artikel

In naam der wet!

Horeca

De horeca kreunt en steunt onder wet- en regelgeving. Volgens Koninklijk Horeca Nederland (KHN) is er geen andere bedrijfstak waar individuele ondernemers zó worden belast door wettelijke eisen. Voor het eerst is er nu een totaaloverzicht van wetten en regels waar de horecaondernemer in zijn carrière mee te maken kan krijgen. Het begint bij de Drank- en Horecawet en eindigt, in geval van pech, bij de WAZ.

Als er één instantie is die het ondernemersrisico aanjaagt, dan is het de overheid wel. Wat heeft die een beren losgelaten op het ondernemerspad. Dierenpark Rhenen zou er jaloers op zijn.Het bedrijfschap Horeca en Catering scheidde kortgeleden een imposante lijst af met meer dan 130 landelijke en gemeentelijke wetten en regels waar de horecaondernemer mee te maken kan krijgen. Elke ademtocht van de ondernemer is in een wet geregeld. De bloemlezing is zo uitgebreid, dat die ene loketfunctie waarover in het kader van de administratieve lastenverlichting zo vaak gesproken wordt, science fiction lijkt.

Onheil
Al die wetten en regels zijn uiteraard bedoeld om ondernemer en publiek voor onheil te beschermen. Het vangnetgehalte is hoog, maar er zijn zeker zoveel wettelijke blindgangers in de gevarenzone van het ondernemerslandschap.Een landschap dat, met het vervallen van de vestigingseisen, volgend jaar, bijna vrij toegankelijk wordt. Het volgens de Vestigingswet Bedrijven minimaal vereiste HOV-diploma hoeft straks niet meer. Ondernemers mogen zich dan volledig onvoorbereid in het bureaucratische leeuwenhol begeven. Waren er geen andere wetten waar versoepeling meer op z’n plaats was geweest, vragen de horecabobo’s zich af.

Ondernemerslust
Maar opgeleid of niet, gezien de massa wetten en regels, de onoverzichtelijkheid ervan en de ambtelijke willekeur bij de toepassing, is er het risico dat alleen al om die reden de ondernemerslust zal stranden. Zo ter hoogte van de WAZ, de Wet Arbeidsongeschiktheidsverzekering Zelfstandigen, is de inschatting van ervaringsdeskundigen.Want zo is het ook wel weer. Wie het onderspit moet delven, kan, mits goed verzekerd, een beroep doen op een wettelijk geregelde voorziening, zodat zijn of haar natje en droogje gewaarborgd blijft.

Actualisering
Trouwens, het overzicht is al weer aan actualisering toe. Sinds 1 juli is er een nieuwe wet bijgekomen: de Wet Aanpassing Arbeidsduur. Die verplicht de werkgever om met de werknemer, die daar behoefte aan heeft, te overleggen over het verlengen of verkorten van zijn of haar werktijden. Een wet overigens die voor heel ondernemend Nederland geldt.Sectormanager Rolf Hoppe van de sector Café- en Barbedrijven van Koninklijk Horeca Nederland (KHN) durft niet de uitspraak voor z’n rekening te nemen dat er op de horeca aanzienlijk meer wetten en regels van toepassing zijn dan op andere branches. Maar er is geen andere kleinschalige branche als de horeca waar de individuele ondernemer zó wordt belast door wet- en regelgeving.

Levenswerk
Iedere Nederlander behoort de wet te kennen. De horecaondernemer kan er zijn levenswerk van maken. Natuurlijk is niet elke door het schap opgesomde wet altijd en overal van toepassing op de caféhouder, restaurateur, hotelier of cafetariahouder. Er zijn wetten waar hij gewoon als burger mee te maken heeft, zoals de Kinderbijslagwet. Een van de wetten trouwens die financieel nog wat opleveren. Maar in de meeste gevallen kost de wet geld. Simpelweg vanwege de administratieve ballast en investeringen om aan de wettelijke eisen te voldoen. Maar kosten maken om de wet na te leven is altijd nog beter dan kosten maken vanwege het overtreden van de wet.

Gevangenis
De inventarisatie biedt een niet mis te verstaan overzicht van maximale boetes en maximale hechtenis bij het overtreden van wetten en regels.Horecaondernemers kunnen tijdens een confrontatie met Vrouwe Justitia de borst natmaken. De zwaarste gevangenisstraf, maximaal twaalf jaar, staat op overtreding van de Opiumwet. Maximaal negen jaar achter de tralies kan volgen op het overtreden van artikel 252 van het Wetboek van Strafrecht en is van toepassing als de overtreder een persoon bedwelmende drank heeft toegediend met de dood tot gevolg. De maximale geldboete hiervoor is 100.000 gulden. Is het effect zwaar lichamelijk letsel, dan is de gevangenisstraf maximaal zes jaar en de geldboete ten hoogste vijfentwintigduizend gulden.De hoogste boete in het overzicht, 1 miljoen gulden, kan de wetgever opleggen bij het overtreden van de Mededingingswet.Overtredingen van de Wet Economische Delicten kunnen de ondernemers doorgaans afkopen met geldboetes tussen de vijfentwintigduizend en honderdduizend gulden. Maar hier gelden ook bijkomende straffen, zoals het maximaal 1 jaar stilleggen van de zaak en het verbeurdverklaren van de inventaris.

Dwangbevel
Wie in aanvaring komt met de Algemene Wet Bestuursrecht, kan te maken krijgen met een dwangsom of een dwangbevel. Bij overtreding van de Gemeentewet geldt hetzelfde, maar hier zijn nog meer sancties mogelijk, zoals maximaal drie maanden hechtenis of een geldboete van maximaal vijfduizend gulden. Bovendien kan de burgemeester bevel geven tot het handhaven van de openbare orde, wat vergaande consequenties kan hebben voor de (horeca)ondernemer.

