artikel

Tapautomatisering maakt tongen los

Horeca

Voor- en tegenstanders vliegen elkaar nog steeds in de haren. Automatische biertapsystemen leveren geld op, zeggen de fans. Wie het bier niet zelf tapt, mag zich geen kastelein meer noemen, zeggen de tegenstanders.

Tapautomatisering maakt tongen los

Begin dit jaar is café De Poshoorn in Maastricht overgeschakeld op een automatisch biertapsysteem. Niet iets om je over op te winden zou je zeggen, ware het niet dat De Poshoorn in 2002 is uitgeroepen tot Café van het Jaar.

In de Maastrichtse cafés gingen Perry Frijns en Ger Franzen, de twee eigenaars van het bekroonde café, over de tong. Een aantasting van het vak. Teloorgang van het ambacht van kastelein. Ze willen niet eens meer zelf tappen, en dat voor het Café van Jaar! Verontwaardiging alom.

De felle reacties over De Poshoorn laten zien hoe gevoelig het onderwerp automatisering van tapkranen ligt. Als het café de nostalgische huiskamer is waar klanten zich thuis willen voelen, dan is de toog het hart van de zaak van waaruit de kastelein serveert en regeert. In die huiskamer horen hightech tapkranen niet thuis, vinden de tegenstanders.

Een meerderheid van de café-eigenaren ziet het biertappen als belangrijk onderdeel van hun ambacht. Het bier en de pils hoort volgens hen handmatig in het glas getapt te worden en niet door een computersysteem te worden gereguleerd. Als de populariteit van de biertapwedstrijden een graadmeter is voor de verdedigers van het ambacht, dan zijn ze met velen. Duizenden deelnemers strijden ieder jaar voor de titel van beste biertapper van Nederland.

Uitdaging
Paul Kragten, managing director van Van Duijnen Beheer in Almere, behoort tot de voorstanders van automatisering. Niet zo gek, want zijn bedrijf is leverancier van automatische tapsystemen. Kragten ziet zichzelf geconfronteerd met een grote uitdaging. Hij zal, wil hij meer tapsystemen verkopen, de weerstand van kasteleins moeten zien weg te nemen. ‘Alsof je minderwaardig kastelein bent als je je tap automatiseert. Flauwekul. Ten eerste moeten de barmedewerkers gewoon een glas onder de tapkraan zetten om een biertje te kunnen tappen, want dat doet de computer niet. En verder blijft taptechniek nodig om een goed glas bier te tappen. Het verschil is dat de dosering vast staat. De computer is zodanig ingesteld dat er precies genoeg in het glas komt.’

Er zijn volgens Kragten nog meer redenen om de tap te automatiseren. Kostenbesparing op de inkoop en een verbeterde controle en registratie van verkochte consumpties. Eerst de kostenbesparing. Doordat er geen bier meer wordt verspild, levert automatisering direct voordeel op en dus rendement voor het bedrijf. Elke druppel drank wordt daadwerkelijk verkocht, zo luidt een slogan van Van Duijnen.

Het tweede argument is de automatische registratie. Die heeft plaats door de tap te koppelen met het kassasysteem. Daardoor wordt iedere consumptie automatisch aangeslagen. Die registratie kan per locatie – als een bedrijf bijvoorbeeld meerdere bars heeft – of per barmedewerker. De eigenaar kan zo zien wie, wat, waar en wanneer heeft getapt. Het weggeven van drankjes door medewerkers wordt zo tot een minimum beperkt. De verbeterde controlemogelijkheid draagt bij aan het rendement van het bedrijf. Kragten wijst erop dat bedrijven na tapautomatisering behoorlijk op de inkoopkosten besparen. Soms zelfs 10 tot 15 procent.

Investering
Ger Franzen is een van de eigenaren van De Poshoorn. Hij heeft 30.000 euro geïnvesteerd in de automatisering. Een fors bedrag. Leverancier is Van Duijnen. ‘Niet alleen onze dertien bierkranen, maar ook al het gedistilleerd en de koffie is aangesloten op ons computersysteem. Het systeem krijgt op termijn aansluiting op de kassa.’

Over de automatische maatvoering van gedistilleerd is geen wanklank te horen geweest. Tapautomatisering van bierkranen ligt anders. Franzen: ‘Dat ligt veel gevoeliger. Bier is nu eenmaal emotie. Wij hebben als eis gesteld dat de klant er niets van mocht merken. Zelf hebben we dan ook geen negatieve reacties gehad.’

De belangrijkste reden om tot automatisering over te gaan lag in het feit dat de inkoopcijfers niet aan de gewenst norm voldeden. Hoe is de situatie nu? Franzen: ‘Het eerste resultaat is positief. We hebben minder bierverlies. We besparen iets op de inkoop en constateren wanneer er vergeten wordt biertjes aan te slaan.’

Biertapwedstrijd
De Poshoorn is lid van de Alliantie van Biertapperijen (ABT), een samenwerkingsverband van kwaliteitsbedrijven met een grote bierkaart. Voorzitter Carel Oomnes Van De Vlaamsche Reus in Wageningen is helder over tapautomatisering. ‘Ik zal het zelf niet doen. Ik vind dat de charme ervan afgaat. Ik hou wel van een beetje nostalgie. Maar ieder lid is natuurlijk vrij om te beslissen of ze automatiseren of niet.’ Piet de Jongh, oprichter van de ABT en ex-voorzitter is stelliger: ‘Door automatisering haal je iets wezenlijks weg dat bij ons vak van kastelein hoort. Ik ben verklaard tegenstander.’

