artikel

Brandveiligheid

Horeca

Met betrekking tot de brandveiligheid van (horeca)panden en het gebruik van dergelijke panden zijn de voorschriften van het Bouwbesluit 2003 en de voorschriften opgenomen in het Besluit brandveilig gebruik bouwwerken (Gebruiksbesluit) het kader.

Brandveiligheid

Het Bouwbesluit 2003 geeft, afgestemd op het gewenste en voorgenomen gebruik van een pand, voorschriften over de bouwkundige aspecten zoals de hoeveelheid vluchtroutes en de compartimentering van een pand. Degene die een pand gaat bouwen is verantwoordelijk voor het opgeven van het juiste gebruik voor een juiste hoeveelheid personen. Op het opgegeven gebruik worden de voorschriften afgestemd en dan met name de mate van strengheid van deze voorschriften.

Is het pand helemaal gebouwd conform de afgegeven vergunning en de van toepassing zijnde bouwkundige voorschriften, dan zijn voor het gebruik de voorschriften voor het gebruik van het pand neergelegd in het Gebruiksbesluit.

De verhouding tussen het Bouwbesluit 2003 en het Gebruiksbesluit is inmiddels in de rechtspraak uitgekristalliseerd; op grond van het Gebruiksbesluit mogen geen bouwtechnische eisen meer worden gesteld. De voorschriften op grond van het Gebruiksbesluit mogen dus nooit aanleiding geven voor de gemeente om te verlangen dat er gebouwd wordt of bouwkundige aanpassingen aan een pand moeten worden verricht.

Gebruiksvergunning en gebruiksmelding

Voor het mogen gebruiken van panden met een hoog bezoekersaantal was in het verleden altijd een gebruiksvergunning vereist. Dit was in ieder geval het geval vanaf een gebruik van een pand met meer dan vijftig personen. Om deze panden te mogen gebruiken, diende de ondernemer/exploitant een gebruiksvergunning aan te vragen. Deze werd door de gemeente beoordeeld op de brandveiligheidregelgeving, die was opgenomen in de bouwverordening van de gemeente.

Gebruiksvergunning in veel gevallen niet meer nodig

Met ingang van 1 november 2008 is deze procedure voor de meeste gevallen komen te vervallen. Op 1 november 2008 is het zogenaamde Besluit brandveilig gebruik bouwwerken (Gebruiksbesluit) in werking getreden. Hierin zijn landelijk uniforme regels vastgelegd over het brandveilig gebruik van bouwwerken en gebouwen. Gemeenten mogen niet langer in hun bouwverordening zelf brandveiligheidregelgeving opstellen, maar moeten zich conformeren aan deze landelijke wetgeving.

Tevens is met de inwerkingtreding van het Gebruiksbesluit de figuur van de gebruiksvergunning voor circa 80 % van de gevallen komen te vervallen. Op dit moment is alleen nog een gebruiksvergunning nodig voor, kort gezegd, panden waarin bedrijfsmatig of in het kader van zorg nachtverblijf wordt verschaft aan tien of meer personen of aan panden die gebruikt worden voor dagverblijf aan meer dan tien personen jonger dan twaalf jaar of meer dan tien lichamelijk of verstandelijk gehandicapte personen (al mogen gemeenten deze aantallen wel zelf naar boven of beneden bijstellen).

Met andere woorden; de gebruiksvergunning is met name nog vereist voor hotels, pensions, scholen, kinderopvang en zorginstellingen.

Dat betekent dat verreweg de meeste horecagelegenheden niet langer een gebruiksvergunning nodig hebben. Wel zijn zij, indien er meer dan vijftig personen gelijktijdig aanwezig kunnen zijn, verplicht een zogenaamde gebruiksmelding te doen. In de gebruiksmelding wordt aan de desbetreffende gemeente aangegeven dat het pand in gebruik zal worden genomen en voor hoeveel personen en op welke wijze dit zal geschieden. De gemeente heeft dan vier weken de tijd om te reageren op de gebruiksmelding. In die tijd kan zij bijvoorbeeld een controle uitoefenen om te bezien in hoeverre aan de eisen zoals die zijn neergelegd in het Gebruiksbesluit wordt voldaan. Overigens; ook na het verloop van deze vier weken blijft de gemeente bevoegd dergelijke controles uit te oefenen. Ook is de gemeente bevoegd de voorschriften uit het Gebruiksbesluit rechtstreeks te handhaven en om nadere voorwaarden op te leggen aan het gebruik, indien zij meent dat dit uit het oogpunt van de brandveiligheid noodzakelijk is.

