artikel

Niet feesten maar vasten

Horeca

Van 27 november tot en met 27 december wordt de Ramadan wereldwijd gehouden. Jarenlang werd er nauwelijks aandacht geschonken aan dit islamitische vastenritueel, maar de laatste tijd houden bedrijven meer rekening met hun islamitische werknemers. Bovendien zijn er steeds meer studenten die meedoen met de Ramadan en ook in instellingen zal het aantal islamitische bewoners groter worden. Wat betekent de Ramadan eigenlijk en hoe houdt de catering er rekening mee?

Niet feesten maar vasten

Na het christendom is de islam de grootste wereldgodsdienst. De meeste moslims leven in de Arabische wereld, Turkije, Iran, Pakistan, Bangladesh en Indonesië. Moslims geloven net als christenen dat God de wereld heeft geschapen. In de zevende eeuw (van de Christelijke jaartelling) gaf God zijn wetten en regels via zijn profeet Mohammed aan de mensen door. Mohammed legde deze vast in de Koran. Een goede moslim voldoet aan vijf plichten:•
-de geloofsbelijdenis (Allah is de enige God en Mohammed is zijn profeet)•
-vijf gebeden per dag met het gezicht naar Mekka gericht•
-aalmoezen geven•
-minstens een keer een pelgrimstocht naar Mekka maken•
-vasten tijdens de Ramadan.

Zuiveren
Op 27 november 2000 begint de Ramadan voor moslims wereldwijd. Ramadan is de negende maand van het Islamitische maanjaar, de maand waarin God de Koran openbaarde. Hij begint als twee orthodoxe moslims de nieuwe maansikkel hebben gezien. Een maand lang mogen moslims niet drinken, eten, roken of seksuele omgang hebben zolang de zon op is. Kleine kinderen, zieke of erg oude mensen en zwangere vrouwen hoeven hier niet aan mee te doen, maar zieken moeten de gemiste dagen wel later inhalen. Door te vasten hopen moslims hun ziel te zuiveren, verstevigen ze hun onderlinge band, leren ze hun lichaam beheersen en danken ze God voor alles wat hij hen gegeven heeft. Tevens herinnert het de rijken eraan hoe het is arm en hongerig te zijn.

Suikerfeest
Na zonsondergang is het feest. Als beloning voor de zelfbeheersing overdag mag men zich dan tegoed doen aan rijke maaltijden. Orthodoxe moslims brengen de laatste tien dagen van Ramadan in de moskee door. Daar bestuderen ze de koran en bidden, met als hoogtepunt de avond van de 27ste dag. Dan viert men lailat-al-kadr: de nacht waarin de koran is geopenbaard. Vanaf dat moment staat alles in het teken van de voorbereiding voor Ied-l-fitr (het feest van het verbreken van het vasten) op 27 december 2000. Tijdens dit drie dagen durende suikerfeest trekt men nieuwe kleren aan, worden er cadeaus uitgedeeld, geeft men voedsel aan de armen en komen mensen bij elkaar om te eten en drinken.

Halal
Het Arabische woord halal betekent toegestaan, geoorloofd. Het tegenovergestelde van halal is haram, verboden. Volgens de Islam bestaat er geen twijfel dat mensen dieren mogen opeten. Dieren zijn namelijk niet slechts voor hun eigen belang geschapen. Ze bezitten geen intellectuele vermogens en hebben niet de mogelijkheid tot vrije keuze. Mensen hebben deze wel, en daarom staan ze boven dieren. Een ander argument voor het mogen eten en gebruiken van dieren, is dat de mens een dier niet kan behoeden voor dood en vernietiging. Ook al wordt een dier niet door de mens geslacht, het kan wel aangevallen worden door een ander dier en daardoor een gruwelijker dood sterven dan wanneer het aan een slagersmes geregen wordt.

Halal
Het feit dat mensen dieren mogen slachten, betekent echter nog helemaal niet dat elk dood dier zomaar opgegeten mag worden. De Koran bepaalt heel strikt wat mag en niet mag, waarbij het belangrijkste is dat mensen moeten leren om zachtmoedig met dieren om te gaan.
Het eten van varkens is verboden. Ook dierenlijken die dood worden aangetroffen zonder dat ze doelbewust door iemand geslacht zijn, mogen niet gegeten worden. Ook niet voor consumptie geschikt zijn dieren die gedood zijn door andere dieren.
Wat wel mag: huid, botten en haar van dode dieren gebruiken. En zeedieren mogen op alle manieren gevangen en gegeten worden; zolang dit niet op een onnodig wrede wijze gebeurt. Vissen, maar ook de zeezoogdieren, zijn dus uit zichzelf halal.

Bloeden
Getemde dieren mogen alleen op de halal-manier worden geslacht. Dit moet gebeuren met een zeer scherp object, onder het uitspreken van de spreuk Bismillah, Allahu Akbar (“In naam van Allah, de grootste”). Bovendien is het belangrijk dat het dier op zijn gemak wordt gesteld.
Hiermee wordt toestemming gevraagd aan Allah om zijn eigendom te slachten. Met het scherpe object wordt de keel van het dier doorgesneden, waarbij in een keer de luchtpijp, slokdarm en de twee halsslagaders worden doorgesneden. Een geslacht dier kan alleen halal worden indien al het bloed eruit gevloeid is, want vloeibaar bloed is haram.
Wilde, ongetemde dieren willen maar hoogst zelden keurig stilstaan als ze geslacht worden. Het komt vaak voor dat ze wegrennen of wild worden en de mens proberen aan te vallen. In zo’n geval is het toegestaan om het dier van ver te doorboren en te laten bloeden, als de naam van Allah maar genoemd wordt.
De Stichting Halal Voeding en Voedsel (HVV) ziet toe op de processen die betrekking hebben op het rein produceren van voeding en op de juistheid van de samenstellende grondstoffen. Een halal-certificaat wordt pas gehaald als ook alle procesniveaus en productietrajecten op reinheid zijn gecontroleerd.

In het ziekenhuis

Wat doet het Canisius-Wilhelmina Ziekenhuis in Nijmegen met het gegeven van de Ramadan? Hoofd communicatie R. Jongma raadpleegde de diëtisten in het ziekenhuis. ‘Eigenlijk is het heel eenvoudig, want zieke mensen kunnen worden uitgesloten van het regime van de Ramadan.
Wanneer iemand toch per se de Ramadan wil blijven volgen, dan houden we daar rekening mee en krijgt zo’n patiënt de maaltijd pas na zonsondergang. Maar over het algemeen zijn mensen in het ziekenhuis zo ziek, dat ze niet aan de Ramadan meedoen.’