artikel

<!--BSE-->

Horeca

Wat is BSE?
BSE staat voor Bovine Spongiforme Encephalopathie. Dit betekent ‘sponsachtige’ hersenaandoening bij runderen. Bij deze ziekte wordt het centrale zenuwstelsel van de dieren aangetast. Er ontstaan kleine holtes in de hersenen waardoor koeien gedragsveranderingen (schrikreacties, overgevoeligheid voor licht) en bewegingsstoornissen vertonen.
BSE is een betrekkelijk jonge ziekte. In 1986 werd het voor het eerst geconstateerd bij runderen in Groot-Brittannië. In 1997 is in Nederland het eerste BSE geval vastgesteld.
terug

Wat zijn de oorzaken?
Diermeel
BSE kan worden overgedragen via prionen (=eiwit-achtige deeltjes) die in het diermeel kunnen zitten. Diermeel werd gemaakt van kadavers en slachtafval (ook afkomstig van runderen) en was tot 1989 in Nederland een onderdeel van veevoer voor runderen. Veevoer wordt als de grootste besmettingsbron gezien, maar het wetenschappelijke bewijs ontbreekt.

Koe op kalf
In Engeland is geconstateerd dat het mogelijk is dat een koe de ziekte overbrengt op haar kalf. Als de koe binnen zes maanden na de bevalling BSE ontwikkelt, is het geschatte risico op een kalf met BSE 1 tot 10 procent.

Scrapie
BSE kan ook zijn veroorzaakt door schapen met scrapie. De scrapieverwekker zou via slachtafval van schapen in diermeel zijn terecht gekomen, waarna runderen via veevoer met dat diermeel zouden zijn besmet. BSE en scrapie behoren beiden tot de zogenaamde prionziekten en veroorzaken beide een versponzing van de hersenen.

Spontaan
Ook wordt het nog niet uitgesloten dat BSE spontaan ontstaat.
terug

Wat is het gevaar voor mens en dier?
Koeien met BSE sterven uiteindelijk aan deze ziekte. Voor mensen geldt dat het zo goed als zeker is dat er een verband bestaat tussen BSE en een nieuwe variant van de voor mensen dodelijke hersenziekte van Creutzfeldt-Jakob. De eerste symptomen van de nieuwe vorm zijn meestal een depressie of andere psychische symptomen.
Deze nieuwe vorm lijkt op BSE en is tot nu toe alleen in Groot-Brittannië en Frankrijk officieel vastgesteld. In Groot-Brittannië ligt het totale aantal mensen dat aan de ziekte is overleden sinds november 2000 op 81 en in Frankrijk op 3.
De nieuwe vorm van de ziekte zou veroorzaakt kunnen zijn door het eten van met BSE besmette organen van runderen. Vooral hersenen, hersenmerg, ruggenmerg, ogen, amandelen, darmen en de milt kennen een hoge besmettelijkheid. In de Europese Unie is het verboden om deze risicomaterialen te verkopen.
Britse wetenschappers houden, naar aanleiding van diverse onderzoeken, rekening met een langere incubatietijd van de nieuwe vorm van de ziekte van Creutzfeldt-Jakob dan tot nu werd aangenomen. Tussen besmetting en de eerste ziekteverschijnselen kan dertig jaar liggen. De ziekte kan dus nog meer slachtoffers maken dan tot nu toe werd aangenomen.
terug

Hoe kan BSE voorkomen worden?
In de loop der jaren is een uitgebreid pakket maatregelen tegen BSE opgesteld. Voor een deel is dat gericht op de veiligheid van het voedsel, voor een deel op het uitroeien van BSE. De voornaamste maatregelen zijn:

(1) Het opsporen van zieke of verdachte runderen. Sinds 1989 is iedere eigenaar en dierenarts verplicht aangifte te doen bij de overheid van een rund dat verschijnselen heeft die lijken op BSE. Bij het slachthuis wordt, voorafgaand aan de slacht, de gezondheid van de dieren beoordeeld.
(2) Het testen van alle slachtrunderen ouder dan 30 maanden op BSE.
(3) Het verwijderen van de risico-organen bij de slacht. In Nederland is deze verplichting ingesteld in 1997. Dit verbod geldt voor alle Europese lidstaten sinds 1 oktober 2000.
(4) Een verbod op het gebruik van diermeel in diervoer voor alle landbouwhuisdieren (zoals koeien).
terug