Oude gebruiksvergunning geldt als gebruiksmelding

Voor ondernemers die al over een gebruiksvergunning beschikten voor 1 november 2008 geldt deze gebruiksvergunning van rechtswege als een gebruiksmelding. Let wel op; de gebruiksvergunning zoals die bestond geldt in zijn geheel als gebruiksmelding. Dus ook in het geval er aan de oude gebruiksvergunning bijvoorbeeld beperkingen waren verbonden ten aanzien van het maximaal aantal personen, dan is deze gebruiksbeperking ook bij de gebruiksmelding gedaan. Bent u van mening dat u op grond van de nieuwe regelgeving meer personen binnen zou mogen hebben, dan dient u een aangepaste gebruiksmelding te doen danwel een verzoek tot het wijzigen van de voorwaarden bij de gebruiksmelding.

Gebruiksvergunning/gebruiksmelding rust op pand

Zowel de gebruiksvergunning als de gebruiksmelding zijn zaakgebonden. Dat wil zeggen dat een nieuwe gebruiker die de oude wijze van gebruik voortzet niet opnieuw een melding hoeft te doen of een vergunning hoeft aan te vragen. Let wel op; indien het gaat om een gewijzigd gebruik of aanpassingen in het gebruik van een pand, dan dient wel een nieuwe melding gedaan te worden of vergunning aangevraagd te worden. Dit geldt ook als het pand wordt verbouwd.

Bestaande gebruiksvergunningen voor bijvoorbeeld hotels of pensions hoeven bij overname dus niet opnieuw aangevraagd te worden (mits het gebruik ongewijzigd blijft) maar kunnen overgeschreven worden op naam van de nieuwe gebruiker/exploitant. Hiervoor kan een verzoek worden ingediend bij de gemeente.

Gelijkwaardige oplossingen voor brandveiligheid

Indien er twijfel bestaat over de uitleg van de voorschriften van het Gebruiksbesluit, dan kan het raadzaam zijn een brandveiligheidsdeskundige in te huren. Het Gebruiksbesluit biedt namelijk expliciet de mogelijkheid in artikel 1.4 om op een andere manier dan is voorgeschreven in het Gebruiksbesluit zelf aan de brandveiligheidseisen te voldoen.

Het is dan wel de ondernemer die naar genoegen van de gemeente aannemelijk zal moeten maken dat de situatie zoals die bij hem bestaat even brandveilig is als in de situatie waarin de voorschriften van het Gebruiksbesluit één op één worden toegepast. Desalniettemin kan de zogenaamde gelijkwaardigheid in sommige gevallen uitkomst bieden. Denk daarbij met name aan bijzondere of afwijkende situaties of grote, multifunctionele panden. Maar ook bij kleinere horecazaken kan zich de situatie voordoen dat de bestaande situatie even brandveilig is als de situatie zoals beschreven in het Gebruiksbesluit.

Tips

•Raadpleeg bij twijfel altijd een brandveiligheidsexpert.

•Hou er rekening mee dat een ‘oude’ gebruiksvergunning op grond van het overgangsrecht nog altijd van kracht is, inclusief het maximaal toelaatbaar personen.

•Mocht het gebruik wijzigen of mocht u een hoger bezoekersaantal (willen) realiseren, dan dient een gebruiksmelding gedaan te worden, waarin u de gemeente aangeeft op welke wijze u het pand in gebruik neemt of op welke wijze het gebruik wijzigt. Een dergelijke gebruiksmelding dient vier weken voor het gebruik een aanvang neemt ingediend te worden.

•Een gebruiksvergunning of gebruiksmelding is in beginsel zaaksgebonden en niet persoonsgebonden. Een nieuwe exploitant kan dan ook een bestaande vergunning laten overschrijven of gebruik maken van de bestaande gebruiksmelding, mits het gebruik (inclusief het bezoekersaantal) niet wijzigt.

•Voor hotels en hostels geldt de gebruiksvergunningplicht nog wel. Volgens de landelijke normen gaat de plicht gelden vanaf nachtverblijf voor 10 personen of meer, maar gemeenten kunnen dit aantal naar boven of naar beneden bijstellen. Amsterdam heeft dit gedaan; daar geldt de gebruiksvergunningplicht vanaf nachtverblijf voor vier personen.

Bron: www.meestermeester.nl