artikel

Schapenrassen met hun eigenschappen

Horeca

De Texelaar is het ras bij uitstek voor ons lamsvlees. Maar wist u dat er in Nederland maar liefst 27 verschillende schapenrassen (en kruisingen) voorkomen? Hieronder vindt u een overzicht van de verschillende rassen en de bijbehorende eigenschappen.

Texelaar

Van Texel en kop Noord-Nederland. Vleesschaap bij uitstek. Zeer goede bespiering. Matige worpgrootte. Weinig neiging tot vetvorming. Wordt zuiver gefokt (Texelaar x Texelaar) en ook veel gebruikt als vaderdier bij kruisingen voor de productie van vleeslammeren. Nederlands schaap bij uitstek.

Swifter

Moederdier voor de productie van vleeslammeren. Is zeer melkrijk, geeft vrij grote worpen en lammert gemakkelijk af. Zelf ontstaan uit de kruising Vlaams Melkschaap x Texelaar. Ontwikkeld op het proefbedrijf van de Landbouwuniversiteit Wageningen. Wordt gekruist met vaderdieren (in hoofdzaak Texelaar) voor de productie van vleeslammeren. Die lammeren zijn dus voor 75% Texelaar en 25% Vlaams schaap.

Flevolander

Ook moederdier voor de productie van vleeslammeren. Is melkrijk, geeft grote worpen en lammert gemakkelijk af. Is in staat om drie keer per jaar te werpen. Kan dus vleeslammeren produceren als die er bijna niet zijn. Zelf ontstaan uit de kruising Ile de France x Fins Landras. Ontwikkeld op het Instituut voor Veeteeltkundig Onderzoek (IVO) in Zeist. Wordt gekruist met vaderdieren (vnl. Texelaar, maar buiten het traditionele dekseizoen ook wel met de Suffolk) voor de productie van vleeslammeren.

Noordhollander

Ook moederdier voor de productie van vleeslammeren. Is melkrijk, geeft grote worpen en lammert gemakkelijk af. Zelf ontstaan uit kruising Texelaar x Fins Landras. Ontwikkeld in ‘de praktijk’ in Noord-Holland. Wordt gekruist met vaderdieren (vnl. Texelaar) voor de productie van vleeslammeren die dus voor 75% Texelaar zijn en voor 25% Fin.

Blessumer

Is hetzelfde als de Swifter. Kreeg deze naam omdat een kernfokbedrijf in het Friese Blessum zich op professionele manier met de schapenhouderij ging bezighouden.

Rijnlam

Komt voort uit twee door de Oosterhoutse fokkerijorganisatie ontwikkelde lijnen: lijn A en lijn B. Beide zijn er voor de productie van vleeslammeren. Lijn A is de kruising Duitse Witkop x Romanov. De moederdieren uit deze kruising zijn in staat drie keer per twee jaar lammeren te leveren, dus ook buiten het traditionele seizoen. Lijn B is een kruising Vlees-merino x (Barbados Black Belly x Fries Melkschaap). Ook dit is een vruchtbare lijn die buiten het seizoen lammeren kan produceren. Om die lammeren te maken wordt als vaderdier vooral de Texelaar gebruikt, maar ook wel de Suffolk en de Charollais.

Zwartbles

Een oud puur Hollands schaap. Is bruin/zwart met witte bles op de kop, witte staartpunt en witte voeten. Wordt voornamelijk zuiver gefokt, dus Zwartbles x Zwartbles. Soms ook gekruist met een Texelaar-ram. Nakomelingen zijn geheel zwart.

Zeeuws Melkschaap

Typisch melkschaap: niet extreem bespierd, zeer vruchtbaar (grote worpen, veel melk). Wordt overwegend in Zeeland gehouden voor vooral de melkproductie. Wordt weinig gekruist.

Fries Melkschaap

Is vrijwel gelijk aan het Zeeuwse.

Heideschapen

Oer-Hollandse rassen. Hebben gemeen dat ze in kuddes op natuurterreinen worden gehouden. Hun taak is vergrassing van deze gebieden (vooral heidevelden) tegen te gaan door dat gras op te vreten. Zijn arm bespierd. Worden niet gekruist. Rassen in ons land: Drents Heideschaap (vnl. Drenthe), Schoonebeeker, Veluws Heideschaap (Veluwe), Kempisch heideschaap (De Kempen) en het Mergelland schaap (Limburg).

