artikel

De Bank Café van het Jaar 2000

Horeca

‘Toen een paar jaar geleden De Vogelstruys in Maastricht won dacht ik bij mezelf: nu wordt de lat wel erg hoog gelegd.’ Het weerhield Gertje van Aalst er niet van zich dit jaar met zijn eigen bedrijf De Bank in Doetinchem in te schrijven voor de editie 2000 van de Café van het Jaar-verkiezing. Het gevolg is bekend. Het in de hoofdstad van de Achterhoek gevestigde bedrijf ging met de prestigieuze titel aan de haal. De jury: ’Het meest complete echte café dat is aangetroffen en waar gastvrijheid gecombineerd wordt met een doortimmerde bedrijfsvoering.

De Bank Café van het Jaar 2000

Bijna twee etmalen nadat in De Rode Hoed in Amsterdam bekend werd gemaakt dat De Bank in Doetinchem Café van het Jaar 2000 is geworden, zit eigenaar Gertje van Aalst er ontspannen bij. Met licht ongeloof kijkt hij nog eens naar de grote tafel achter in zijn zaak. Tientallen bloemstukken erop en ernaast, flessen drank, fotoboeken en er tussenin een gouden beugelfles. Cadeau gedaan door de brouwerij die volgens Van Aalst zeer content is met de overwinning. ‘Ik heb echt veel meer reacties gekregen dan ik had verwacht. Niet alleen van vaste gasten en leveranciers, maar ik ben ook helemaal gek gebeld door de lokale pers.’ De steeds terugkerende vraag: is het niet wat al te toevallig dat de redactie van Misset Horeca, het horecavakblad dat de wedstrijd organiseert, in dezelfde plaats zetelt? ‘Ik heb steeds gezegd dat dat eerder een nadeel dan een voordeel voor ons is geweest. En bovendien, de juryleden komen niet uit Doetinchem.’

Geen geluid
Even klinkt er harde muziek door het café. Van Aalst kijkt in de richting van de bar, waar een monteur bezig is met de geluidsinstallatie. ‘Die is maandagnacht opgeblazen. Om kwart voor twee was er ineens geen geluid meer.’
De winnende café-eigenaar maalt er niet om. Het is dan ook het enige smetje op wat verder als een topavond de boeken in gaat. Na een feestelijke terugrit uit Amsterdam troffen Van Aalst en diens vijftien meegereisde personeelsleden een vol en feestend café aan. Achter de bar collega’s die normaal gesproken bij andere horecabedrijven in Doetinchem werken, maar nu graag bereid bleken een handje te helpen.

Hoogtepunt
Met De Bank heeft de Café van het Jaar-verkiezing een winnaar die, volgens de jury, gastvrijheid combineert met een doortimmerde bedrijfsvoering. ‘De Bank heeft een sfeervolle, enigszins behoudende inrichting die afgestemd is op het thema. Het café combineert op een professionele en harmonische manier de diverse functies die een café op een dag kan vervullen. …Op welk moment van de dag je De Bank ook bezoekt, het blijft een echt café met zijn warme, gastvrije en ongedwongen atmosfeer.’
De lovende woorden uit het juryrapport zijn het voorlopige hoogtepunt in de horecacarrière van Van Aalst (46), die een kleine dertig jaar geleden begon. Als tiener stond hij al achter de bar van discotheek Talk of the Town in Doetinchem, en op z’n twintigste opende hij zijn eerste bedrijf. Anders gezegd, Van Aalst leerde het horecavak in de praktijk ‘Altijd samen met mijn vrouw. Toen ik 32 was hebben we gedaan wat we al langer overwogen. We gingen naar het buitenland. Een jaar lang hadden we een strandpaviljoen in Portugal. Het was zakelijk gezien misschien niet de succesvolste tijd in ons leven, maar wel de mooiste.’

