artikel

Werktijden cafetaria struikelblok bij sollicitaties

Horeca

Tijdens branchebijeenkomsten klagen ondernemers vaak over gebrek aan personeel. De krapte op de arbeidsmarkt speelt zeker mee. Ook stroken werktijden in de snackbar vaak niet met de individuele wensen. Een belronde langs dertig willekeurig gekozen cafetaria’s wijst uit dat personeelsgebrek voor een deel van de ondernemers een nijpend probleem is.

Cijfers van het bedrijfschap Horeca en Catering wijzen uit dat in 2000 30 procent van de fastfoodbedrijven met minder dan 10 werknemers kampten met moeilijk vervulbare vacatures. De belronde lijkt in overeenstemming met deze cijfers. Deze bedrijven maken net zoals de bedrijven die wel makkelijk personeel vinden even vaak gebruik van het informele circuit om personeel te werven. Zij proberen het probleem via bekenden op te lossen. Uit de Trendwijzer blijkt dat probleembedrijven vaker gebruik maken van andere kanalen zoals advertenties, uitzendbureaus en het Centrum Werk en Inkomen (CWI), het voormalig arbeidsbureau.

Van de gebelde bedrijven zeggen een aantal geen personeel nodig te hebben of te willen. Hu Ling Wu van The Corner in Groningen kan het met familie af. ‘Wij zijn van Chinese afkomst en bij ons is het gebruikelijk dat vrouw en kinderen meehelpen.’ Sini Aalbers van Snackcorner Aalbers in het Overijsselse Hengelo moet er niet aan denken personeel te hebben. ‘Mijn man en ik zijn na ruim 20 jaar helemaal op elkaar ingespeeld. We hebben het één keer geprobeerd met een personeelslid en dat werkte niet.’

Een groot aantal bedrijven geeft aan geen personeelsproblemen te kennen. Het personeelsverloop is laag en het personeel werkt goed zelfstandig.Zo ook bij Bauke van der Meer van fastfoodrestaurant ’t Luifeltje in Bergum. Hij heeft zo’n 15 mensen in dienst, waarvan 6 fulltime. Hij heeft jaarlijks diverse stagiaires en heeft veel personeel die een horecaopleiding volgen. ‘Ik heb weinig verloop. Velen blijven totdat ze hun studie klaar hebben. Verschillende komen zelfs later weer terug.’ Het lage verloop komt onder meer door het zorgen voor een goede werksfeer, een juiste beloning en een inroostering waarbij met de wensen van het personeel rekening wordt gehouden. Van der Meer zorgt er bovendien voor dat altijd voldoende personeel in de zaak aanwezig is. ‘Als mensen telkens onder stress moeten werken gaan ze lopen.’

Ook Onno de Jong van Snackbar ’t Aansteekhuis in Surhuisterveen kent weinig verloop. Volgens de Jong komt dat omdat hij kiest voor voornamelijk ouder personeel. ‘Jongeren vertrekken als ze klaar zijn met hun opleiding.’ Als de Jong nieuw personeel nodig heeft gaat dat bijna altijd ‘via-via.’

De drie medewerkers van Grat Damen van Dagobert Duck uit Zaltbommel zijn al enkele jaren in dienst. Damen denkt dat het met de wijze waarop ze met het personeel omgaan heeft te maken. ‘We laten ze vrij in hun werkzaamheden. Zitten ze niet te veel op de huid en zeuren niet.’ Bovengemiddeld loon betalen doet Damen niet, wel een extraatje rondom kerst en soms een personeelsuitje. ‘

Bij de bedrijven die aangeven personeel nodig te hebben is de situatie nijpend. Vaak staan de vacatures al lange tijd open. Via het informele circuit lukt werving niet en ook advertenties bieden geen soelaas. De ondervraagden die het CWI inschakelden zijn daar niet over te spreken. ‘Die hebben niets voor mij gedaan’, vertelt Bert Hendriksen van cafetaria ’t Noorden in Veenendaal. Hij werkt samen in de cafetaria met zijn 52-jarige moeder en is sinds juni op zoek naar twee parttime medewerkers. Hendriksen zegt bereid te zijn ruim boven het CAO-loon te betalen. Het grote struikelblok zijn de arbeidstijden. ‘De enige sollicitanten waren huisvrouwen die niet op de uren willen werken waarop ze nodig zijn.’

