artikel

Ik wil Michelin-sterren voor geluid

Horeca

Ed Wijnker is specialist in geluid. Zijn grappige, maar fijnbesnaarde oren helpen hem daarbij. Hij ontwikkelde een uniek product: de Blue Ribbon. Met die zuivere sound heeft hij eerst de cinema- en de rockwereld overtuigd, nu is de horeca aan de beurt. ‘Ik wil Michelinsterren voor geluid.

Schrijven over geluid slaat nergens op. Al die technische termen waar alleen echte fanatici iets aan hebben… Maar belangrijker, de letters op papier kun je niet horen of voelen, poneert Wijnker (52) zijn stelling. Geluid moet je ondergaan, is zijn credo. Wijnker was tot voor kort directeur van Stage Accompany in Hoorn (zie kader) en is nu doorgegroeid naar zijn nieuwe bedrijf Sound Architect (detailtje: dezelfde initialen). Hij betrekt nog steeds materiaal van S.A. Zijn rechterhand, Dolf van de Veldt, is daar nog steeds consultant. ‘Ik ben nu adviserend bezig, weet passende oplossingen te vinden met diverse soorten apparatuur, ook van S.A. ja.’

Wijnker voorzag tijdens zijn bewind bij Stage Accompany de versterkers en luidsprekers van een kenmerkende blauwe kleur. De systemen gelden bij kenners als de Rolls Royce’s van de geluidsbranche. De horeca werd lange tijd maar mondjesmaat bediend, want optredens, shows en de cinemawereld waren de core business. De laatste jaren is de apparatuur, laten we het gemakshalve maar de Ribbon noemen, steeds meer te zien in cafés en uitgaanscentra. ‘Het is een topproduct, en dat heeft een topprijs. Misschien dat dat de horeca afschrikte. Maar de Ribbon is erg duurzaam. Eigenlijk wil ik Michelin-sterren voor geluid. Zie het als een soort bierwacht voor geluid.Periodieke controle en een 24-uursservice.’Ribbon
De ontwikkeling van de Ribbon Compact Driver gaf de afzet in de horeca een aardige stimulans. ‘Ik heb vijftien jaar gevochten om de Ribbon erdoor te krijgen. Maar het bleek voor de mensen vaak een té grote stap. Ze waren gewend aan vervormd geluid. Concurrenten die met compressie de sound hard uit luidsprekers persten vonden dat het geluid van de Ribbon erg zuiver was. ‘Gaat alleen niet hard hé’, was de opmerking steeds. Maar zelfs bij een hoge geluidsdruk blijft het geluid loepzuiver. Door de cd zijn mensen eindelijk echt naar geluid gaan luisteren. Dat is voor ons een voordeel geweest.’

Wijnker somt de voordelen van de Ribbon op. ‘Het belangrijkste: er is geen vervorming. De kans op luistermoeheid is bijna nihil; hierdoor blijft de gast in bijvoorbeeld een café langer hangen. De sound klinkt zoals het thuis kan klinken, de apparatuur is duurzaam, en door een perfecte koeling is de kwaliteit constant. En dan als laatste (toch even technisch): twee kabels van versterker naar speaker en twee controlekabels terug naar de versterker zorgen voor een optimale aansturing en hoge demping.’

Werkwijzer
Als Wijnker wordt gevraagd een audiosysteem te verzorgen of daarover advies te geven, is de toegestane geluidsdruk, de decibellen, hét criterium. ‘Voor de spreiding en het afstralen van het geluid moeten we weten wat de oppervlakte en de hoogte van een zaak is. En de verdeling van meerdere boxen, voor het als het ergens wat harder of juist zachter moet.’

Andere criteria: doel van het geluid (achtergrond, spraak en mechanische of live weergave), wordt in het pand dempend materiaal gebruikt, en last but certainly not least het te besteden bedrag.

De Noord-Hollandse geluidsdokter stuit in de horeca vaak op overlast door lage tonen. ‘Dubbel pech, want als een gast wat gedronken heeft, hoort die ook eerst de hoge tonen wegvallen.’ Een limiter geeft volgens hem bovendien een beperking van de dynamiek van het geluid. ‘Andere moeilijkheden zijn dat door het affilteren van lage tonen geen prettige sound ontstaat. En wat het luisteren helemaal vermoeiend maakt zijn harde vlakken in een zaak. Die geven veel directe reflecties die het geluid minder definieerbaar maken.’

Zwakste schakel
De dj vervult in het hele geluidssysteem nog regelmatig een dubieuze rol, beaamt Wijnker. Een paar extra decibels zorgen vaak voor de danskick, maar kunnen ook net over het randje zijn. ‘De horecabaas ziet nogal eens over het hoofd dat de dj altijd de mogelijkheid heeft om een mengpaneel te hard te laten uitsturen door de gain-knop. Dat lijkt dan wel hard, maar houdt ook een hoge mate van vervorming in. De ondernemer moet bedenken dat een installatie zo sterk is als de zwakste schakel van de keten.’ Nog meer tips: laat een systeem in fase staan (alle luidsprekerconussen gaan tegelijk naar voren of naar achteren) en zorg voor extra buizen (laten aanleggen) voor de bekabeling.

Het grootste misverstand is, volgens SA, dat men in de horeca denkt dat je bij het affilteren van de lage tonen álles weg moet draaien beneden een bepaalde frequentie, terwijl het tot het overlastniveau er gewoon in kan.

Overigens heeft Wijnker een tic als het om akoestiek gaat. Die is volgens hem niet te vinden in een kroeg, niet in een disco, zelfs niet in een bioscoop of concertzaal. ‘De beste akoestiek is buiten, daar zijn geen reflecties.’