artikel

Ondernemers leren van ondernemers

Horeca

In twee dagen tijd tien bedrijven bezoeken en beoordelen. Dat deden zestien ondernemers tijdens de mobiele horecatraining. In de bedrijven op Ameland, Leeuwarden, Heerenveen en Burgum viel het nodige te ontdekken. En te leren van elkaar. ‘Waarom heeft u geen vluchtgerechten op de kaart?

Ondernemers leren van ondernemers

1. Ton Valkman, general manager van de d’Amelander Kaap in Hollum houdt regelmatig brainstormsessies met zijn medewerkers. Tijdens een van de bijeenkomsten ontstond het idee van de kinderbalie. Kinderen mogen zelf inchecken. Met behulp van een voetenbank lukt het de kinderen zelf een krabbel te zetten in het gastenboek. Zijn ze ingecheckt, krijgen ze als beloning een dropsleutel. Ook zorgt het hotel ervoor dat onder het kinderkussen een zeehondje ligt verborgen. ‘Er is direct wat te beleven voor ze. De kinderen vinden dit schitterend. Dit kan een ideale herinnering worden waardoor ze later als volwassene met hun eigen kinderen kunnen terugkeren naar het eiland’, weet Valkman.

2. Valkman heeft met zijn medewerkers ook de actie flessenpost bedacht. Aan alle organisatie- en trainingsbureaus werden flessen verstuurd – per post – met daarin een direct mail over het hotel. Valkman: ‘Vlieland, zee, boodschap, flessenpost. Het idee past goed bij het hotel. We hebben alle bureaus nagebeld. Onze flessenpost is bijna overal opgemerkt. Dat is op zich al winst want de concurrentie is groot. De actie heeft een goed resultaat gehad.’

3. Valkman is zeer tevreden geweest over de opbrengst van een advertentie in de Autokampioen, het blad van de ANWB met een miljoenenoplage. Goedkoop is het niet. Hij kocht een kleine advertentie voor 5500 euro waarin een arrangement werd aangeboden. De reacties waren overweldigend. Het hotel boekte een extra omzet van 80.000 euro. Ook is hij te spreken over weekendjeweg.nl. Een aanbieding die hij op de site zette leverde een prima resultaat op.

4. Herberg De Zwaan in Hollum is het oudste horecabedrijf van Ameland. Ivo Baars is sinds 1994 eigenaar van deze ‘huiskamer van Hollum’. Het prachtig ingerichte bedrijf bestaat uit een bargedeelte, een restaurant, een biljartgedeelte en een groot terras. Een aardig attractie is de oude doorzichtige waterput in de vloer vlak voor de bar. Wie naar beneden kijkt ziet daar knekels en een schedel liggen. Op de vraag waarom die put er is en van wie die botten zijn volgt steevast het antwoord: ‘Wanbetalers’. Ondanks de grote belangstelling van toeristen is het bedrijf erin geslaagd de authenticiteit te behouden.

5. Nostalgie als trend. De Welvaart heeft een nieuwe eigenares met een scherp oog voor het karakter van het eiland. Ellen Kamphuis heeft het bedrijf met haar man in 2003 gekocht. Het café dat als uitspanning een geschiedenis heeft van 200 jaar, was door de vorige exploitant omgebouwd tot een muziekcafé. Dat liep slecht af. Kamphuis herstelde De Welvaart in oude luister. Kamphuis is ingenomen met het resultaat: ‘De bruiloften en verjaardagen mogen hier, net als vroeger, weer gevierd worden.’ Het bedrijf is zeven dagen per week geopend, doordeweeks van 11.00 tot 01.00 uur en in de weekeinden van 10.00 tot 02.00 uur. Kamphuis, die organisatiekunde en psychologie heeft gestudeerd: ‘Ik heb hard moeten zwoegen om kasteleinse te worden.’ Het café voert een kleine kaart met zeer schappelijke prijzen. Saté voor 4 euro, tosti voor 1,75 euro. Een fluitje kost 1,60 euro. Drie opvallende praktische zaken: De beamer is keurig weggewerkt in het plafond. De spaarkas voor vaste gasten is altijd een goede klantenbinder. De bierviltjes met een eigen logo zijn de moeite waard.

