artikel

Loper uit voor uitzendkracht

Horeca

Handjes’ werden ze nog niet zo lang geleden ietwat denigrerend genoemd. Tegenwoordig echter gaat voor uitzendkrachten en gedetacheerden in horeca en catering de loper uit. Lokkertjes als auto, opleiding en ‘in het weekend altijd vrij’ moeten met name koks en medewerkers voor de bediening over de streep trekken. Vooral de nieuwe uitzendbedrijven, opgezet door jonge, ambitieuze mensen met een horeca-achtergrond, zijn succesvol. ‘Wij strálen horeca uit.’ Maar wat hebben ze de ondernemer te bieden?

Tot halverwege de jaren ‘90 zaten ze in een stevige dip, de uitzendbureaus voor de horeca. Weinig werk, dus nauwelijks mensen nodig. Maar toen trok de economie aan en veranderden de dingen heel snel. Op dit moment zijn uitzendkrachten niet aan te slepen. De vraag naar extra personeel in de horeca is nog nooit zo groot geweest. Koninklijk Horeca Nederland (KHN) kwam twee weken geleden op de Horecava met de alarmerende mededeling dat op dit moment naar schatting 22.000 vacatures openstaan. Een toename met 5.000 vergeleken met een jaar geleden. En dan te bedenken dat de groei naar verwachting voorlopig nog wel even doorzet. In die situatie is goud geld te verdienen voor de uitzendbranche, ware het niet dat het probleem van het vinden van geschikte mensen net zo goed voor deze sector geldt. ‘Absoluut’, beaamt voormalig kok Edward Booij van Werkwijzer At Your Service, een bedrijf dat zich toelegt op het detacheren en uitzenden van keuken- en bedienend personeel. ‘De mensen die voor ons werken, zijn echt niet gekomen omdat we zo aardig zijn. Je moet ze iets te bieden hebben, anders gaan ze naar een ander.’
Dat laatste geldt met name voor het Tournant Team, de verzamelnaam voor de – nu nog – tien koks die Werkwijzer At Your Service landelijk inzet ten behoeve van de bedrijfscatering. Mobiele telefoon, auto van de zaak, ‘s avonds en in het weekend vrij en 39 vakantiedagen vormen de kluif die Booij de markt voorhoudt. En er wordt aardig toegehapt. ‘Zeker door koks die altijd in de restaurantkeuken hebben gestaan en niet bekend zijn met vrije avonden en andere extraatjes.’Uitzendbedrijven zijn noodgedwongen creatief in het bedenken van lokkertjes, zeker als het erom gaat jonge mensen aan zich te binden. Horecauitzendbureau Ober!, met vestigingen in Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Leeuwarden, Eindhoven en Maastricht, verzint van alles om studenten aan te trekken. Met opleiden alleen (‘niemand gaat hier ongetraind de deur uit’) bereik je jongeren niet, weet ook directeur Dolf van Nijnatten van Ober! ‘In de eerste plaats moet je goed betalen. Die jongens en meisjes hebben het geld hard nodig. En het liefst zo snel mogelijk. Om die reden gaan wij de uitbetaling van uitzendkrachten via de bank fors bespoedigen. Op dit moment moet je vaak een week of langer op je geld wachten. Voortaan is het: vandaag werken, morgen over je geld beschikken.’

Korting
Ook internet is een instrument waar jongeren gevoelig voor zijn. Ober! lanceert medio februari een site waarop ingeschrevenen zich direct kunnen inplannen voor werkzaamheden. Ook het downloaden van loonstrookjes, tot nog toe een hoop papierwerk, gebeurt straks gewoon via de pc. Voor jongeren die niet met moderne middelen te paaien zijn, heeft de organisatie iets anders in petto: korting op vrijetijdskleding. ‘Korting op werkkleding bestond al langer, maar wij denken nog meer jonge mensen te kunnen aanspreken als we ze een bepaalde kortingsregeling voor normale kleding kunnen bieden.’
En nog blijft er een schreeuwend gebrek aan personeel. Van Nijnatten schat dat hij continu 500 tot 1.000 mensen tekortkomt. ‘Voor elke uitzendkracht die zich aanbiedt, heb ik zo tien opdrachtgevers.’
Vooral in de Randstad is het probleem nijpend. Voor een popconcert of een ander grootschalig evenement waar een paar honderd man moet worden ingezet, struint Ober! het hele land af op zoek naar mensen. ‘We halen ze uit Maastricht, uit Leeuwarden, echt overal vandaan om maar in de behoefte van de klant te kunnen voorzien.’ Dat dat in veel gevallen extra kosten met zich meebrengt (reistijd wordt ook als werkuren gerekend) vinden de opdrachtgevers in de regel geen bezwaar. ‘Ze moeten wel. Anderzijds zijn er ook grenzen, en moeten wij als uitzendorganisatie voorkomen dat we onszelf uit de markt prijzen.’