Pem van Maanen van cafetaria De Magneet uit Arnhem kampt met hetzelfde probleem. Hij is al enige tijd tevergeefs op zoek naar twee parttimers. Het merendeel van diegenen die reageren op advertenties is niet naar zijn zin. Van Maanen is bereid om onervaren mensen zelf op te leiden. ‘Als ik het moet doen met onervaren medewerkers overweeg ik echter de zaak een dag per week te sluiten.’

Bert Koops van Food Planet ’t Centrum in Appingedam is al langere tijd op zoek naar goed personeel. Momenteel heeft hij een parttimer en een fulltimer. Binnenkort begint een nieuwe parttime kracht. Toch heeft Koops er het liefst nog een parttimer bij, want mijn huidige parttimer kan niet alleen werken.’ Volgens Koops komen veel, maar niet geschikte mensen op oproepen of advertenties af. ‘Ik heb in vijf jaar tijd wel dertig mensen aan het werk gehad. Als gegadigden een dag meedraaien, haakt meestal de helft af omdat het werk tegenvalt. De andere helft voldoet niet. Daarbij gaat van alles mis bij drukte.’

Maritt Krielen van J&P Snacks uit Rotterdam overweegt zelfs het bedrijf te verkopen. Zij heeft een parttimer in dienst en zoekt er twee. Zelf werkt de onderneemster ongeveer 90 uur per week. Vooral doordat de zaak in een achterstandswijk zit is het moeilijk aan personeel te komen. Krielen hekelt overigens de mentaliteit van de vooral jongeren die wel bij haar willen werken. ‘Die zijn aanwezig in de zaak en daar houdt het mee op. Ze zijn eigenlijk te lui om te werken.’

Tino Dassen van cafetaria Diner Snacksons, met twee vestigingen in het centrum van Maastricht, heeft veel moeite om het personeelsbestand op peil te houden. Dassen zoekt 1 fulltimer en vier parttimers. Op advertenties was de respons nihil. Het CWI is voor de ondernemer een gepasseerd station. ‘Die hebben in anderhalf jaar drie keer iemand gestuurd, waarvan er twee verplicht moesten solliciteren.’ Normaal gesproken kent de ondernemer geen groot verloop. Maar eerder dit jaar vertrokken twee fulltimers. ‘Dat kostte me twee maanden om in te vullen.’ Aan het salaris ligt het niet. ‘Ik betaal boven CAO-loon maar sollicitanten haken af op de werktijden.’ De aan de Haagse Valeriusstraat gelegen Hap Snap van Mark Bakker kampt al zes jaar met personeelsproblemen. Bakker en zijn vrouw hebben twee full- en twee parttimers in dienst. Een derde fulltimer zou welkom zijn. Het verloop in het bedrijf is hoog. ‘Ze lopen weg voor een paar euro meer.’

De praktijk achter de cijfers
De kille cijfers van het Bedrijfschap Horeca en Catering (Trendrapport werkgelegenheidsstructuur) wijzen het al uit. Veel bedrijven hebben grote moeite vacatures op te vullen. De verhalen achter de cijfers zijn soms zelfs onthutsend. Ondernemers zitten met de handen in het haar en overwegen zelfs in een enkel geval de zaak te sluiten of te verkopen. De problemen lijken het grootst in middelgrote tot grote plaatsen. De werktijden vormen een struikelblok waardoor een groep potentieel personeel buitenspel staat. Wellicht speelt ook de beloning een rol. Hoewel wel veel ondernemers ten einde raad zeggen ruim boven het CAO-loon te willen betalen.