Suffolk

Van oorsprong Engels ras. Goed bevleesd. Wordt zuiver gefokt (veel als hobbyschaap voor keuringen), maar als dekram ook wel ingezet voor de productie van vleeslammeren. Rammen van dit ras hebben deklust buiten het dekseizoen. Texelse rammen niet altijd. Heeft zwarte huis, maar lichtere wol. Opvallend is daardoor de zwarte kop. Zuivere lammeren hebben na het bereiken van een bepaald gewicht de neiging te vervetten. Het gaat er dus om deze lammeren op tijd te laten slachten.

Hampshire down

Ook Engels. Vrijwel alleen gefokt als hobbyschaap. Heeft opvallend bewolde kop. Net als Suffolk neiging tot vetvorming op latere leeftijd.

Clum Forest

Ook Engels. Alleen bij hobbyfokkers voor de zuivere fok.

Cambridge

Ook Engels. Op Engelse universiteit gefokt uit zeven rassen. Heeft donkere kop en poten. Sommige exemplaren hebben een vruchtbaarheidsgen in zich, waardoor ze zeer grote worpen kunnen geven. Wordt in ons land hier en daar gebruikt in kruisingen.

Scottish Blackface

Zeer oud Engels ras. In ons land hobbyschaap.

Ryeland

Engels ras. Puur hobbyschaap. Komt zeer weinig voor.

Kerry Hill

Idem.

Wensleydale

Idem.

Charollais

Goed vleesschaap. Nog maar kort in ons land. Lijkt gebruikt te worden als vaderdier, vooral buiten het gebruikelijke dekseizoen. Omdat er vraag naar is ook veel zuivere fok.

Quessant

Kleinste ras: nog geen 50 cm hoog. Van oorsprong van eiland voor Bretonse kust. Hobbyschaapje. Klein aantal.

Soay

Ook klein schaap voor de hobbyfokkerij. Komt nog minder voor dan de Quessant.

Blauwe Texelaar

Is apart ras. Van oorsprong een Texelaar met de factor ‘blauwverkleuring’ in zich. Blauwe kleur zit in de vacht. Is van buiten niet zichtbaar. Komt niet bijster veel voor (circa 1.000 geregistreerde ooien).

Bleu du Maine

Oorspronkelijk Frans ras. Opvallend is de blauwe kop. Wordt voor de hobby zuiver gefokt. Is zeer behoorlijk vleesschaap. Rammen worden, vooral in Noord-Holland en op Texel, wel ingezet op Texelaar-ooien die voor het eerst worden gedekt. Deze ooitjes zouden bij het aflammeren problemen krijgen als ze door een zuivere Texelaar worden gedekt, in verband met de soms erg brede Texelaar-kop. De Bleu du Maine heeft een smallere kop. Het ras wordt ook wel gekruist met de Texelaar om moederdieren te maken, de zogeheten Bleutex. Deze worden dan weer gekruist met de Texelaar voor de productie van vleeslammeren (75% Texelaar, 25% Bleu du Maine). Lijkt steeds minder voor te komen.

Romanov

Oorspronkelijk Russisch. Zeer vruchtbaar. Daarom gebruikt in kruisingen: Cofolk. De laatste tijd ook in trek in de kruising met de Swifter. Deze ‘Swiftnov’ is dan weer een nieuw moederdier dat gekruist met een Texelaar-ram vleeslammeren oplevert.

Fins Landschaap

Ile de Frans, Vlaams Melkschaap, Duitse Witkop, Barbados Black Belly, Merino Rassen die in kruisingen worden gebruikt en daarom hier en daar zuiver worden gefokt voor instandhouding.

Gotland pelsschaap

Oorspronkelijk Zweeds: het eiland Gotland. Is fameus wegens de bontachtige pels. Als vleesras niet bijster interessant, hoewel sommigen een wildsmaak aan het vlees menen te bespeuren. Wordt alleen zuiver gefokt.

Jacobschaap

Opvallend door zijn vier horens en gevlekte vacht. Oorspronkelijk Engels. Puur hobbyschaap. Komt weinig voor.