6. Hoe voorkom je dat je menu- en drankenkaarten de lucht in vliegen? Strandexploitatie De Heksenhoed heeft een oplossing. Een stevig blok hout, ringen erdoor en geplastificeerde bladen.

7. De Heksenhoed is de eerste permanente strandexploitatie. Een aantal jaar geleden werd hiervoor groen licht gegeven. Dirk Kooiker is directeur van de coöperatie waartoe De Heksenhoed behoort. ‘In de jaren 90 hebben we strijd gevoerd met de gemeente, het Ministerie van EZ en Rijkswaterstaat over een permanente exploitatie. EZ kregen we mee en met de staatssecretaris is een convenant ondertekend voor een pilot-project. Wij zijn gestart in 2002 en het werd een groot succes. Toen we in 1976 met een klein houten gebouw begonnen, hadden we een omzet van 40.000 euro. Vorig jaar – het was een topjaar – ging voor 1,2 miljoen euro de boeken in. Vooral in de winterperiode vormt De Heksenhoed een rustpunt voor de wandelaar die houdt van chocomel en rum.’

8. Het Nescafé in Nes wordt acht jaar uitgebaat door Harrie en Froukje Nobel. Het is een gezellig biercafé met een mooi terras en uitgebreide menukaart. Bijzonder is de elektrische verwarming die de Nobels geïnstalleerd hebben op het terras. Negen lampen van 2000 Watt. Harrie Nobel: ‘Eerst brandden ze op gas. Maar met een vol terras een fles vervangen is een ramp. Daar zijn we van afgestapt. Elektriciteit geeft meer straling en is roodachtig van kleur wat weer sfeerverhogend is. Het is mooi voor het aangezicht van het pand. Mensen blijven echt veel langer buiten zitten, wat weer gunstig is voor de omzet.’

9. Nog een leuk initiatief is het klachtenboek dat Nobel in het café heeft. Gasten kunnen hier hun opmerking over het bedrijf en de service kwijt. ‘Ik heb liever dat ze het in het boek schrijven dan tegen een ander zeggen. En we doen er wat mee. Over de toiletten kwamen klachten binnen. Op grond daarvan hebben we een forse investering gedaan.Ze zien er nu prachtig uit.’

10. Tien minuten gesprekken. Ouders met schoolgaande kinderen kennen deze uitdrukking. Harrie en Froukje voeren een keer in de twee weken een individueel tien minuten gesprek met alle medewerkers. Harrie Nobel: ‘Medewerkers stellen het op prijs. Als ondernemer ben je goed op de hoogte van wat er bij hen speelt. Het is goed voor de sfeer in het bedrijf.’

11. Het handboek dat Barend Willem Nobel en Willem Barend Nobel over het bedrijf hebben gemaakt bewijst belangrijke diensten. Iedere medewerker krijgt de multomap overhandigd, moet het lezen en wordt overhoord. In het handboek, de grondwet van het ruim 100-jarige familiebedrijf, staat alles: van bedrijfsfilosofie tot en met werktijden. Personeelsbeleid hoort tot topprioriteiten van de onderneming. Individuele functioneringsgesprekken en plenair medewerkersoverleg wisselen elkaar af. ‘Door je medewerkers compleet en duidelijk te informeren over wat er van hen wordt verwacht, voorkom je verkeerde verwachtingen en misverstanden. Als ondernemer kun je altijd verwijzen naar het handboek’, zegt Willem Barend Nobel.

12. De accountantsrekening van dit grote bedrijf is teruggebracht tot 4000 euro. Hoe kan dat? De Barends hebben een administratieve kracht in dienst genomen. Per saldo levert dat het bedrijf geld op. Bovendien zijn alle financiële gegevens up to date en direct beschikbaar. ‘Het geeft je als ondernemer een hoop rust.’