Uitstraling
Geld is heus niet allesbepalend, benadrukt directeur Sico de Moel van de snelgroeiende horeca-uitzendorganisatie L’Invité. ‘Goed, je moet wel iets te bieden hebben, maar belangrijker is het mensen aan je te binden die gevoel hebben voor de horeca. Dat bereik je vooral door zelf gastvriendelijkheid uit te stralen. Bij onze vestigingen zul je geen briefjes op de deuren zien hangen met teksten als ‘inschrijven kan alleen tussen 9 en 12’.’ Een warm onthaal wacht potentiële uitzendkrachten die bij L’Invité binnenwandelen op zoek naar een bijbaantje. Geen koffie uit de automaat, maar versgezet uit een professionele horecakoffiemachine. ‘Wij strálen horeca uit’, zegt De Moel op het hoofdkantoor aan het Amsterdamse Koningsplein. ‘Het management van L’Invité bestaat niet uit doorgewinterde accountants, maar uit jonge mensen met een horeca-achtergrond. De sfeer van een jonge club spreekt uitzendkrachten aan.’
Zelf volgde Sico de Moel (29) de hotelschool in Leeuwarden, waar hij om wat bij te verdienen een netwerk van ambulanten voor de lokale horeca om zich heen verzamelde. Van het een kwam het ander, en in 1995 was de eerste vestiging van L’Invité en feit. Zes jaar later telt de organisatie 12 kantoren verdeeld over het land. De omzet groeide van 1 miljoen in 1995 naar 6,5 miljoen in 1998. De laatste twee jaar is het helemaal snel gegaan, van 12,5 miljoen omzet in 1999 naar 22 miljoen vorig jaar.
De stijgende lijn zet voorlopig nog wel even door, verwacht De Moel. Er zitten nieuwe kantoren aan te komen, in Den Bosch, Rotterdam, Maastricht en Enschede. Voorzichtig oriënteert de organisatie zich in het buitenland, maar dat mag nog geen naam hebben. Intussen opereert L’Invité ook onder andere namen. Topkoks is daar een voorbeeld van, waarbij koks in vaste dienst komen van L’Invité en flexibel inzetbaar zijn in het hele land. ‘De vraag is enorm’, weet De Moel. In een paar maanden tijd hebben acht koks zich aan de uitzendorganisatie verbonden en medio april moeten dat er 24 zijn.
Veel verwacht de directie, net als andere spelers op de uitzendmarkt, van de exploitatie van moderne technieken om aan mensen te komen. De afgelopen zomer geopende internetsite Freejobs.nl telt inmiddels 1500 aanmeldingen; zo’n 450 daarvan zijn al ingezet. De Moel: ‘Het gaat hierbij om het leveren van ‘handjes’ voor festivals als Lowlands en de megahouseparty Innercity in de RAI. Heel veel ervaring is niet noodzakelijk.’ Freejobs.nl mikte aanvankelijk op studenten, maar binnen die groep is nauwelijks belangstelling. ‘De meeste studenten hebben al een baantje. In plaats daarvan krijgen we veel jongens en meisjes die nog thuiswonen bij papa en mama. Goed gevoed, en hun kleren zijn altijd netjes gestreken.’
Overigens gelooft De Moel niet dat internet op den duur de gewone vestigingen van uitzendorganisaties gaat vervangen. ‘Internet is goedkoop en het werkt prima wanneer je mensen nodig hebt voor het verkopen van hotdogs. Voor het echte horecawerk is het niet geschikt. Je mist de controle op de kwaliteit.’