artikel

Auteursrechten voor de club-deejay

Horeca

Als enige auteursrechtelijke organisatie in de wereld keert de SACEM in Frankrijk geld uit aan diskjockeys in clubs. Alleen deejays die zelf mixen – en dus meer doen dan enkel plaatjes draaien – hebben recht op een achtste deel van de bij clubs geïnde auteursrechtelijke gelden. In Nederland loopt het nog niet zo’n vaart, maar Buma/Stemra volgt de praktijk in Frankrijk met grote interesse.

Auteursrechten voor de club-deejay

Hoewel deze regeling al sinds 1998 van kracht is, viel de vertegenwoordiger van de Nederlandse Buma/Stemra bijna van zijn stoel van verbazing. Hij was niet op de hoogte van de situatie in Frankrijk, maar kon zich wel vinden in het beleid van de SACEM.
Yann Quélennec, de muziekdeskundige die het onderzoek voor de SACEM verrichtte, legde het systeem uit tijdens de conferentie Amsterdam Dance Event, die onlangs in de hoofdstad werd gehouden: ‘De deejay in een disco, club of bar die zelf daadwerkelijk scheppend bezig is door iets nieuws te maken van bestaande muziek, wordt door de SACEM beschouwd als een arrangeur. Hij krijgt in deze hoedanigheid een achtste deel van de auteursrechtelijke uitkering.

Klacht
Tot een lastenverzwaring voor de danceclubs leidt deze methode niet direct. De berekeningsgrondslag betekent dat de dj meedeelt uit de ‘pot’ en in absolute bedragen gezien gaat het dus ten koste van de andere rechthebbenden, de oorspronkelijke makers van de tracks. Quélennec: ‘Tot op heden heeft kennelijk geen van die andere rechthebbenden daarmee moeite, want de SACEM kreeg er nog nooit een klacht over.’
Clubs en festivalorganisaties met dance-events worden overigens in Frankrijk zwaar ‘aangeslagen’ door de auteursrechtelijke organisatie. Festivals moeten 8 procent van hun recette afdragen, clubs, bars en de rest van de horeca met live-acts 11 procent. Dat alles onder het mom dat de muziek bepalend is voor het succes van een evenement en dus betaald moet worden door wie er wel bij vaart. Deze maatregelen golden echter al voor 1998 en alleen voor livemuziek.

Jukebox
Wat Quélennec betreft mag het geen discussie zijn dat creatieve deejays op dezelfde manier moeten worden behandeld als muzikanten die liveoptredens verzorgen: ‘Vijf tot zes jaar geleden was de deejay niet meer dan een soort menselijke jukebox die plaatjes draaide. Nu is hij of zij een ster. Elke week krijgen de deejays in Frankrijk zo’n tien miljoen mensen aan het dansen. Hun creativiteit is bepalend voor het succes van een discotheek of danceclub.
Okke Delfos Visser, jurist bij Buma/Stemra, kon zich wel vinden in deze redenering: ‘Ik zag laatst in Club More in Amsterdam dj Dimitri aan het werk. Het is verbazingwekkend wat die allemaal doet. In zo’n geval is het op zijn plaats dat hij meedeelt in de copyrights.’
Over de materie wordt in de diverse Europese landen verschillend gedacht. Delfos Visser roept het traditionele standpunt van de Britten in herinnering: ‘Daar gold als uitgangspunt dat er geen relatie was tussen de dj-muziek en het succes van een club.’ Of het in Nederland komt tot hetzelfde beleid als in Frankrijk, is te vroeg om te zeggen. Delfos Visser liet er echter geen misverstand over bestaan dat Buma/Stemra de Franse situatie op de agenda zet.

Collectie

Laat in het weekeinde, als uw deejay draait, eens een tape of minidisc meelopen. Bouw zo een collectie op die u doordeweeks kunt gebruiken op onverwacht drukke momenten.