artikel

Niet zorgen, maar wonen

Horeca

Het is aardig druk in de supermarkt. Om 13.30 uur ‘s middags, net na openingstijd schuifelen bewoners van verpleeghuis Antonius Binnenweg in Rotterdam, eventueel met hulp van de begeleiding, langs de schappen. Daarna worden het zojuist gekochte brood en beleg op de afdeling gegeten in de gezamenlijke woonkamer. Het is onderdeel van veranderingen in het verpleeghuis die sinds 1 januari 1999 zijn doorgevoerd, en waarbij het accent is verschoven van zorgen naar wonen.

De Rotterdammer in hart en nieren voelt zich het meeste thuis in de leefstijlgroep ‘Rotterdam leeft en werkt’, terwijl de gelovige bewoonster zich in de religieuze groep meer op haar gemak voelt. Het accent van verzorgen naar wonen, heeft diep ingegrepen in de structuur van het verpleeghuis en is een ontwikkeling die niet van de een op andere dag voorbij is. Vanaf 1 januari 1999 werd langzamerhand de afdelingsstructuur omgezet in leefstijlgroepen (small business units). Er zijn in totaal twintig groepen die ieder hun eigen specifieke stijl of kenmerk hebben.‘Het is een proces waar we nu middenin zitten, waarbij de maaltijdvoorziening een wezenlijk onderdeel vormt’, zegt Ben Hoogstad (Clustermanager Facilitaire Dienst). Een onderdeel van dit proces is het verzorgen van maaltijden door de voedingsassistentes op de business units. Om de assistenten voor die taak uit te rusten, krijgen ze een toegesneden cursus. ‘Want koken voor vijftien personen is toch anders dan koken voor twee personen. Bovendien gelden er op het gebied van hygiëne ook andere eisen. In de toekomst moet het mogelijk zijn dat de bewoners niet alleen kunnen kiezen of ze de maaltijd op de kamer of in het restaurant willen eten, maar ook dat er in de pantry wordt gekookt, eventueel onder begeleiding van de kok.’ Ben Hoogstad gaat nog een stap verder: ‘We willen ook toe naar een systeem, waarbij mensen kunnen kiezen op welk moment ze de warme maaltijd willen nuttigen, ‘s middags of ‘s avonds. Maar dat is weer een stap verder en heeft ontwikkelingen nodig op Stichtingsniveau. Belangrijk is dat we nooit voor één voedingssysteem zullen kiezen – gekoppeld of ontkoppeld – maar dat we een mix van de beste systemen willen aanbieden.’

Winkelnering
De broodmaaltijd wordt dus al in de Binnenmarkt, zoals de supermarkt heet, gekocht. Net als overigens alle kantoorartikelen en verpleegartikelen. En ook de paramedische hulp voor de leefstijlgroepen moet worden ingehuurd. Natuurlijk is er wel verplichte winkelnering en alle afdelingen binnen Antonius Binnenweg zijn in het systeem betrokken. ‘Wanneer ik een nieuwe agenda nodig heb, moet ik hem nu in deze winkel kopen.’, zegt Ben Hoogstad lachend. Iedere afdeling en leefstijlgoep heeft een afdelingspas waarmee wordt afgerekend. De kassa is via een geautomatiseerd systeem aangesloten op de administratie, waar de aankopen worden ingeboekt. Op die manier wordt exact in kaart gebracht wat de afdelingen inkopen en hoe goed de artikelen worden verkocht. ‘Het hele systeem is ervoor bedoeld om de kwaliteit van het leven van onze bewoners te verbeteren, maar een aardig neveneffect is dat het ook kostenbesparend werkt, omdat iedereen op een simpele manier inzicht krijgt in de kosten.’

Leden gezocht

Bij verpleeghuis Antonius Binnenweg bestonden net als in heel veel andere zorginstellingen diverse clubs en activiteiten, waaraan de bewoners deel konden nemen. In het nieuwe systeem zijn de clubs en activiteiten afgeschaft. In plaats daarvan zijn er verenigingen gecreëerd, waarvan de bewoners tegen een symbolisch bedrag lid kunnen worden. Er is een ledenstatuut en een bestuur. Er is onder andere een culinaire vereniging, die regelmatig in de keuken te vinden is. Als voorbeeld noemt Ben Hoogstad de bingomiddag. ‘Wanneer de bewoners deze activiteit niet willen, bestaat de vereniging niet meer. Het moet door de bewoners worden gedragen.’ Van zorg naar wonen, met eigen verantwoordelijkheid.