artikel

Foody’s heeft de beste wijnkaart van het jaar

Horeca

Voor de derde keer organiseerden Misset Horeca en PersWijn het concours voor beste wijnkaart van het jaar. In tegenstelling tot vorig jaar, toen alleen eervolle vermeldingen werden uitgereikt, kwam er nu wél een winnaar uit de bus: de kaart van het Rotterdamse Foody’s. De juryvoorzitter doet verslag.

Gastvriendelijkheid was opnieuw criterium nummer één voor de wijnkaart van het jaar. Inzendingen die alleen prijslijsten waren, legde de jury meteen terzijde. Vermelding van alleen namen, jaren en prijzen zijn namelijk zeer óngastvriendelijk. De desbetreffende restaurateurs eisen van hun cliëntèle een irreëel grote wijnkennis. Uit prijskaarten kun je immers alleen een juiste keuze maken als je de genoemde wijnen allemaal kent, en dan ook nog van de aanwezige jaren. Natuurlijk is er niemand met zo’n deskundigheid. Met als gevolg dat het gros van de gasten gaat voor of de bekende namen of de huiswijnen, of een eventueel wijnarrangement. Gokken gebeurt natuurlijk ook: op goed geluk een onbekende, binnen het budget passende wijn prikken in de hoop dat deze goed smaakt op zichzelf en bij het gekozen gerecht. Kortom: weg met alle non-informatieve, helaas nog alom aanwezige traditionele kaarten.

Kijken naar details
Na de eerste schifting zijn de resterende kaarten in detail bekeken. Hoe correct en compleet is de gegeven informatie? Is deze juist gedoseerd? Hoe gevarieerd en kwalitatief is het assortiment, en hoe past dit bij de keuken? De aanwezigheid van voldoende wijnen per glas en/of halve fles is eveneens meebeschouwd, net als de vermelding van oogstjaren, een correct taalgebruik en een goede spelling van namen. Voorts moest de kaart een logische indeling hebben, terwijl tevens typografie, overzichtelijkheid, vormgeving en hanteerbaarheid meetelden voor het eindoordeel. Het gehanteerde prijsniveau is waar mogelijk vergeleken met dat van de gerechten.

Overdaad schaadt
In de tweede ronde viel een aantal op zich verdienstelijke kaarten af. Die van Bios (Alkmaar) bijvoorbeeld. De spreekwijze ‘overdaad schaadt’ is hierop van toepassing. Informatief is deze wijnkaart in hoge mate, met per wijn een omschrijving, een symbool voor het wijntype en een spijssuggestie maar om een droge witte wijn te kiezen moet je 80 à 90 van dit soort teksten doorwerken. Geen wonder dat minstens 90 procent van de Bios-gasten kiest voor een wijnarrangement; daar worden ze door deze overweldigende kaart toe gedreven.Wij ontvingen ook een compacte, kloonachtige versie van de Bios-kaart, ingestuurd door ’t Strand (Bergen aan Zee). Die viel echter af vanwege zijn onmogelijk kleine letter. Leesbaarheid, zelfs bij daglicht, was eveneens het probleem bij de verder aantrekkelijke kaart van Eeterij Anders-om (Waalwijk); te iele letter, te dun gedrukt.

Wat betreft de tekstlengte weten diverse samenstellers geen maat te houden. Sommige kaarten leken vanwege de hoeveelheid informatie bijna op een mini-cursus wijn. Gasten, zo wist jurylid en sommelier Peter Bruins uit zijn praktijk te melden, willen gewoonlijk weinig tijd besteden aan hun wijnkeuze. Lange teksten zijn alleen al daarom ongewenst, hoe goed ze ook geschreven zijn zoals die van Kasteel Elsloo (in Elsloo).

Taalgebruik
Behalve naar de lengte is ook kritisch naar de inhoud van wijnbeschrijvingen gekeken. Soms lieten de auteurs van deze teksten hun lezers in de kou staan, omdat de verstrekte informatie nietszeggend is. Dit zijn enkele voorbeelden, letterlijk geciteerd. ‘Diepgele kleur, vee; geurimpressies, een topper’ (Chablis). ‘Rasechte Chablis, traditioneel gevinifieerd’. En: ‘overbekende droge topper’ (Elzasser Riesling). Nog een voorbeeld van non-informatie: ‘héél de wereld trekt aan deze wijnen uit een microklimaat aan de Méditerranée’ (Bandol). Wij kregen bovendien een kaart onder ogen met wijnen die op druivenras waren ingedeeld. In zo’n geval is het essentieel om iets te communiceren over het karakter van elke druif en zijn wijnen, maar dit gebeurde soms helemaal niet of op weinig positieve wijze. Zo stond als enige smaakindicatie bij Sauvignon Blanc de volgende: ‘Sauvignon uit de Loire ruikt even naar kattenpis’.

Foutjes in soorten
Onjuistheden zagen wij te vaak. Om een per definitie suikerrijke Muscat de Rivesalters te karakteriseren als ‘een licht zoete dessertwijn’ is gewoon verkeerd. Gewichtige taal kwam eveneens voor, zoals ‘typische droge Sauvignon welke zich goed verstaat bij frisse gerechten en vis’. En wat moet je als gast met een aan Gewurztraminer gewijde formulering die eindigt met ‘een zoete filmende mondbeleving’? Klinkklare onzin is eveneens geconstateerd. Wij lazen bij een Australische Chardonnay dat deze afwisselend verblijft in Franse en Amerikaanse fusten ‘en krijgt daardoor de fruitige nuances van veel fruit, o.a. perzik in zowel het bouquet als in de smaak’. Alsof eikenhout de wijn van fruit zou voorzien. Het Nederlands was af en toe tenenkrommend slecht, getuige deze profilering van een Tavel uit 1998: ‘vermaard om zijn Côte Rotie en Condrieu en met deze tavel laat Etienne Guigal de concurrentie ver achter zich’. Eén kaart bevatte lachwekkende vertalingen naar het Engels. Zo had men ‘fris, grassige tonen en vettig’ omgezet in ‘fresh, grassy and greasy’.

