artikel

Drukte aan de wisseltap

Horeca

Het waterige winterzonnetje heeft nog niet genoeg kracht om de Haarlemse Groote Markt te verwarmen. Toch zorgen de vroege zonnestralen voor een passend decor voor het Rondje Bier waarin de bierrevelatie van het afgelopen jaar centraal staat. De blonde bieren.

Hoewel niet bepaald een nieuw type bier, beleeft dit segment een flinke opleving. Voor menig kastelein blijkt het een welkome aanvulling te zijn op het gevoerde assortiment speciaalbieren. Met een alcoholgehalte van 6 tot 7 procent en een kleur die varieert van strogeel tot licht amber. Verder een wat zoetige hoofdsmaak met fruitige elementen en in sommige gevallen een toch ook wel weer bittere afdronk. Ideale eigenschappen voor wie een lekker speciaalbier wil drinken, maar niet gelijk 8 procent alcohol voor de kiezen wil krijgen, zoals bij een tripel al snel het geval is. Maar ook is het een leuk opstapje voor de pilsdrinker die het aandurft eens wat anders te bestellen.
Aan de centrale stamtafel van café Studio in Haarlem zijn deze ochtend alle meningen vertegenwoordigd. Ze variëren van de uitspraak van kastelein Lee Vrijburg, werkend in café In den Uiver in Haarlem: ‘Eigenlijk zijn het bieren tussen iets en niets in’, tot de woorden van Interbrew-voorlichter Jan Laurijssen: ‘Het is echt ideaal doordrinkbaar speciaalbier’.

Positioneren
Al snel wordt duidelijk dat niet alle brouwers goed weten hoe het bier gepositioneerd moet worden. Want is de blond nu een Bourgondisch genietbier of meer een doordrinkbaar speciaalbier? La Trappe bijvoorbeeld denkt het eerste, getuige de fikse bokaal waarin de blond geschonken dient te worden. Maar het bier voelt zich er absoluut niet in thuis. Koolzuur, schuim en reuk vervliegen in een handomdraai. En de fikse pul van de Koninck Antoon oogt stoer, maar ook dit bier zou beter tot zijn recht komen in een smaller, tulpvormig glas. Bij Interbrew hebben ze gekozen voor de gulden middenweg. De Leffe Blond wordt uitgeschonken in een bokaal die naar boven iets toeloopt.
Het lijkt geen toeval dat Interbrew met dit bier goede zaken doet. ‘Het is een van de eerste blonde bieren die meer gecommercialiseerd zijn’, zegt Interbrews voorlichter Jan Laurijssen desgevraagd. Gastheer en mede-eigenaar van café Studio, Theo Miedema, meldt dat het in zijn café een vrij populair bier is. Belangrijkste kenmerken: een aangename zachtheid, een fris zoete hoofdsmaak en een droge afdronk.
Het zijn eigenschappen die de ‘prominent’ van deze dag, de oud-staatssecretaris van Defensie en huidig vice-voorzitter van de VVD-fractie in de Eerste Kamer, Dick Dees, verlokken tot de opmerking dat het bier uitstekend zou smaken bij Kantonees eten. ‘Wat voor Duitse Rijnwijnen geldt, gaat ook op voor dit bier. Het is naar mijn mening uitstekend te drinken met deze Aziatische keuken, waarbij de gerechten niet zozeer pittig zijn, maar meer een zoetig karakter hebben.’

Minder zoet
Toch is het niet de Leffe Blond waarmee de ochtend wordt begonnen. Die eer is weggelegd voor het qua alcoholgehalte lichtste bier, de Koninck Antoon. In 1998 ter ere van het Antoon van Dyck-jaar in België op de markt gebracht en sinds vorig jaar ook in ons land verkrijgbaar. ‘We hebben het bier bewust wat minder zoet gemaakt dan andere blonde bieren’, meldt de vertegenwoordiger van De Koninck in Nederland, Hans van der Reyden, staande bij de bar. Als de stoere pul aan de lippen is gezet, maakt Dick Dees gewag van een ‘gangbaar bier’ dat het naar zijn zeggen goed zou doen bij de maaltijd. ‘Volgens mij is dit een goed mosselbier.’ En Theo Miedema zegt: ‘Ik ben een echte blonddrinker. Het is het enige speciaalbier dat ik door kan drinken. En dat is bij de Antoon zeker mogelijk. Je hebt niet het gevoel een zwaar bier te drinken’ Lee Vrijburg herkent de kenmerkende gistsmaak die ook de overige bieren van De Koninck karakteriseert.
Omdat het over een tikje meer alcohol beschikt dan de Antoon, verschijnt het Ter Dolen Blond als tweede bier op tafel. Vooral van het vat geniet dit bier de nodige faam. De twee aan tafel aanwezige kasteleins, Theo Miedema en Lee Vrijburg, kennen het goed. Theo Miedema: ‘Ik voer het niet permanent, maar als bier van de maand is het altijd bijzonder populair.’ Toch valt de gebottelde versie beide heren iets tegen. Speciaal voor de gelegenheid heeft brouwer Mike Janssen de in België gevoerde beugelflesjes aangeleverd. De algemene opinie is dat het bier aan de vlakke kant is. Lee Vrijburg: ‘Het ruikt goed, maar het verschil tussen fles en fust is duidelijk aanwezig.’ Theo Miedema voegt daar aan toe: ‘Ik had op voorhand verwacht dat dit mijn absolute favoriet zou zijn. Maar hij valt me nu iets tegen. Er zit een ‘botertje’ in de smaak, maar ook een zuurtje.’

