems om buiten hun eigen bedrijven omzet te genereren. Op wat Baaiduinen werd genoemd, serveerden zij in een uit pallets gemaakte bar annex podium speciaalbieren, topgerechten en uitstekende wijnen. ‘Dat zouden veel meer festivals moeten omarmen’, vindt Wouters. ‘Doe je het niet, dan ga je zelfs de boot missen, denk ik. Mainstream gaat het niet redden. Je moet blijven schuren en vernieuwen.’

Een herkenbare uitspraak voor Tapruijters collega Hedwich van der Steen: ‘Vaak zie je dat een grote brouwer wel de sfeer wil nabootsen van een kleine brouwer, maar uiteindelijk gaat het voor de bezoekers ook om de smaak en het verhaal achter het bier.’

Brouwerijvrij

Dat kon wel eens in het voordeel zijn van Thijs Hofstra. Met twee compagnons is hij eigenaar van het bedrijf Horecavoertuigen. Eén daarvan is de SpeciaalbierBus. ‘Een’, volgens hem, ‘uit de hand gelopen studentengrap. De bus reed zo’n dertig jaar rond in de buurt van Genève en is sinds twee jaar een mobiel proeflokaal met tien taps. Ook voor hen was de aanleiding simpel: ‘Op veel festivals was alleen maar pils te krijgen en is er weinig ruimte voor de speciaalbierbrouwerijen. Met de SpeciaalbierBus willen we hierop inspringen door deze brouwers onder het grote publiek bekend te maken.’

Naast een professionele tapinstallatie heeft de bus een eigen watervoorraad en stroomvoorziening. ‘De vaste systemen van de bus draaien op 12 volt batterijen, waardoor de bus ook op afgelegen locaties compleet zelfstandig draait. Zelfs rijdend kan de bus getapt ijskoud bier serveren, glazen spoelen, muziek draaien en 35 personen al borrelend vervoeren. Het opvallende voertuig is dan ook populair voor feestjes, maar duikt steeds vaker op tijdens events en festivals. Ook was het de blikvanger tijdens de opening van de Week van het Nederlandse Bier. De bus is ‘brouwerijvrij’. Per event of feest kan er gekozen worden voor bieren uit de regio. ‘Op dit moment werken we veel samen met Brouwerij Maallust, De Leckere, Jopen, Texelse, ‘t IJ en de Bronckhorster.’

Kansen in verhuur trucks

De verhuur aan bedrijven voor een personeelsfeest is ook een optie die Jack Verduin binnenkort gaat promoten. ‘Ik ben een folder aan het maken die ik bij bedrijven in de regio ga verspreiden. Zij kunnen de truck huren. Samen met een slager kan ik dan de complete catering regelen. Daarop ga ik echt vol gas geven. En het mooie is, de truck is dan gelijk goede reclame voor mijn café.’

Het verhuren van bierbus of -truck aan eventcateraars is een serieus businessmodel voor de eigenaren. Daarnaast is ook de opkomst van bierfestivals in de buitenlucht een kans voor de biertruckers. Zo draaiden De Tapruijters recent een topdag tijdens het eind mei georganiseerde BierOost. Een bierfestival op de Amsterdamse Jaap Eden Baan. Een dag later vond het nieuwe festival Dorst plaats in Den Haag. Een combinatie van Foodtrucks met wijn en (speciaal-)bieren. Ook hiervoor was de animo groot. Liefst 12.000 bezoekers trok dit reizende wijn- en speciaalbierfestival dat later deze zomer ook Den Bosch (Stadspark 26 t/m 28 augustus ) en Utrecht (Griftpark 2 t/m 4 september) aandoet.
En dat laatste past weer helemaal bij de tip die Lotte Wouters haar mobiele collega’s wil meegeven: ‘Als je ergens niet tussenkomt, dan ga je toch lekker je eigen evenement organiseren. Hier in Amsterdam is de markt redelijk verzadigd, maar in de rest van het land, met lokale brouwers, is er absoluut nog volop ruimte voor.’