artikel

Mission possible

Horeca

De Golfoorlog was bijna de genadeslag voor de luxe hotellerie in ons land, zo dramatisch daalden de bezettingspercentages. Maar de sector vocht zich terug en beleefde gouden jaren. Kennelijk daardoor gesteund verkeren de vijfsterren- en luxe viersterrenhotels nu niet in paniekstemming. Ze nemen weliswaar stringente maatregelen sinds de markt na 11 september in een glijvlucht zit, maar nieuwbouwplannen, renovaties en openingen gaan door.

Mission possible

De hotellerie is na 11 september niet bij de pakken neer gaan zitten. Met name de luxe vier- en vijfsterrenhotels in de randstad hebben vlot hun investerings-, sales-, marketing- en vacatureplannen bijgesteld. De marktontwikkelingen vooral gekenmerkt door een enorme terugval van het intercontinentaal reisverkeer worden op de voet gevolgd, maar van paniek is absoluut geen sprake.

De hotelmarkt heeft dit al eens meegemaakt, begin jaren ’90 tijdens de Golfcrisis. De geschiedenis herhaalt zich, dus zullen er ook weer betere tijden volgen. Al kort na de terroristische aanslagen in de Verenigde Staten kwam de vertrouwde stroom persberichten weer op gang van hotelketens met prestigieuze nieuwbouwplannen, ingrijpende renovaties en feestelijke openingen. Een blijk van grenzenloos optimisme, maar in veel gevallen ook pure noodzaak. Het is niet zinvol om vergevorderde plannen terug te draaien.

Nieuwbouw
Zestien dagen na de aanslagen meldde de Duitse keten Dorint Hotels & Resorts trots 350 miljoen te investeren in de bouw van twee nieuwe prestigieuze viersterrenhotels in ons land: het Dorint City Harbour Amsterdam aan de Oostelijke Handelskade in de hoofdstad (388 kamers, 16 conferentieruimtes waaronder een ballroom voor 500 personen). Via het persbericht zegt de keten dat het nieuwe hotel een belangrijke rol gaat spelen op het gebied van grootschalige bijeenkomsten en conferenties. Begin bouw: volgend voorjaar en opening in april 2004.Intussen is al begonnen met de bouw van het Dorint Conference Airport Hotel Schiphol-East.

Eveneens een viersterrenaccommodatie met 442 kamers en 15 conferentieruimtes. In 2003 moet het hotel z’n eerste gasten ontvangen. Geïnformeerd naar de relatie tussen 11 september en de expansiedrift van Dorint laat regional director of operations Kees Teer weten dat 21 projecten doorgaan, maar dat tegelijkertijd 20 tot 25 projecten in het bovenste koelvak van de ijskast zijn beland met een uiterste-houdbaarheidssticker.

Het betekent dat, hoewel twee Nederlandse projecten wél doorgaan, er voorlopig acht (allemaal nieuwbouw in de drie-, vier- en vijfsterrencategorie) in ons land zijn geschrapt. Het zijn plannen in een pril stadium waarvoor nog geen definitieve overeenkomsten zijn gesloten.Teer is niettemin blij dat de bouw van de twee hotels in Amsterdam en op Schiphol doorgaan. Dat geldt trouwens ook voor twee hotels in Brussel en één in Parijs.

Intussen baart wat de Nederlandse markt betreft met name Dorint Cocagne in Eindhoven zorgen. Het hotel met 260 kamers en 23 vergaderzalen promoveerde begin dit jaar van vier naar vijf sterren en is daarmee het enige vijfsterrenhotel in de regio. Dorint Cocagne had al te lijden van de slechte prestaties van bedrijven als Philips, ASML en Toolex die het zakelijk reisverkeer afremden. 11 september heeft de situatie nog aanzienlijk verergerd.

Voor het Eindhovense hotel, met een bezetting momenteel van rond de 65 procent, is een investerings- en vacaturestop afgekondigd. Het Dorint Den Haag zag in korte tijd z’n omzet 20 procent dalen, maar met Dorint Badhoevedorp (vlakbij Schiphol) gaat het nog redelijk goed. Teer schrijft dat toe aan het feit dat Dorint zich als Europese keten hoofdzakelijk toelegt op het Europese zakelijke verkeer; maar bijkomende factor nu is dat Amerikaanse bedrijven die hun mensen voor zaken naar Europa sturen, ze bij voorkeur laten reizen met niet-Amerikaanse luchtvaartmaatschappijen en ze laten slapen in Europese hotels.

Teer verwacht niettemin dat de grote klap voor de hotellerie in het voorjaar van 2002 komt. Touroperators, congresorganisatoren en bedrijven maken nu hun plannen voor volgend voorjaar. Of beter gezegd: ze zien voor een belangrijk deel van die plannen af.Kees Teer hoopt dat de marktsituatie is opgeklaard als de nieuwe Dorint hotels in ons land respectievelijk in het voorjaar van 2003 en 2004 openen. ‘Als dat niet zo is, vrees ik dat we ons druk moeten maken over andere zaken dan hotelbezettingen.’