Kratje Maredsous
Terwijl het gezelschap aan tafel spraakzamer wordt, beginnen ook de personen aan de bar zich te roeren. Nieuwsgierig naar het oordeel over hun bier, is een aantal vertegenwoordigers van de geproefde bieren ook naar Haarlem gekomen. Zo herkennen we naast de al genoemde Hans van der Reyden ook diens collega Ad Hillebrand. Verder de bij Bier & Co werkzame Bob Roelvink en het hoofd verkoop Nederland van brouwerij Duvel Moortgat, Paul Berings. Berings is naar Haarlem gekomen om er een kratje Maredsous 6 Blond af te leveren. Hij legt uit: ‘Onze brouwerij maakt al veertig jaar de bieren voor de abdij van Maredsous. Tot drie jaar terug mochten wij ons echter niet bemoeien met de commerciële activiteiten rond het merk. Dat deden de bewoners van de abdij zelf. Nu we het zelf mogen doen, timmeren we meer aan de weg met Maredsous.’
Zodra de smalle, hoge Maredsous-glazen op tafel verschijnen, merkt voorzitter Dick Wildeman op dat hij de Koninck Antoon wel eens uit dit glas zou willen drinken. En kon Kastelein van de Toekomst, Wilma de Wee, de eerste twee bieren niet zo waarderen, nu veert ze op. ‘Dit bier smaakt echt anders dan de vorige bieren. Dit vind ik lekker.’ Ook Jan Laurijssen prijst het brouwsel van ‘onze vrienden uit België’. ‘Er zit karakter in dit bier. Het heeft best veel koolzuur, maar ook een lekker bittertje.’ Oud-staatssecretaris Dick Dees spreektover ‘harmonieuze smaken’. ‘Eerst is het prikkelend, dan wordt het zachter van smaak. Ja, zeer aangenaam.’

Nieuwkomer
Dat de onderlinge smaakverschillen tussen de blonde bieren groot zijn, blijkt als na de Maredsous de La Trappe Blond op tafel verschijnt. Met het bier hoopt ook brouwerij De Koningshoeven een graantje mee te pikken van de stijgende populariteit van blonde bieren. De brouwer zelf omschrijft de nieuweling als fijn gehopt, volmoutig en fruitig. ‘Er zit toch ook wel een zoetje in’, vult Lee Vrijburg de gegeven specificaties aan. In zijn algemeenheid wordt de smaak als positief ervaren. Het bier is fris, en heeft het fruitige karakter dat ook de tripel van dit merk kenmerkt. Alleen Dick Dees is kritisch: ‘Enigszins melig en weeïg.’
Voorzitter Wildeman lijkt haast te hebben als hij het enige blonde trappistenbier van tafel laat halen om plaats te maken voor de Floreffe Blond. Een merk dat al heel wat jaren bestaat, maar niet de bekendheid heeft van abdijbieren als Leffe, Grimbergen of Affligem. En dat is jammer. Het bier ontpopt zich tot een van de verrassingen van de dag. Eén slok is voldoende om Dick Wildeman de opmerking: ‘dit is heel lekker bier’, te ontlokken. De smaak is fruitig, maar met een bittertje in de afdronk en een aangename geur. Dick Dees prijst vooral het fraaie manchet, dat romiger en dikker is dan bij de voorgaande bieren.
Het is alweer tijd voor het laatste bier van de dag. De Affligem Blond. In tegenstelling tot de Floreffe-bieren heeft Affligem een grote naamsbekendheid in het segment abdijbieren. De blond is dan ook geen nieuw bier, maar profiteert wel van de gestegen populariteit van blonde bieren. Het zwaarste bier van de dag heeft echter niet de sterkste smaak. Van Wilma de Wee had het bier wel iets zoeter gemogen. De harde (hoppige) en ietwat blikkige smaak blijkt meer aanwezigen in eerste instantie niet te kunnen bekoren. ‘Maar als je een paar slokken hebt genomen, smaakt het een stuk beter’, vult Dick Dees aan. Ook Jan Laurijssen is tenslotte positief. ‘Je proeft het fruit.’

Blond en dort

De blonde bieren komen qua smaak en karakter in grote lijnen overeen met de Nederlandse bieren van het Dortmunder-type. Ook die bieren zijn over het algemeen goudblond en hebben een alcoholgehalte van 6,5 procent. Verschil is dat de Dort-bieren ondergistend zijn en blonde bieren meestal een bovengisting hebben ondergaan. Blonde bieren hebben hierdoor een iets rijkere smaak dan de meeste Dortmunders. Bekende Nederlandse Dortmunders zijn: Amstel Gold, Gulpener Dort, Ridder Maltezer en Alfa Super Dortmunder.