artikel

Help! De tv kookt!

Horeca

Ik ben zo bang dat ik…Vind jij nou ook niet dat ik tietjes krijg?’ De camera zoemt in op Carlo Boszhart, die met zijn handen in zijn borsten knijpt. Hij kijkt gespeeld vertwijfeld naar zijn duo-presentator Irene Moors. Die stelt hem gerust en draait zich naar Rudolph van Veen, de tv-kok van Life & Cooking en vraagt: ‘Wat ga jij vandaag voor lekkers maken, Rudolph?’. Van Veen kijkt alsof die vraag helemaal niet afgesproken was. Toch pakt hij de draad op en ontvouwt ratelend zijn plannen:‘Bruschetta van gewoon brood met olijfolie en kruiden. Ik ga verse sardines grillen, ik maak kabeljauw in deegkorst en ook nog een Hollandse groenteschotel.

Moors staat inmiddels naast Van Veen en trekt hem aan zijn arm.’Niemand weet’, zegt zij schalks in de camera, ‘dat Rudolph altijd heel hip is.’ Ze blijft aan hem trekken. ‘Kom, laat de mensen nou eens zien hoe hip jij bent.’Van Veen komt achter zijn werktafel vandaan en staat lullig in grijze driekwartbroek te kijk, de broekspijpen en zijn halfblote kuiten vol in beeld. Moors stuurt hem als een mannequin het publiek in. De camera volgt. Het klapvee klapt. De show is begonnen. Tijd om te zappen.

Wie wil kan zondags tussen vijf en acht vier netten langs om tv-koks bezig te zien. Dat lijkt heel wat, maar is vergeleken met allerlei programma’s over het verbouwen-van-eigen-huis-of-dat-van-de buurman nog best mee. Op zondag 21 januari registreren we Life & Cooking van RTL 4 om vijf uur. Dan om 17.25 Born to Cook van Net 5 met Mike Zaitsoff en Jaymz Pool, een herhaling van de woensdag vooraf. Vervolgens kunnen we om half zeven naar de 1000 seconden van professor Herwig van Hoof en tv-malloot Felice Damiano op België 1 en daarna nog even naar Scott Jamison met Nix in the Fridge op Veronica. Wie dan nog moet eten kan het geleerde gelijk toepassen. Maar wat heeft hij geleerd? Zijn de tv-kookprogramma’s wel om te leren? Hebben ze de taak van de oermoeder overgenomen en leer je aardig koken of is het allemaal show?

Koken op primetime
Er is haast elke dag koken op tv. ’s Morgens Koffietijd met onder meer Denise Mooy, Ramon Beuk en sinds kort Cas Spijkers op locatie. Daarna volgt Ad Janssen bij de Tros met Lunch TV. Om twaalf uur precies begint op BBC 1 het snelle Kitchen Invaders met inkoopwenken en kookcreativiteit op supermarktniveau. Eerder in de ochtend staan er bij RAI Uno hele roedels koks met echte koksmutsen de lekkerste gerechten uit de Italiaanse keuken te bereiden. Vaak met een echte chef-kok in het midden, die lange verhalen afsteekt terwijl zijn chefs de partie als slaafjes schotels aandragen. Dan is er nog de BBC, die programma’s uitzendt die er toe doen, zoals die van Gordon Ramsey, die kookinstructies geeft waar een liefhebber wat aan heeft, met veel technische aanwijzingen en inkoopadviezen. Hetzelfde geldt voor Gary Rhodes, die op BBC 2 om negen! uur ’s avonds kookt zoals de echte professional koken moet; met veel eenvoud en op klassieke basis.

Kritiek
Wanneer je alles gezien hebt, ben je geneigd te zeggen: ‘Ja, het is erg veel show.’ Maar wel een show die veel mensen bezighoudt. Talloze koks kunnen hun kokende tv-collega’s maar matig waarderen en ventileren dat te pas of te onpas in interviews. Cas Spijkers zou het vak te grabbel hebben gegooid door te makkelijk zakjes en pakjes open te trekken. Terecht zeggen anderen dat Spijkers het vak juist zoveel diensten heeft bewezen dat hij boven die kritiek verheven is. Hoever zou culinair Nederland zijn zonder zijn enorme inbreng? Ook Joop Braakhekke met zijn Keith Floyd imitatie Kookgek heeft koken bijzonder gemaakt en in dit rijtje mag Pierre Wind met zijn Kookfabriek zeker niet ontbreken, al is zijn optreden soms dermate onbehouwen dat het veel weg heeft van anti-reclame.

Lifestyle
Het koken op tv heeft gezorgd voor nieuwe sterren met de mediabelangstelling die daar bij hoort. Iedere tv-kok trekt zich stiekem op aan Jamie Oliver, die zo populair als is de Beatles in de jaren zestig, inclusief krijsende bakvissen die in lange rijen wachten om een handtekening van hun idool te scoren. De jongens van Born to Cook komen daar nog het dichtst bij in de buurt. Hun ‘lifestyle’, het half Engelse Nederlands, de keiharde muziek van Roni Size en het creatieve koken voor de snelle bite staan borg voor opgewonden pagina’s in glossy vrouwenbladen, maar ook voor een hele PS van de week, de bijlage van Het Parool.

Basistechnieken
De mediabelangstelling zorgt weer voor interesse bij de sponsors, die bereid zijn om nog meer geld in de tv-shows te steken. En intussen komen het koken en het buiten de deur eten er steeds beter op te staan. Meer omzet, meer werk, meer aanwas. Dus de show must go on. Maar jammer is het wel dat geen enkele vaderlandse tv-kok nadrukkelijk voor kwaliteit pleit en voorlichting geeft over goed en gezond eten, zoals Herwig van Hoof. Hij is geen echte kok, maar professor aan een Belgische Universiteit en misschien daarom wel bereid om uit de keuken te klappen. En waarom, als laatste vraag, komen de basistechnieken er zo bekaaid van af?