artikel

Kan ik mijn stakingswinst onbelast opstrijken?

Horeca

Ik beëindig mijn onderneming en zet deze op een andere locatie voort. Kan ik nu voorkomen dat ik belasting moet betalen over de stakingswinst? Ja, er liggen mogelijkheden om aan directe belastingheffing te ontkomen. De voordelen zijn aanzienlijk.

Het gebeurt regelmatig dat ondernemers hun bedrijf op de ene locatie stopzetten en op een andere locatie verder gaan. Zij proberen de belastingheffing over de boekwinst die zij behalen uit te stellen door deze te reserveren in een zogenoemde herinvesteringsreserve (voorheen: vervangingsreserve). Voor mensen met fiscale kennis: deze herinvesteringsreserve zal als eerste afschrijving moeten worden afgeboekt op de nieuwe investering.

Het komt er op neer dat over deze boekwinst dan geen belasting wordt geheven. Voorwaarde is dat er een voornemen bestaat tot herinvestering. Hiervoor staat een maximale termijn van drie jaar. Een andere voorwaarde is dat uw onderneming wordt gedreven in de vorm van een eenmanszaak/VOF of BV.

Eenmanszaak
Bij de eenmanszaak/VOF (hierna: eenmanszaak) is de vorming van een herinvesteringsreserve alleen mogelijk als geen sprake is van staking van de onderneming. Is wel sprake van staking, dan is afrekening over onder andere boekwinst en goodwill onvermijdelijk. Belastingheffing vindt dan, na aftrek van de stakingsfaciliteiten, plaats tegen maximaal 52 procent.

Wanneer is nu sprake van staking? En wanneer niet? In de rechtspraak is het begrip staking vaak aan de orde geweest. In december 2001 was er een uitspraak van het hof die hoopvol is voor ondernemers die bijvoorbeeld hun restaurant verplaatsen naar een andere stad. Het gerechtshof vindt niet dat hier sprake is van staking.

Maar juich niet te vroeg. Uit een besluit van de Hoge Raad in februari 2002 blijkt dat er wel degelijk beperkingen zijn. Een ondernemer die inventaris en goodwill verkoopt en zijn personeel ontslaat om elders een nieuwe vestiging te openen, staakt zijn onderneming. Voor een ondernemer die zijn restaurant opheft om elders een café te starten geldt in principe hetzelfde. Ook hij komt niet voor het vormen van herinvesteringsreserve in aanmerking, want de aard van het nieuwe bedrijf wijkt teveel af.

Toetspunten
Een herinvesteringsreserve mag worden gevormd als de onderneming eigenlijk niet definitief is beëindigd. Als toetspunten gelden doelgroep/klantenkring, omzet, assortiment, personeel et cetera. Deze mogen niet wezenlijk verschillen met de oude locatie.

Kunt u overtuigend stellen dat uw onderneming wordt voortgezet op de nieuwe locatie, dan kan de herinvesteringsreserve directe belastingheffing voorkomen. De boekwinst wordt dan bij investering in de nieuwe locatie als eerste afschrijving genomen. Winst waarover u direct zou moeten afrekenen, wordt nu verdeeld over jaren binnengehaald. U behaalt een tijdvoordeel en mogelijk een tariefvoordeel.

Bij BV’s ligt het vormen van een herinvesteringsreserve makkelijker dan bij de eenmanszaak. Een BV kan meestal wel zo’n reserve vormen. In deze situatie is het wel belangrijk dat aan de wettelijk gestelde criteria wordt voldaan. De belangrijkste zijn het vervangingsvoornemen en de driejaarstermijn.

Neem tijdig maatregelen

Er bestaan tal van mogelijkheden om voor het vormen van herinvesteringsreserve in aanmerking te komen. Maar het vergt tijd om deze te benutten en daarom is het belangrijk om hier ver voor de verplaatsing van uw bedrijf al bij stil te staan. In sommige gevallen – als de waarde van uw pand enorm is toegenomen bijvoorbeeld – kan het voordelig zijn om een andere ondernemingsvorm te kiezen of over te gaan op de afzonderlijke verkoop van het pand. Raadpleeg een onafhankelijke deskundige.