Floriade
The show must go on, moeten ze ook bij Claus Partyworld hebben gedacht. Die stuurde recentelijk een Newsletter de wereld in om het in aanbouw zijnde Courtyard Marriott Amsterdam Airport in Hoofddorp onder de aandacht te brengen. Alweer een nieuw hotel vlak bij de luchthaven. Vier sterren, 120 kamers waarvan 4 suites en 18 executive kamers, vijf vergaderzalen en een shuttlebus, Amerikaans concept. Niets in de nieuwsbrief van Claus refereert aan de belabberde marktomstandigheden. De broers Rick en Leo Claus vierden begin oktober het bereiken van het hoogste punt van hotel met pannenbier, en focussen zich volledig op ‘the agricultural exhibiton next to the hotel’: de Floriade 2002, waar de opening van het hotel april volgend jaar volledig op is afgestemd.

The Park Hotel Amsterdam op zijn beurt meldde medio augustus al ‘grote veranderingen’ voor de komende maanden. Dit in verband met de overname van de keten Principal Hotels door investeringsmaatschappij Nomura International (intussen ook eigenaar van Le Meridien). De elfde september heeft niets aan die plannen veranderd. Sales & marketing manager Jacqueline Martens zegt dat het hoofdkantoor van Le Meridien ondanks de beroerde wereld- en marktsituatie groen licht heeft gegeven voor een renovatie van het hotel. Deze art & tech-operatie gaat per kamer tussen de 45.000 en 50.000 Engelse ponden kosten en moet deze winter zijn beslag krijgen. Het hotel met vier sterren, dat straks de toevoeging Le Meridien op de gevel krijgt, heeft 187 kamers.

Het doorgaan van de renovatieplannen wil echter niet zeggen dat het hotel geen last heeft van de recessie. Ten opzichte van dezelfde maand vorig jaar was de bezetting in oktober 5 procent lager. Voor november wordt 10 procent terugval verwacht en voor december 15 tot 20 procent in vergelijking met de laatste maand van vorig jaar. Het Park Hotel voert inmiddels een cost-saving plan uit waarbij medewerkers worden aangespoord extra vakantiedagen op te nemen en extra uitgaven worden uitgesteld. Ontslagen zijn niet aan de orde, opengevallen functies worden nog gewoon opgevuld. Martens zegt dat kostenbesparing niet is opgelegd door het hoofdkantoor. Het hoofdkantoor heeft wel alle Meridien-hotels verzocht om via extra marketinginspanningen meer omzet te genereren.

Vertraging
Het Palace Hotel in Noordwijk aan Zee, het miljoenenproject van Jurgen Wondergem, gaat gezien de marktsituatie op een wat ongelukkig moment uit de startblokken. 12 november gaat het hotel (vijf sterren, 120 kamers) onofficieel open. Maar misschien is die openingsdatum gunstiger dan de aanvankelijk geplande datum van 1 september, die door vertraging in de bouw niet werd gehaald. De directe gevolgen van het stilleggen van het vliegverkeer na de aanslagen op 11 september heeft hij dus niet aan den lijve ondervonden. Gasten die in het hotel hadden geboekt waren al elders ondergebracht, dus mochten er annuleringen zijn geweest, dan hebben collega’s daar last van gehad. Wondergem was door het uitstel van de opening in de gelegenheid om het personeelsbestand terug te brengen van 80 naar 56 man. Hij hoefde overigens niemand naar huis te sturen, omdat de meeste personeelsleden nog niet op de payroll stonden.

Naar aanleiding van de ramp in de VS maakte het managementteam van het Palace Hotel een mission-possible-plan. De bedoeling is vooral om de Nederlandse markt te bewerken en naamsbekendheid te krijgen. De activiteiten rond kerst en oud en nieuw zullen echter minder uitbundig zijn dan aanvankelijk gepland. Wondergem is optimistisch, het hotel zal weliswaar ‘rustig’ van start gaan, maar voor begin december is het Palace Hotel volgeboekt. En daarvoor heeft hij niets van de kamerprijzen (tussen de 255 en 300 euro) af hoeven te doen.

Bovendien heeft hij al congressen geboekt tot eind 2003. Hij ziet zelfs kansen in de terugval van het intercontinentaal vliegverkeer: ‘Er komen minder Amerikanen naar Europa, maar er gaan ook minder Europeanen naar Amerika. Van die laatste groep moeten we het nu hebben.’Wondergem gaat er vanuit dat zijn paleis voldoende uitstraling heeft om volop publiek te trekken. ‘Eigenlijk heb ik makkelijk praten, het zou lastiger zijn als ik met een driesterrenhotel op de hei zou zitten met 20 concurrenten om mee heen.’

Kostenbesparing

De huidige malaise in de zakelijke en toeristische reiswereld is niet alleen op te vangen met extra marketingactiviteiten. Een groot aantal hotels heeft inmiddels ook kostenbeparingen doorgevoerd. De HSMAI, die prijsdumping afraadt, zette tijdens een bijeenkomst in het Kurhaus de mogelijkheden nog even op een rijtje:

  • Bekijk opnieuw alle grote uitgaven
  • Ga na wat er kan worden uitgesteld
  • Beperk renovaties, voer alleen datgene uit wat al in gang is gezet
  • Bekijk de organisatiestructuur opnieuw; is er sprake van overstaffing?
  • Beperk trainingsactiviteiten tot commerciële trainingen
  • Stel een personeelsstop in
  • Stel promoties uit