artikel

Betaalmunten steeds populairder

Horeca

Betaalmunten zijn bezig aan een opmars in de horeca. Het imitatiegeld van plastic of metaal vereenvoudigt het afrekenen, beperkt de kans op fraude, laat zich gemakkelijk tellen en gaat lang mee. De aanschafkosten vallen bovendien mee. Al vanaf 3,5 cent per stuk beschikt de ondernemer over een plastic betaalmunt. Voor 5 cent per stuk staat ook de eigen naam erop.

Betaalmunten steeds populairder

Op evenementen en festivals zijn ze al jarenlang een bekende verschijning. Betaalmunten. Aangeschaft bij een centrale kassa vergemakkelijken ze het afrekenen bij de uitgiftepunten van drank en hapjes. ‘Bier en fris 1 munt. Mixdranken 2 munten’. Eenvoudiger kan bijna niet.Ook discotheken zijn inmiddels massaal overstag. Contant betalen of de aloude consumptiekaart heeft in veel gevallen plaatsgemaakt voor betaalmunten. ‘Je verkleint de kans op fraude. Daarnaast zijn er ook automaten verkrijgbaar om de munten uit te venten. Dat is helemaal veilig.’ Aan het woord is José Salentijn. Samen met echtgenoot Jo eigenaar van Salentijn BV. Een bedrijf gespecialiseerd in de productie van, zoals het ook wel wordt genoemd, kunststof betaalpenningen.

‘Wij zien een duidelijke toename van het aantal bedrijven dat met betaalmunten werkt. Scholen bijvoorbeeld. Soms staan horecabedrijven wel eens in dubio. Consumptiebonnen of plastic munten. Van munten denkt men al snel dat ze te duur zijn. En vaak zeggen personeelsleden dat de klanten geen munten willen gebruiken. Maar dat valt mee. Als je voorrekent dat een munt met kleur en opdruk maar vijf cent kost, is de ondernemer vaak verbaasd. Een ander voordeel is dat ieder muntje dat eventueel verdwijnt wel betaald is. Het is wel eens voorgekomen dat een klant na één avond de kosten van de munten er al uit had.’

Leuke stimulans
Niet alle verkochte munten worden immers ingewisseld. ‘Voor een concertorganisator als Mojo zijn de in de zakken van de bezoekers achtergebleven penningen een substantiële bron van inkomsten’, zegt Erik van Vliet. De directeur van MCA Systems uit Almere kan het weten. Hij plaatste onder andere in de Heineken Music Hall in Amsterdam de machines waaruit bezoekers zelf hun betaalmunten kunnen halen. ‘Ik maak het zelf ook regelmatig mee. Ben je ergens geweest en heb je nog twee muntjes over. Die wissel ik de volgende keer wel in, denk je dan, maar dat komt er nooit van. Er zwerft dus heel wat geld onder de mensen.’

Ook Van Vliet constateert een toenemende belangstelling voor plastic geld. ‘De omschakeling van de gulden naar de euro was al een heel leuke stimulans voor ons. Verder zie je in regio’s waar grote feesten worden gegeven, zoals carnaval in het zuiden, dat dit altijd een mooie aanleiding is om met onze systemen te gaan werken.’ De MCA-directeur zegt dat muntapparaten in de horeca nogal eens in de buurt van de bar worden opgehangen. Om ‘impulsaankopen’ te stimuleren. De capaciteit is afhankelijk van het type apparaat, maar varieert globaal van 1500 tot 2500 stuks. Hierbij speelt ook de diameter van de gebruikte munten een rol.

Vlot somt Van Vliet de voordelen van het imitatiegeld op: ‘Los van de extra bron van inkomsten, gaat het betalen bij de bar veel vlotter. Aan het eind van de avond is ook de omzet sneller te tellen. Qua snelheid is het echt gigantisch.’ Naast apparaten die de munten uitgeven, levert MCA ook telmachines en wisselautomaten waarmee bijvoorbeeld bankbiljetten in munten kunnen worden omgezet.

Makkelijk
Betaalmunten hoeven niet voorbehouden te zijn aan grote horecabedrijven of discotheken. Ook bij café ’t Proathuus in Dichteren hebben de plastic munten hun intrede gedaan. ‘Voor grotere evenementen als carnaval of de kermis, is het erg handig. Het afrekenen gaat sneller, en het werkt voor ons veel makkelijker’, zegt eigenaresse Wilma Volkers. De munten van ’t Proathuus zijn voorzien van de naam van het bedrijf. ‘Ze zijn slijtvast en steeds weer te gebruiken.’ Op drukke dagen gelden uniforme prijzen. ‘Voor bier vragen we één munt, en dat is iets duurder dan normaal, maar een mix kost twee munten wat weer iets voordeliger is voor de klant.’

