artikel

Nieuw symbool Nederland

Horeca

Er bestaat een grote discrepantie tussen de nostalgische symbolen waarmee Nederland geassocieerd wordt (tulpen, klompen, windmolens) en de huidige visie van Nederland (liberaal, modern en eigenzinnig). Een nieuw symbool voor Nederland is dan ook wenselijk.

Eind november kwam Research International B.V. in de pers met de resultaten van een onderzoek, in opdracht van Buitenlandse Zaken, naar ’de beeldvorming van Nederland onder buitenlandse influentials in België, Duitsland, Frankrijk, Groot-Brittannië en de Verenigde Staten’. Ik citeer: ‘Er bestaat een grote discrepantie tussen de nostalgische, maar ook enigszins oubollige symboliek die men op een primair niveau associeert met Nederland (tulpen, klompen, windmolens) en de liberale, moderne en eigenzinnige maatschappijvisie die Nederland heeft ten aanzien van een aantal ethische dilemma’s. (…) Een nieuw symbool voor Nederland, dat blijk geeft van een vooruitstrevende visie op het vlak van milieu en ruimtebeheersing, past hoe dan ook beter bij het moderne Nederland dan de huidige symbolen: klompen, tulpen en windmolens’.
DISCUSSIE
Volgens het onderzoek bestaat er een behoefte aan ‘een nieuw en onderscheidend symbool waarmee Nederland zich internationaal beter kan profileren’. Dit heeft geleid tot de voorspelbare discussie in de kranten en op televisie en er zijn ook de nodige websites geopend voor het deponeren van ideeën voor een nieuw landmark voor Nederland. De discussie over een nieuw landmark, of überhaupt een landmark voor Nederland, begon ongeveer vijftien jaar geleden en was gelukkig al geruime tijd van het toneel verdwenen zonder dat er een zinvolle gedachte op dit gebied werd gelanceerd. En begrijpelijk ook, want een landmark wordt niet bedacht, een landmark ontstaat.Symbolen als tulpen, klompen en windmolens zijn in de loop van vele jaren gegroeid van handels- en gebruiksobjecten naar symbolen van Nederland. In de tijd dat ze ontstonden, had niemand het idee dat ze zouden uitgroeien tot symbolen, wat evenmin het geval was bij andere beroemde landmarks zoals de piramides in Egypte, het Vrijheidsbeeld in New York (een cadeau van de Fransen aan Amerika) en de Eiffeltoren (oorspronkelijk bedoeld als een tijdelijke constructie voor de Wereldtentoonstelling) in Parijs. Het proces van het bedenken van een landmark of een symbool is mijns inziens gedoemd te mislukken.Nog zorgwekkender is de teneur in het rapport dat symbolen als tulpen, klompen en windmolens oubollig zijn en niet meer passen bij het moderne Nederland. Alsof het verleden van ons land niet van essentieel belang is voor het Nederland van vandaag!

DISCREPANTIE
Dat er een betere balans moet komen tussen het verleden en het heden in de promotie van Nederland is juist, maar dat zal niet gebeuren door de introductie van moderne symbolen en/of landmarks. Juist de discrepantie tussen het nostalgische en het moderne, tussen het conservatieve en het progressieve, maakt Nederland wat het is – een land met bijzondere en spannende tegenstellingen. Of, zoals de Lonely Planet Guide to The Netherlands schrijft: ‘In a country where you can get a sexchange on the national healthscheme, and where Hilde and her two dads can share a joint to celebrate that she likes boys too, why does the washing up always get done straight after dinner? The Netherlands has managed to combine liberal attitudes with one of the most orderly societies on earth, in a community that manages to be radical and sensible without being silly or staid. The Dutch aren’t bogged in their clichés, even though bikes, dykes, windmills and blazing flowerfields are pretty much the norm outside the major cities. (…) For travellers, the integration of the clog and the microchip works well.’Een heel ander verhaal dan de uitkomsten van het onderzoek!

Stephen Hodes