artikel

Steeds meer concurrentie voor bitterbal

Horeca

Minisnacks zijn in opmars. De Nederlandse bitterbal blijft razend populair, maar de concurrentie neemt toe. Steeds meer producenten melden zich op de markt en met een grotere verscheidenheid aan producten. Tot groot genoegen van de cateraar ongetwijfeld, die door de producent als een heel belangrijke doelgroep wordt beschouwd.

Over de juistheid van de naam borrelgarnituur is nog enige discussie, over het succes van het product niet (meer). De vraag naar en het aanbod in de kleine varianten van snacks groeit snel. Niet voor niets hebben de fastfoodketens McDonald’s en Burger King ze in hun assortiment opgenomen en zie je in de vitrines van bakkers steeds vaker mini saucijsjes en kleine worstenbroodjes.

Wat in de volksmond lange tijd werd gezien als borrelgarnituur, wordt door leveranciers liever aangeduid als minisnacks. Niet alleen omdat ze er mini uitzien, maar ook (en vooral) omdat met die naam een breder gebruik wordt aangeduid.

Ook het begrip finger foods voldoet aan de criteria van een minisnack of borrelgarnituur. Grof samengevat luidt de definitie: ‘een snackje dat in een paar hapjes te nuttigen is’. Daarnaast mag ook nog gesproken worden van appetizers, de naam die uit de Verenigde Staten is komen overwaaien.

Arno van Pinxteren, marketingmanager bij Cold Food in Oostzaan, stelt dat de naam van het product feitelijk niet zo belangrijk is, maar refereert wel aan het grotere potentiële bereik bij het gebruik van het woord minisnacks. Desondanks wil Cold Food niet af van het begrip borrelgarnituur. ‘Wij hebben de borrelbox van Kwekkeboom in ons aanbod en leveren de Van Dobben borrelgarnituur.’

Maaltijdcomponent
Het gebruik van minisnacks in de partycatering behoeft geen betoog meer. Vanuit de instellingskeuken is de afname minimaal en de bedrijfscateraar neemt ook frequent af, maar kan nog meer doen met het aanbod en de manier van aanbieden. Voor producenten zijn minisnacks core-business (geworden) en dat betekent een toenemende variëteit in aanbod en gebruik.

Volgens Maaike van den Hurk, productmanager catering bij Buitenhuis Snacks uit Wijk bij Duurstede, moeten cateraars de minisnack niet alleen gebruiken als bittergarnituur. ‘Er moet veel meer gedaan worden met de verschillende eetmomenten. Gebruik de minisnack de hele dag door. Bijvoorbeeld als maaltijdcomponent of onderdeel van een lunch of maaltijd. In Frankrijk is het heel normaal om als (voor)gerecht een bordje met minisnacks te bestellen. Maar ook aan een spies zijn heerlijke combinaties te maken.’

Minouk Damen, productmanager Finger Food bij McCain in Hoofddorp, onderschrijft deze uitspraak. ‘In Frankrijk en Italië is het de gewoonste zaak van de wereld een portie gefrituurde minisnacks te bestellen als voorgerecht. In Nederland kan het op een andere manier. Wij hebben een Mozzarellastick, die bijvoorbeeld heel goed kan worden gebruikt om een salade mee af te maken.’

Trends
Traditionele minisnacks blijven populair. De bitterbal raken we in Nederland nooit meer kwijt en ook de andere hits uit de snackbar doen het goed in een kleinere uitvoering. Van den Hurk noemt de vorig jaar op de markt gebrachte ‘Mega Hitmix’ van Buitenhuis Snacks. Een combinatie van de acht populairste Snackbarsnacks, die haar naam volgens de producent alle eer aan doet.

Bouwman Food uit Oss is succesvol met het ‘Lihan-hapje’, een gekruid gehaktstaafje met paneermeel. ‘Een voortvloeisel van de door onszelf geproduceerde Lihan-bout. Op verzoek van afnemers is daarvan een minisnack gemaakt’, vertelt directeur Harm Janssen.Arno van Pinxteren van Cold Food signaleert het aanbieden van grote snacks in kleine vorm als een duidelijke trend. ‘De consument heeft behoefte aan variatie en daar liggen mogelijkheden voor het gebruik van minisnacks. Ideaal voor cateraars, omdat die daarmee weer kunnen variëren binnen hun cycli.’