In nogal wat gevallen waren hoofdletters te pas en te onpas gebruikt en hetzelfde gold voor accenten. De lijst van veel voorkomende spelfouten werd aangevoerd door Cliquot (in plaats van Clicquot), met als goede tweede Côteaux (Coteaux). En wat te denken van een vermelding als Champagne Delot, met daarbij A.C. Champagne, Champagne, Frankrijk en de tekst ‘frisse, zuivere champagne met een fijne mousse? Een overdosis aan Champagne dus.Een enkele maal prijkten etiketten op de kaart maar wie dat doet moet wel zorgen voor de juiste jaargang, vooral als in de tekst geen oogstjaar wordt vermeld. Sowieso dienen oogstjaren altijd aanwezig te zijn. In de op zich zeer goede wijnkaart van Slangevecht (Breukelen) gebeurt dit niet, waardoor deze buiten de prijzen viel.

Drie eervolle vermeldingen
Uiteindelijk honoreerde de jury unaniem een viertal wijnkaarten. Drie daarvan ontvingen een eervolle vermelding. Restaurant Kaagjesland (Reeuwijk) voert twee kaarten: een attractief ogende gewone met ruim 30 wijnen en een grotere met de wat duurdere ‘specialiteiten’. Beide zijn typografisch uitstekend verzorgd. De gewone kaart is ingedeeld op smaakcategorie, terwijl bij elke wijn ook zijn druif of druiven staan. Voorts biedt het assortiment volop variatie plus kwaliteit en voldoende wijnen per glas. Net als vorige jaren ontving Auberge De Schelvenaer (Krimpen aan de IJssel) een eervolle vermelding. Op de kaart schitteren alleen Franse wijnen, met nadruk op die uit Languedoc-Roussillon. De omschrijvingen zijn treffend en enthousiast, smaakindelingen geven extra houvast en er zijn behoorlijk wat soorten per glas bestelbaar. Veel lof dus maar ook kanttekeningen. De jury vindt de selectie soms wat te beperkt (van de 33 rode wijnen komt driekwart uit Languedoc-Roussillon), mede gezien het feit dat de keuken niet alleen Zuid-Frans is. Typografisch kan het allemaal beter, de wijnvolgorde is onduidelijk en de hoeveelheid te lezen tekst toch aanzienlijk, temeer daar combinatie-adviezen op zowel de wijn- als de spijskaart ontbreken.

De derde eervolle vermelding gaat naar Eetcafé De Klap (Den Haag). De Klap voert een simpel vormgeven, inderdaad caféachtige kaart in een ringband. De pagina’s hebben de kleur van de wijntypen, met als nadeel dat de tekst op donkerrood moeilijk leesbaar is. Elke wijn is voorzien van zinnige omschrijvingen (producent, streek, druif of druiven, smaak), flink wat wijnen zijn ook per glas en/of karaf beschikbaar en binnen het sortiment zijn zowel conventionele als avontuurlijke wijnen aanwezig. Terzijde mag worden opgemerkt dat de nieuwe medewerkers een wijntentamen moeten afleggen over de wijnkaart; daar kunnen heel wat specialiteitenrestaurants een voorbeeld aan nemen. Hier en daar behoeven de wijnteksten van De Klap wel wat correctie. Om te spreken over Olivier Le Flaive, het top-château voor Meursault, terwijl het hier een wijnhandelaar in Puligny-Montrachet met de naam Leflaive betreft, is bezijden de waarheid.

En de winnaar is.
Als winnende kaart kwam die van Foody’s (Rotterdam) uit de bus, een trendy, succesvolle zaak die nu anderhalf jaar open is. Vorig jaar kreeg het bedrijf een eervolle vermelding, nu de hoofdprijs. Dit is te danken aan een aantal verbeteringen. Er zijn nu zo’n 45 wijnen per fles, halve karaf en glas verkrijgbaar, plus enkele tientallen alleen per fles. Het linkerdeel van de kaart is gewijd aan de eerste groep, het rechterdeel aan de wijnen in hele flessen. Elke wijn wordt kernachtig omschreven, met altijd een spijsadvies.

Sommelier Arjen Slinger werkt met een viertal importeurs en wist een rijk geschakeerde collectie samen te stellen van zowel klassieke wijnen als namen uit de nieuwe wereld. Met zijn vormgeving sluit de wijnkaart mooi aan op de spijskaart en het restaurantinterieur. Verkeerd gebruik van leestekens is sinds de vorige versie verdwenen, evenals de meeste spelfouten (maar niet allemaal, waaronder Cliquot) en ook typografisch klopt het nu allemaal. Wij zouden wel graag de huiswijnen in het linker kaartdeel willen zien en niet min of meer verscholen achterin het rechterdeel. Dit is echter een klein detail. Dankzij zijn zeer gastvriendelijke opzet, zijn goede teksten, zijn inhoud en zijn aanzien verdient deze wijnkaart het om als beste van Nederland te worden beschouwd.

De jury

Dit jaar bestond de jury uit:
Peter Bruins, gastheer-sommelier van De Bokkedoorns in Overveen
Hubrecht Duijker, wijnschrijver en juryvoorzitter
René van Heusden, wijnschrijver
Frank Jacobs, redacteur PersWijn en wijndocent
Hans Steenbergen, hoofdredacteur Misset Horeca