artikel

Hamansoren

Horeca

Het bijbelboek Ester vormt de bron van inspiratie voor Poeriem (Lotenfeest). Dit valt in het voorjaar (op 14 Adar) en ontleent zijn naam aan het lot dat Haman, dienaar van de Perzische koning, wierp om de datum te bepalen waarop hij de joden wilde uitroeien. Ester, de joodse vrouw van de koning, werd hiervan echter […]

Het bijbelboek Ester vormt de bron van inspiratie voor Poeriem (Lotenfeest). Dit valt in het voorjaar (op 14 Adar) en ontleent zijn naam aan het lot dat Haman, dienaar van de Perzische koning, wierp om de datum te bepalen waarop hij de joden wilde uitroeien. Ester, de joodse vrouw van de koning, werd hiervan echter door haar oom Mordechai op de hoogte gesteld en wist deze ramp af te wenden. Haman en zijn zonen werden slachtoffer van hun eigen plannen.

Deze geschiedenis speelde zich af in het Perzië van de 5de eeuw voor de algemene jaartelling. Tijdens Poeriem wordt de redding van de ondergang uitbundig gevierd. In de synagoge wordt het bijbelboek Ester uit een rol (megilla) voorgelezen. Telkens wanneer de naam van Haman klinkt, wordt met een poeriemratel lawaai gemaakt, op de tafel geroffeld en met de voeten gestampt. Zo wordt het kwaad overschreeuwd; men wil deze naam niet horen.

Thuis wordt gedronken, gezongen en speciaal poeriem-gebak gegeten, kiesjeliesj, ook wel Hamansoren genoemd. Volgens bijbels gebruik ontvangen de armen giften en worden tussen vrienden geschenken (vaak in de vorm van eten) uitgewisseld. Poeriemspelen en verkleedpartijen dateren van veel later en geven het feest een carnavalesk karakter.
Foto: Poeriem in Antwerpen 1999 (bron: www.heuvelrugkerken.nl/)

Hamansoren is oorspronkelijk een sefardisch recept (afkomstig van joden uit Spanje, Portugal en Noord Afrika), Huelos de Haman. Huelos betekent blaadjes, als je deze blaadjes bakt krullen ze om tot oren, of in ieder geval iets dat daar op lijkt… Kiesjeliejs is de Nederlands – Jiddisje benaming voor dit Poerimgebak.

Recept
Kiesjeliesj (Hamans-oren)

Ingrediënten
300 gr fijne witte bloem
125 g . roomboter
3 eidooiers
50 gr suiker
125 cl witte wijn
1 eetlepel whiskey
zonnebloemolie
zout
poedersuiker of vanillesuiker door

Bereiding
Maak deeg van de bloem, eierdooiers, zout, suiker, whiskey en de wijn. Laat het deeg in de koeling een half uur rusten. Strooi bloem over het werkoppervlak en rol het deeg uit tot een rechthoekige lap. Vouw het deeg in drieën. Herhaal deze bewerking 3 maal. Laat nogmaals een half uur rusten in de koeling.

Verdeel het deeg in 3 delen. Rol een deel flinterdun uit. Snijd in schuine ruiten. Geef deze twee sneetjes zonder de rand te beschadigen. Trek het een beetje uit en laat de kisjliesj met 3 of 4 tegelijk in de hete olie uitbakken tot ze mooi goudbruin zijn. Laat uitlekken op keukenpapier en bestrooi flink met poedersuiker. Ze behoren te lijken op lange oren.