artikel

Van erwtensoep knap je weer op

Horeca

Geen gerecht zo Hollands als de erwtensoep, geen gerecht ook dat zo veel recepten en verschijningsvormen kent. Van de versies waar de lepel rechtop in overeind blijft staan tot felgroene schuimige veloutées van verse doperwtjes met groene kruiden. Overal ter wereld kom je versies van erwtensoep tegen die veel of weinig op de onze lijken.

In Rusland gooien ze er wat tomatenpuree doorheen, in Scandinavië kookt men spek mee dat vervolgens in plakjes gesneden apart geserveerd wordt met wat mosterd. Zelfs in Amerika is er een versie, met gevogeltebouillon en afgemaakt met zure room. In Frankrijk tref je – natuurlijk – een wat luxere versie aan onder naam potage Saint Germain, maar erwtensoep blijft het.

Erwtensoeprecepten:

Klassieke erwtensoep

Vlaamse erwtensoep

Erwtensoep met pompoen en gerookte tofu

Berlijnse erwtensoep

Jamaicaanse erwtensoep

De naam dankt deze soep aan het feit dat op de markt Les Halles vroeger de beste erwten uit Saint Germain zouden komen. Wie zal het zeggen, bij spliterwten gekookt met allerlei smaakmakers is kwaliteitsverschil in ieder geval moeilijk te proeven. De potage Saint Germain bevat geen (varkens-)vlees, en staat dus ver af van ons idee van wat een echte erwtensoep zou moeten zijn.

Om te ontdekken hoe Hollands onze erwtensoep werkelijk is moet je nota bene naar de Nederlandse Antillen, waar knoflook, rozemarijn en rode peper door de snert gaan. En het is ook een Antilliaans kookboek dat de ware herkomst van onze wintertrots onthult. Zoals zo vaak zou de bron van herkomst Spanje zijn. Daar staat soep van grauwe erwten bekend als potaje de vigilia, soep van de vastendag, wat het oorspronkelijk karige karakter van de soep verklaart. En ook met de Turken delen we op culinair terrein meer dan je zou denken. De Turkse snert wordt gemaakt door spliterwten in kippenbouillon te koken, daar in boter aangezette wortel, selderij en spinazie aan toe te voegen en het geheel door een zeef te wrijven. Deze deseleyer corbasi wordt afgemaakt met verse munt en peterselie.

Oer-Hollands
De Nieuwjaarsduik is inmiddels bijna net zo’n Nederlandse traditie als beschuit met muisjes, Sinterklaas en oliebollen eten met Oud & Nieuw. Jaarlijks komen op nieuwjaarsdag duizenden enthousiastelingen uit het hele land en zelfs uit het buitenland naar Scheveningen. In 1998 waren het er 6.000, in 1999 steeg dit aantal naar 7.000. Het jaar 2000 was een topjaar. Toen doken ruim 10.000 helden het nieuwe millennium tegemoet. In 2001 was het erg koud op 1 januari en toch waren er nog 8.000 bikkels aanwezig. Een jaar later (2002) durfden meer mensen een duik in het koude water aan: 9600 mensen deden mee aan de duik. Bij de duik van 2003 gingen er 10.000 mensen te water. In 2004 waren 8.000 mensen getuige van de eerste duik in de sneeuw. En in 2005 waren er 10.000 Hollandse Helden.