Het bedrukken van de eigen munten komt veel voor, zegt José Salentijn van het gelijknamige bedrijf. Er is keuze uit twee methoden. Bedrukken of graveren. Als een ondernemer hiervoor kiest, wordt voor het aanbrengen van een logo of tekst €80,- in rekening gebracht. Er moet dan ook eerst een mal komen. Deze mal blijft bewaard, waardoor een eventuele tweede bestelling snel leverbaar is.

Om fraude bij bestellingen te voorkomen hanteert Salentijn een naar eigen zeggen waterdicht beveiligingssysteem. ‘Het kan bijvoorbeeld om een muziekfestival gaan dat één keer per jaar plaatsvindt. Iemand die denkt slim te zijn bestelt dan muntjes omdat hij weet dat daar het jaar daarvoor ook mee werd betaald. Wij sturen echter altijd eerst een orderbevestiging naar de bij ons bekende contactpersoon. Als zo iemand van niets weet, dan komt het balletje vanzelf aan het rollen.’ Omdat muntjes lange tijd meegaan onder niet altijd even hygiënische omstandigheden, kan het geen kwaad ze af en toe te wassen. ‘Even in een kussensloop in de wasmachine zonder zeep, en ze zijn weer klaar voor gebruik. De muntjes zijn erg slijtvast en gaan lang mee’, zegt José Salentijn.

Souvenirmunten
Een grootverbruiker van betaalmunten is de Heineken Music Hall in Amsterdam. In het muzikale paradepaardje pal naast het voetbalstadion van Ajax, waar ’s lands grootste brouwerij zijn naam aan heeft verbonden, is echter niet gekozen voor plastic munten maar voor metaal. Afkomstig van de Koninklijke Nederlandse Munt. ‘Onderscheid en kwaliteit. Daar staan wij voor tijdens een avondje uit. De geslagen munten zijn hier een onderdeel van.’

Salesmanager Herman van Triest voegt daar aan toe dat ze voor speciale gelegenheden regelmatig eigen munten laten slaan. Dat kan zijn met een logo erop, of met de naam van de band. ‘Gisteravond bijvoorbeeld hadden we hier het afscheidsconcert van Volumia. Daar maken we dan 5000 speciale munten voor. Je kunt er gewoon mee betalen, ook tijdens een volgend concert, maar veel bezoekers zullen zo’n munt als aandenken mee naar huis nemen.’ Een leuke extra bron van inkomsten dus, al neemt Van Triest die woorden niet in de mond.

Dat metalen munten duurder zijn dan de plastic varianten ligt voor de hand. Zonder hierover in details te willen treden zegt Music Hall-administrateur Peter Huijskens dat, vergeleken met de vijf eurocent kostende plastic munten, de metalen exemplaren zeker een factor vier duurder zijn. ‘Maar ze zijn onverslijtbaar. Ga maar na, ze zijn uit dezelfde legering geslagen als de gulden.’ Hij vervolgt: ‘We draaien nu een jaar, en een aardig bijverschijnsel is dat na afloop van een concert fanclubs vaak contact met ons opnemen en een paar honderd munten bestellen voor hun leden. Of we worden gebeld door mensen die bijna alle evenementen hebben bezocht. Of ze die ene munt die ze nog missen, nog bij kunnen bestellen?’

Afwijkende vormen
De metalen munten van de Heineken Music Hall mogen gerust als een uitzondering worden aangemerkt. Het gros van de betaalmunten is gewoon van plastic, en rond. Toch zijn er ook afwijkende vormen verkrijgbaar. Ruitvormig bijvoorbeeld. Langwerpig of vierkant. Of soms bevindt er zich in het midden een breukvlak. Voor ‘halve’ betalingen. ‘Maar dat komt relatief weinig voor’, zegt José Salentijn. ‘Als ondernemers voor consumpties halve munten rekenen, wordt er meestal met een andere kleur of vorm gewerkt. Ruitvormige munten komen ook niet vaak voor. Die zijn lastig te tellen.’ Voor dit laatste beveelt ze sorteerhouders aan. ‘Dat is wel zo handig.’