13. Het bedrijf Nobel heeft een mooie website met een virtuele tour door de kamers en het bedrijf. Barend Willem: ‘Het is ons digitale visitekaartje. We krijgen een goede respons omdat gasten precies kunnen zien hoe bijvoorbeeld onze kamers eruitzien.’ Zelf checken? Surf naar www.hotelnobel.nl

14. Nobel heeft een parachute gesponsord met eigen naam. Het parachute-arrangement dat vervolgens door Nobel op de markt werd gezet bleek zeer in trek te zijn. ‘Voor jezelf is het trouwens ook leuk. Een enorme lap Nobel in de lucht, schitterend gezicht’, zegt Willem Barend.

15. Niet te hebberig willen zijn. Het fameuze Nobeltje, de huislikeur die alleen in Hollum op Ameland wordt verkocht, wordt niet landelijk op de markt gebracht. ‘We hebben een aanbod van een drankenproducent afgewezen. Dat zou afbreuk doen aan het unieke van onze likeur.’

16. Boukje de Vries van de Ierse pub Paddy O’ Ryans in Leeuwarden heeft een van de bovenverdiepingen geschikt gemaakt voor vergaderzaal. De huurprijs is inclusief koffie en thee. Selfservice is het devies. Ook belangrijk is dat er een eigen garderobe is in het zaaltje. De Vries: ‘Anders denken mensen voortdurend: wat gebeurt er met mijn jas?’

17. Boukje kreeg ook adviezen van een van de deelnemers uit de groep ondernemers. De menukaart bestaat uit zeven echte Ierse plate service-gerechten van 10 euro. Liver and onion bijvoorbeeld. De eetomzet kan op de volgende manier verhoogd worden. ‘U moet zorgen dat er vluchtartikelen op staan, gerechten die iedereen kent. Probeer ook eens een tweegangenmenu. Zorg er dan wel voor dat de gast bij het eerste gerecht geen wachtervaring heeft. Zet daarom soep op de kaart.’

18. Niet roken als thema. Dat kan ook. Spinoza in Leeuwarden heeft in het niet-rokersgedeelte asbakken aan touwtjes aan het plafond gespannen. Sigarendoosjes zijn in de houten vloer verwerkt. Margret Havinga: ‘Veel eters stellen een niet-roken gedeelte op prijs. Ze reserveren met de uitdrukkelijke wens om in een niet-roken gedeelte te zitten. Op een aardige manier hebben we dit thema gevisualiseerd.’

19. Menukaarten die aan de wand bevestigd zijn. Niet in de vorm van een krijtbord, maar een groot vel papier met daarop geschreven de diverse gerechten. Ook dat is in eetcafé Spinoza te zien. Spinoza is sowieso een opmerkelijk creatief bedrijf. In de grote ruimte verspreid over diverse etages zijn verschillende concepten neergezet. Ook heeft het eetcafé een sfeervolle binnentuin.

20. Partycentrum De Pleats wordt geleid door Geesje Duursma en haar man. Met een bloemenhandel heeft ze een goede deal gesloten die wederzijds voordeel oplevert. De showstukken die de bloemenhandelaar overhoudt worden geleverd aan De Pleats. In De Pleats worden ze uitgesorteerd – dat hoeft de bloemenhandelaar niet meer te doen. In ruil daarvoor betaalt De Pleats hem een schappelijke prijs. ‘Zo hebben we altijd verse bloemen op tafel.’

21. Het loont echt om een chef aan te nemen die niet alleen goed kookt maar ook goed rekent. Het mooie eetcafé De Buurman van Henk Wolthuis in Heerenveen nam een nieuwe chef aan die de inkoopkosten van 36 procent naar 30 procent wist te drukken. De personeelskosten namen licht toe, maar per saldo deed Wotlhuis met zijn nieuwe chef goede zaken.