Kragten vindt de opvattingen van ambachtelijk ingestelde kasteleins over tapautomatisering neigen naar ‘vooroordelen’. ‘Ik probeer die weerstand weg te nemen, maar het is een lastige opdracht. Ik heb al gedacht om tijdens de Horecava biertapwedstrijden te organiseren met een automatische tap. Om de kasteleins te laten zien dat het niks engs is’

Begin dit jaar is café De Poshoorn in Maastricht overgeschakeld op een automatisch biertapsysteem. Niet iets om je over op te winden zou je zeggen, ware het niet dat De Poshoorn in 2002 is uitgeroepen tot Café van het Jaar.

In de Maastrichtse cafés gingen Perry Frijns en Ger Franzen, de twee eigenaars van het bekroonde café, over de tong. Een aantasting van het vak. Teloorgang van het ambacht van kastelein. Ze willen niet eens meer zelf tappen, en dat voor het Café van Jaar! Verontwaardiging alom.

De felle reacties over De Poshoorn laten zien hoe gevoelig het onderwerp automatisering van tapkranen ligt. Als het café de nostalgische huiskamer is waar klanten zich thuis willen voelen, dan is de toog het hart van de zaak van waaruit de kastelein serveert en regeert. In die huiskamer horen hightech tapkranen niet thuis, vinden de tegenstanders.

Een meerderheid van de café-eigenaren ziet het biertappen als belangrijk onderdeel van hun ambacht. Het bier en de pils hoort volgens hen handmatig in het glas getapt te worden en niet door een computersysteem te worden gereguleerd. Als de populariteit van de biertapwedstrijden een graadmeter is voor de verdedigers van het ambacht, dan zijn ze met velen. Duizenden deelnemers strijden ieder jaar voor de titel van beste biertapper van Nederland.

Uitdaging
Paul Kragten, managing director van Van Duijnen Beheer in Almere, behoort tot de voorstanders van automatisering. Niet zo gek, want zijn bedrijf is leverancier van automatische tapsystemen. Kragten ziet zichzelf geconfronteerd met een grote uitdaging. Hij zal, wil hij meer tapsystemen verkopen, de weerstand van kasteleins moeten zien weg te nemen. ‘Alsof je minderwaardig kastelein bent als je je tap automatiseert. Flauwekul. Ten eerste moeten de barmedewerkers gewoon een glas onder de tapkraan zetten om een biertje te kunnen tappen, want dat doet de computer niet. En verder blijft taptechniek nodig om een goed glas bier te tappen. Het verschil is dat de dosering vast staat. De computer is zodanig ingesteld dat er precies genoeg in het glas komt.’

Er zijn volgens Kragten nog meer redenen om de tap te automatiseren. Kostenbesparing op de inkoop en een verbeterde controle en registratie van verkochte consumpties. Eerst de kostenbesparing. Doordat er geen bier meer wordt verspild, levert automatisering direct voordeel op en dus rendement voor het bedrijf. Elke druppel drank wordt daadwerkelijk verkocht, zo luidt een slogan van Van Duijnen.

Het tweede argument is de automatische registratie. Die heeft plaats door de tap te koppelen met het kassasysteem. Daardoor wordt iedere consumptie automatisch aangeslagen. Die registratie kan per locatie – als een bedrijf bijvoorbeeld meerdere bars heeft – of per barmedewerker. De eigenaar kan zo zien wie, wat, waar en wanneer heeft getapt. Het weggeven van drankjes door medewerkers wordt zo tot een minimum beperkt. De verbeterde controlemogelijkheid draagt bij aan het rendement van het bedrijf. Kragten wijst erop dat bedrijven na tapautomatisering behoorlijk op de inkoopkosten besparen. Soms zelfs 10 tot 15 procent.

Investering
Ger Franzen is een van de eigenaren van De Poshoorn. Hij heeft 30.000 euro geïnvesteerd in de automatisering. Een fors bedrag. Leverancier is Van Duijnen. ‘Niet alleen onze dertien bierkranen, maar ook al het gedistilleerd en de koffie is aangesloten op ons computersysteem. Het systeem krijgt op termijn aansluiting op de kassa.’

Over de automatische maatvoering van gedistilleerd is geen wanklank te horen geweest. Tapautomatisering van bierkranen ligt anders. Franzen: ‘Dat ligt veel gevoeliger. Bier is nu eenmaal emotie. Wij hebben als eis gesteld dat de klant er niets van mocht merken. Zelf hebben we dan ook geen negatieve reacties gehad.’

De belangrijkste reden om tot automatisering over te gaan lag in het feit dat de inkoopcijfers niet aan de gewenst norm voldeden. Hoe is de situatie nu? Franzen: ‘Het eerste resultaat is positief. We hebben minder bierverlies. We besparen iets op de inkoop en constateren wanneer er vergeten wordt biertjes aan te slaan.’

Biertapwedstrijd
De Poshoorn is lid van de Alliantie van Biertapperijen (ABT), een samenwerkingsverband van kwaliteitsbedrijven met een grote bierkaart. Voorzitter Carel Oomnes Van De Vlaamsche Reus in Wageningen is helder over tapautomatisering. ‘Ik zal het zelf niet doen. Ik vind dat de charme ervan afgaat. Ik hou wel van een beetje nostalgie. Maar ieder lid is natuurlijk vrij om te beslissen of ze automatiseren of niet.’ Piet de Jongh, oprichter van de ABT en ex-voorzitter is stelliger: ‘Door automatisering haal je iets wezenlijks weg dat bij ons vak van kastelein hoort. Ik ben verklaard tegenstander.’

Kragten vindt de opvattingen van ambachtelijk ingestelde kasteleins over tapautomatisering neigen naar ‘vooroordelen’. ‘Ik probeer die weerstand weg te nemen, maar het is een lastige opdracht. Ik heb al gedacht om tijdens de Horecava biertapwedstrijden te organiseren met een automatische tap. Om de kasteleins te laten zien dat het niks engs is’