Ook de multiculturele samenleving en de daarmee samenhangende globalisering van de internationale keuken moet worden beschouwd als een trend. ‘Landenthema’s komen terug in de producten’, vertelt Ton van der Aa, manager foodservice Benelux bij Ad van Geloven. ‘Onder de naam Welter hebben wij een nieuwe lijn zoet-pittige Oriëntaalse snacks op de markt gebracht. Uit het Midden en Verre Oosten komen veel vishapjes en er is ook veel vraag naar producten zonder varkensvlees.’

Buitenhuis Snacks bracht als reactie op die globalisering onder andere de Italiaanse Mix op de markt die onlangs is beloond met de prijs ‘Baanbreker 2003’ (zie kader). Van den Hurk: ‘De vraag naar vegetarische snacks neemt toe. Voor die doelgroep zijn wij vorig jaar de markt opgegaan met de visbonbons en de groentenmix.’

Bouwman Food heeft voor vegetariërs de broccoli-nugget. ‘De vraag naar groenteproducten neemt sterk toe, maar de buitenlandse keuken is bij onze klanten niet echt gewild. Verder dan bami en nasi gaat dat niet.’

Het Hoofddorpse McCain is relatief nieuw op de markt van minisnacks, maar heeft grootse plannen. Minouk Damen noemt de Europese keuken eveneens een trend. ‘Wij zijn een Europees bedrijf en ontwikkelen onze producten ook op dat niveau. De kunst is Europese ideeën zo te ontwikkelen, dat ze net niet te ver gaan voor de Nederlandse markt. Gegrilde groenten zijn voor Italianen dagelijkse kost, maar in ons land nog steeds een bijzonderheid.’Op het vegetarische vlak is er bij McCain onder andere het Aardappeldriehoekje, een warme variant op de Tortillasnack.

Ovenbereiding
Bij Buitenhuis Snacks merken ze heel duidelijk een verschuiving van frituren naar ovenbereiding. Van den Hurk: ‘Het is veiliger, vergt doorgaans minder investeringen en is beter hanteerbaar op plaatsen met beperkte bereidingsmogelijkheden en ruimte. Een goed voorbeeld van dergelijke snacks zijn onze visbonbons en de Italiaanse mix.’

Ook Ton van der Aa van Ad van Geloven merkt dat minisnacks op steeds meer manieren worden bereid. Hij noemt in het bijzonder de oven, waarvoor speciale satéstokjes op de markt zijn gebracht. ‘Heel speciaal aan dit product is dat het is ontwikkeld in overleg met cateraars.’De laatste trend is het ontstaan van frequentere partymomenten, die vaak gepaard gaan met culinaire hoogstandjes. Ook dat biedt mogelijkheden voor minisnacks. ‘Dit gaat hand in hand met de vraag naar variatie’, vertelt Van Pinxteren. ‘Verscheidenheid is een van de sterke punten van cateraars; zoeken naar variatie binnen de verschillende cycli. Dat kan met meer hoogwaardige producten en daar concentreren wij ons op. Dat proberen we met de sterke merken Kwekkeboom en Van Dobben. Bijvoorbeeld onze champignonburger of de zalmkroket.’

Proeven
De cateraar is dus een belangrijke doelgroep. Niet alleen als afnemer, maar ook omdat die trends signaleert en (nieuwe) snacks probeert. ‘Ze zijn veel meer bereid nieuwe producten te proberen’, zo luidt de constatering van Minouk Damen van McCain. ‘Een cateraar wil trendsettend zijn en kan grotendeels bepalen wat hij in huis haalt. Bijzonder is wel dat een cateraar altijd alles eerst zelf wil proeven, voordat hij het in zijn assortiment opneemt.’Damen nodigt cateraars uit om daarin nog meer initiatieven te nemen. ‘Zij zijn de professionals, kennen de markt en kunnen handvaten aanreiken.’

Volgens Ton van der Aa van Ad van Geloven kopen cateraars steeds geconcentreerder in. ‘Ze nemen minder producten op in het assortiment, maar wisselen wel frequenter. De variatie blijft dus, maar niet altijd tegelijkertijd en het hele jaar door.’