artikel

Conflict rond verplaatsing

Horeca

Een conflict met een projectontwikkelaar beheerst het leven van Nanja en Renze Reitsma. De uitbaters van restaurant De Haai in Hoorn vechten al zeven jaar tegen verplaatsing van hun bedrijf naar een stek slechts 60 meter verderop. Alle onderhandelingen zijn vastgelopen. De zaak ligt nu bij de rechter. Hoe kon een op het eerste oog eenvoudige verhuizing tot zoveel problemen leiden?

Conflict rond verplaatsing

Het is 1994 als Nanja en Renze Reitsma de exploitatie van restaurant de Haai, aan de oever van het IJsselmeer, kunnen overnemen van hun baas. Ze werken dan al twee jaar in het bedrijf op de bovenste etage van een twee verdiepingen tellend pand, dat eigendom is van het Regionaal Waterskicentrum Noord-Holland. De begane grond doet dienst als clubruimte voor twee watersportverenigingen en een reddingsbrigade, die bijna geen huur hoeven te betalen.Hoewel het pand aan de buitenzijde saai oogt, gelooft het echtpaar in een mooie toekomst. De locatie, met bijna rondom uitzicht over het water, is immers top.
Twee maanden na de overname meldt zich echter een projectontwikkelaar, die van de gemeente toestemming heeft gekregen op een brede strook naast De Haai luxe appartementen te bouwen. Een van de voorwaarden voor de vergunning is dat hij zich zal inspannen om het restaurant ongeveer 60 meter te verplaatsen. Het pand belemmert namelijk het uitzicht van een aantal bewoners en staat op een plaats waar een wandelpromenade moet komen.De projectontwikkelaar maakt afspraken met het waterskicentrum over overname van het gebouw in 2003 en zegt alvast de huur met de exploitanten op met ingang van dat jaar.In eerste instantie zien Nanja en Renze weinig donkere wolken boven het IJsselmeer. ‘We kregen sterk de indruk dat de omstandigheden in het nieuw te bouwen pand ongeveer gelijk zouden zijn als hier. Met dezelfde oppervlakte, dezelfde parkeerruimte (rond 20 plaatsen), dezelfde huurprijs en ook weer op de eerste verdieping. Leek ons logisch, want wij vroegen immers niet om de verplaatsing.’

Sfeer vertroebelt
Na enige tijd vertroebelt de sfeer tijdens de onderhandelingen omdat de horecaondernemers doorkrijgen dat de projectontwikkelaar een andere koers wenst te varen. ‘Hij bood ons een ruimte aan die vier keer zo groot is als De Haai, met slechts vijf parkeerplaatsen. Tegen een huurprijs van 136.000 gulden per jaar, terwijl we nu 30.000 gulden betalen. En die ruimte zou dan niet op de eerste, maar op de tweede verdieping komen; een extra drempel voor de gasten.’Even overwegen ze om dan maar zalen voor feesten en partijen te gaan verhuren, maar het chronisch gebrek aan parkeerplaatsen verdringt die gedachte al snel. Bovendien willen Nanja en Renze eigenlijk helemaal niet groter. Het huidige restaurant met 85 zitplaatsen (55 binnen en 30 op het overkapte buitenterras) levert ze een inkomen op waar ze tevreden mee zijn. En als ze dan toch moeten verhuizen, dan liever naar een iets kleiner en luxer bedrijf.
Omdat onderlinge gesprekken niets meer opleveren, schakelen beide partijen advocaten in. Daarbij stuiten de horecaondernemers op een pijnlijk gemis: ze beschikken niet over een rechtsbijstandsverzekering. Maar zonder advocaat redden ze het niet, dus hikken ze nu al aan tegen enkele tienduizenden guldens aan juridische kosten ‘We zien dat als een investering in onze toekomst.’

Conflict verscherpt
In de loop der jaren verscherpt het conflict zich. Er volgen gesprekken die de eigenaren van De Haai minder vrolijk stemmen. Ze voelen zich niet echt serieus genomen door de tegenpartij. ‘Als er bijvoorbeeld gesproken wordt over verhuiskosten, zeggen ze doodleuk dat we wel een paar vrachtwagens kunnen lenen. De accountant van de projectontwikkelaar deelt mee dat we maar beter in loondienst kunnen gaan werken, want als ondernemers houden we volgens hem te weinig over. De brutaliteit om je daarmee te bemoeien. Daar gaat de zaak helemaal niet om en het is onze keuze om ondernemer te zijn.’
Als tegenzet maken Nanja en Renze bezwaar tegen de bouwvergunning voor het nieuwe pand, omdat in de vergunning sprake is van ‘verbouw’ in plaats van ‘nieuwbouw’ Via een in vastgoed gespecialiseerde advocaat laten ze in 1999 zelfs beslag leggen op het huidige gebouw.‘
We willen op alle mogelijke manieren laten blijken dat we opkomen voor onze rechten en ons niet zonder slag of stoot laten verjagen. We beschikken over een deugdelijk huurcontract dat niet zomaar kan worden opgezegd, en het erfpachtcontract is ‘voortdurend’ verlengd. Als we meegaan in de plannen van de projectontwikkelaar betekent dat het einde van De Haai.’Niemand mag verwachten dat ze hun eigen droom opblazen, vinden ze. ‘We hebben het bedrijf de afgelopen negen jaar omgebouwd van een veredelde watersportkantine tot een restaurant dat werkt met drie- en viergangen keuzemenu’s. Veel lokale gasten weten inmiddels de weg naar De Haai te vinden. Onze keuken en onze locatie spreken blijkbaar aan. Dat geven we niet zomaar op, daar willen we voor knokken.’

