artikel

Leidens Ontzet

Horeca

Na de val van Haarlem in 1573 was Leiden van strategisch belang en de Spanjaarden trokken dan ook het Rijnland binnen. Op 31 oktober 1573 begon de Spaanse veldheer Valdez zijn beleg van de stad. Dit was een nieuwe tactiek; niet langer werd een stad aangevallen ten koste van vele levens, maar de inwoners werden uitgehongerd door een langdurig beleg.

Willem de Zwijger stuurde een troepenmacht vanuit het zuiden om de Spanjaarden weg te lokken en dit werkte: op 21 maart 1574 brak Valdez het beleg af en vertrok. Niemand rekende er echter op dat de Spaanse legeraanvoerder in de nacht van 25 op 26 mei weer zou verschijnen, met als gevolg dat het stadsbestuur onvoldoende voorraden ingeslagen bleek te hebben. Tot overmaat van ramp brak in juli naast de honger bovendien ook de pest nog uit.

Op 30 juli besloten de Staten van Holland om de dijken door te steken om zo het omringende land onder water te zetten, maar het water steeg slechts langzaam. Intussen probeerde Valdez met beloften de stedelingen tot vergave te bewegen. Een deel van het stadsbestuur had er wel oren naar, maar uiteindelijk werd besloten vol te houden. De inwoners aten honden, katten en ratten. Soms werd, als zwijgend protest, een lijk voor de deur van burgemeester Van der Werf gelegd.

Op 18 september verslechterde het weer en begon het water te stijgen. De Watergeuzen trokken vanuit het zuiden op. Op 3 oktober bereidde men een uitval naar de Lammenschans voor. De bewoners verbaasden zich over de stilte aan de andere kant van de stadsmuur en stuurden Cornelis Joppensz. er op uit om poolshoogte te nemen. De Spanjaarden bleken te zijn gevlucht. Een door hen achtergelaten pot hutspot was het enige wat er nog restte. De Watergeuzen trokken daarop de stad binnen over de Vliet en deelden voedsel uit: een half brood met kaas en haring voor iedere inwoner. Tegenwoordig wordt Leidens Ontzet nog steeds uitgebreid gevierd. Drie oktober is een lokale vrije dag, waarop hutspot, haring en wittebrood veelvuldig op het menu staan.

Bekijk hier een aantal menu-ideeën voor Leidens Ontzet:
Hachee met Leidse hutspot
Kool-wortelstamp met rookworst
Snelle hachee
Roerbak hutspot met pittige speklapjes
Zuurkoolschotel met worst en spek
Broodje haring
Haringsalade met garnalen
Avocado gevuld met haring
Gevulde appels met haringsalade