Sancties
Overtreding van de Wet Milieubeheer kan de kastelein, cafetariahouder of een andere collega op maximaal zes jaar gevangenisstraf komen te staan. Overtreding van de Wet Wapens en Munitie: maximale hechtenis vier jaar, maximale boete vijfentwintigduizend gulden. Kortom, heel wat zaken die de horecaman of –vrouw een eenzame kerst kunnen bezorgen. Nog eentje, om het af te leren: overtreding van de Wegenverkeerswet, maximaal drie maanden gevangenisstraf en vijf jaar rijontzegging. De sancties per overtreding staan vaak in de wet of de regel zelf, in andere gevallen zijn ze opgesomd in aparte wetten zoals het Wetboek van Strafrecht, de Wet Economische Delicten, de Algemene Wet Bestuursrecht, de Gemeentewet enzovoort.

Heffing
Het schap heeft maar liefst zeven categorieën wetten op een rijtje gezet en komt meteen zelf in beeld onder het kopje: sociaal-economische wetgeving. Daaronder valt de Wet op de Bedrijfsorganisatie die regelt dat de horecaondernemer zich moet inschrijven bij het bedrijfschap Horeca en Catering, heffing moet betalen en zich dient te onderwerpen aan verordeningen. Bij de eerste stappen op het ondernemerspad heeft de horecaman of –vrouw ook te maken met de Handelsregisterwet, die de inschrijving bij de Kamer van Koophandel verplicht. Verder stelt de Drank- en Horecawet eisen op het gebied van kennis van sociale hygiëne- en zedelijkheidseisen en inrichting. Wat die inrichting betreft, kan de gemeente weer aanvullende eisen stellen met de Woningwet, de Gemeentewet en de gemeentelijk Drank- en Horecaverordening in de hand. Nog meer sociaal-economische wetten waar horecaondernemers veel mee te maken kunnen hebben, zijn de Wet op de Kansspelen, de Wet op de Ruimtelijke Ordening, die de basis vormt voor gemeentelijke bestemmingsplannen, en de Arbeidsomstandighedenwet, recentelijk nog actueel vanwege de in horecakringen niet altijd met gejuich ontvangen Risico-Inventarisatie en –Evaluatie (RIE).

Slapeloze nachten
HACCP en hygiënecodes zijn geregeld in de Warenwet en vallen in de opsomming in de categorie volksgezondheid. De horecaondernemer kan ook het mikpunt zijn van de Jachtwet. Die regelt namelijk de verkoop van geschoten wild aan de horeca. De Opiumwet gaat in op de regels voor het verkopen en verstrekken van verdovende middelen. En dan is er nog de Waterleidingwet, die eisen stelt aan de watervoorziening (legionella). De wettelijke eisen voor zwembaden in horecabedrijven zijn geregeld in de Wet Hygiëne en Veiligheid Zweminrichtingen. Er is in het wettenoverzicht vanzelfsprekend een categorie milieu met op de eerste plaats met stip genoteerd de Wet Milieubeheer die, met z’n AMVB Horeca Sport- en Recreatie-inrichtingen, tal van ondernemers in de horeca slapeloze nachten heeft bezorgd. De Wet Verontreiniging Oppervlaktewateren is de basis voor de jaarlijkse Verontreinigingsheffing Oppervlaktewateren. En er is een Afvalstoffenwet die eisen stelt aan de verwerking van voedselresten, glas en dergelijke.De Wet op de Stads- en Dorpsvernieuwing is ook geen onbekende in de horeca. Deze wet grijpen gemeenten aan om een Leefmilieuverordening op te tuigen, meestal bedoeld om de verloedering van bepaalde stadswijken tegen te gaan. Voor de horeca komt dat neer op extra vergunningseisen.

Portiers
Zeven wetten en besluiten vallen onder de categorie openbare orde en veiligheid. De bekendste is de Algemene Politie Verordening (APV), die de sluitingstijden van de horeca en de openstelling van terrassen regelt.De Wet Particuliere Beveiligingsorganisaties en Recherchebureaus is actueel in verband met de (diploma)eisen voor portiers van disco’s. De Wet Wapens en Munitie maakt duidelijk welke wapens verboden zijn en hoe ze eruitzien. De Wegenverkeerswet is vooral bekend van de alcoholcontrole. Toegestaan is nu nog 0,5 promille alcohol in het bloed, maar de Tweede Kamer en het Ministerie van Verkeer willen naar 0,2 promille.

Tot slot
Tot slot in de categorie openbare orde en veiligheid het Wetboek van Strafrecht. De wet regelt de sancties bij het toedienen van ‘bedwelmende drank’ aan personen die in kennelijke staat verkeren of aan kinderen onder de zestien. Het wetboek bevat ook een artikel over rassendiscrimatie. En dan de fiscale wetgeving. Wet op de Inkomstenbelasting 1964, Wet op de Loonbelasting, Wet op de Vennootschapsbelasting, Wet op de Accijns en de Wet Waardering Onroerende Zaken. Leuker kunnen we het niet maken, wel makkelijker. Maar wanneer? En of het allemaal nog niet genoeg is: de sociale verzekeringswetgeving, een indrukwekkende lijst van 32 wetten, die het schap ontleent aan de Veegwet 1998. Bekende namen in dit rijtje zijn de Ziektewet, de Algemene Bijstandswet, de Nabestaandenwet, de Ouderdomswet, de Arbeidstijdenwet, maar er zitten soms ook abracadabrawetten tussen, zoals de Wet Uitkeringsregelingen Overheveling Opslagpremies; daar zou je toch alleen al vanwege de naam niets mee te maken willen hebben?