Pillen of praten
De slepende kwestie laat ondertussen z’n sporen na. Nanja kan weer lachen, maar vorig jaar was ze tijdens de bouw van het appartementencomplex een instorting nabij. ‘Je zit midden in zo’n gevecht en dan zie je ook nog een grote puinhoop voor je deur. Gaten in de weg, schots en scheef liggende rijplaten en een dikke laag blubber. Gasten konden De Haai nauwelijks bereiken. Stroom en gas vielen uit. Alle opgekropte woede kwam eruit. Ik wilde het bijltje er bij neergooien, stapte naar de dokter en zei: ‘pillen of praten’. Door goede gesprekken met een psycholoog en de steun van Renze, die van geen wijken weet, kon ik weer verder. Maar man, wat was ik het even helemaal zat.’
Het conflict rond de verplaatsing blokkeerde de afgelopen jaren de groei van het restaurant. Investeringen in het huurpand bleven beperkt tot het meest noodzakelijke onderhoud. Waarom zou je immers geld stoppen in een gebouw dat mogelijk onder de slopershamer komt? De aanschaf van een mooie houten vloer, verlaging van de ramen om gasten een nog beter uitzicht over het water te gunnen, vervanging van het systeemplafond door een sfeervollere oplossing; alle mooie plannen verdwenen in de ijskast.
Bovendien leiden alle problemen tot extra kosten, zoals de al genoemde advocatennota’s. ‘We moeten ook regelmatig extra personeel oproepen omdat we talloze gesprekken moesten en moeten voeren met en projectontwikkelaars, advocaten, adviseurs en andere betrokkenen.’

Onzekere toekomst
Na de zomervakantie krijgen de ondernemers meer duidelijkheid over de toekomst als het kantongerecht in Hoorn beslist over de geldigheid van de huuropzegging. Inmiddels heeft de gemeente de bouwvergunning voor de nieuwbouw ingetrokken, maar beroep zal zeker volgen.Hoe het juridisch afloopt, blijft afwachten. Maar de vraag lijkt gerechtvaardigd of Nanja en Renze uit oogpunt van ondernemerschap eigenlijk wel kunnen winnen.
Als ze op de huidige locatie mogen blijven, zijn ze moreel de winnaar, maar de aanwezigheid van het appartementencomplex maakt de locatie minder aantrekkelijk omdat het uitzicht op het water voor een deel verdwenen is.
Verhuizen naar de nieuwbouw lijkt, met de huidige voorstellen op tafel, nauwelijks een optie. De plannen van de projectontwikkelaar wijken te veel af van de wensen van de ondernemers.Uit laten kopen dan maar? Zou kunnen, misschien zelfs voor veel geld als de kantonrechter de uitbaters van De Haai gelijk geeft. Maar dan moeten Nanja en Renze naar een bedrijf op een geheel andere locatie uitkijken. En dat is ook nooit de bedoeling geweest.

Vergelijking kosten 1998-1999
De personeelskosten liepen in 1999 iets op en in 2000 (cijfers nog niet definitief) nog iets verder. Oorzaak: inschakelen van extra personeel omdat de eigenaren tijd vrij moesten maken voor onderhandelingen met de projectontwikkelaar en gesprekken met juristen. Overigens blijven de personeelskosten onder de landelijke norm, omdat beide ondernemers meewerken. De kapitaalslasten zijn relatief laag, vooral omdat weinig geïnvesteerd is de laatste jaren

Vergelijking resultaat
Door de beperkte investeringen valt het resultaat in procenten behoorlijk goed uit, ruim boven de norm namelijk. Voor 2000 is de verwachting dat het resultaat in guldens zal dalen. De omzet stijgt namelijk niet en de kosten lopen door de problemen rond de locatie op.

Omzetontwikkeling 1998-2000
De omzetontwikkeling van de afgelopen drie jaar laat goed zien dat De Haai worstelt met de groei. De problemen rond de locatie zijn daar debet aan. Het gebouw kampt met achterstallig onderhoud en investeringen (o.a. eigen entree en verfraaiing restaurant) werden uitgesteld. Een deel van 2000 lag er een grote bouwput voor de deur, in verband met de realisatie van het complex luxe appartementen.<>
img src=’/horeca/artimg/a20011726236466.JPG’ width=’180′ height=’120′ align=’left’ border=’0’>

Profiel

Restaurant De Haai
Visserseiland 214
1621 AA Hoorn
(015) 212 212 5
Eigenaren: Nanja en Renze Reitsma
Juridische vorm: eenmanszaak
Omzetniveau: circa ƒ420.000
Keuken open: woensdag t/m zondag 17.30-21.30 uur
Verkoopcapaciteit
Restaurant: 55 zitplaatsen. Terras: 35.
Medewerkers: 3 fulltime (incl. eigenaars), 8 parttime