Bom
Na het buitenlandse avontuur was Van Aalst naar eigen zeggen ‘de onrust’ kwijt. Op aanraden van zijn vrouw, die had besloten zelf niet meer in de horeca te willen werken, begonnen ze een kledingzaak. ‘Maar dat was niks voor mij. Ik wil meteen verkopen en niet eerst met acht dames moeten overleggen of ze al een keus hebben gemaakt.’
Terwijl zijn vrouw de kledingzaak bleef runnen, keerde Van Aalst terug naar de horeca. Samen met compagnon Bennie Hiddink begon hij in 1994 café Jansen. ‘Dat sloeg hier in als een bom. Er was in Doetinchem echt behoefte aan iets nieuws’, vertelt hij over het bruine eetcafé, dat in het verleden ook al eens wist door te dringen tot de finale van de Café van het Jaar-verkiezing. Een paar jaar later gingen de compagnons in goede harmonie uit elkaar. Van Aalst zwaaide toen in zijn eentje de scepter over het bedrijf dat beiden kort ervoor waren begonnen, De Heeren. Niet veel later werd het concept iets bijgestuurd en kwam er een nieuwe naam aan de gevel, De Bank.

Publiek
De naam van de zaak is niet toevallig gekozen. Nog veel elementen herinneren aan de bancaire bestemming die het pand ooit had, zoals de oude waardepapieren aan de muur en een rij – niet authentieke – kluisjes naast de bar. En de toiletbezoeker mag hopen dat de originele, twintig centimeter dikke kluisdeur niet in het slot valt.
De lange carrière in de lokale horeca heeft er volgens Van Aalst voor gezorgd dat het pubiek de afgelopen jaren met hem is meegegroeid. Het is naar eigen zeggen de reden dat de leeftijden van de gasten in De Bank sterk uiteenlopen. Van twintigers tot mensen boven de vijftig. ‘Wij zijn ook een zeer vrouwvriendelijk café. Het merendeel van de dagen hebben we hier meer vrouwen dan mannen binnen zitten.’

Kritisch
Roerend in zijn kopje koffie zegt Van Aalst dat hij en zijn personeelsleden zware maanden tegemoetgaan. ‘Ik heb het ze gisteren, tijdens de personeelsdag, ook nog eens gezegd. De komende tijd zal iedereen extra kritisch naar ons bedrijf kijken. Gasten, maar ook collega’s.’ Dat hij uitgerekend de dag na de overwinning de eerste personeelsdag sinds twee jaar had gepland, kwam achteraf inderdaad niet zo goed uit, erkent hij. ‘Maar toen we destijds de datum prikten, was die van de Cafédag nog niet bekend.’ Nog onwetend van zijn overwinning zegt hij de avond voor de bekendmaking hierover: ‘We laten het sowieso doorgaan. De finale hebben we toch alvast maar bereikt.’

Teamgeest
De winnende café-eigenaar roemt naast bedrijfsleider Tonnie Smit ook de rest van zijn personeel. ‘Vanaf het moment dat we ons inschreven voor de verkiezing zijn de spirit en de teamgeest enorm gegroeid. Het heeft ook duidelijk de sfeer in het bedrijf verhoogd. Alle klanten waren potentiële juryleden.’
De houding van het personeel bleef bij de jury niet onopgemerkt. ‘De jury meent ook dat de medewerkers deze prijs ten volle hebben verdiend. Het is ons opgevallen dat zij niet alleen correct, stijlvol, gastvriendelijk en vaardig zijn in hun klantenbenadering, maar dat zij ook beschikken over vakkennis.’
Hiernaar gevraagd zegt Van Aalst veel van zijn vaste personeelsleden op cursus te sturen. ‘Er zit ook dit jaar weer iemand op de Grolsch Horeca Academie. Ik heb het vak zelf voornamelijk in de praktijk geleerd, dus als er opmerkingen van mijn personeel komen dan leer ik daar ook weer van. Bijvoorbeeld op het gebied van automatisering. Mensen zeggen soms ook dat het beter zou zijn eens wat minder zelf te willen doen. Het komt de ontplooiing van je personeel ten goede. Maar ja, dat valt niet mee…’

Regisseur
Van Aalst lacht. Voor iemand die gewend is tachtig uur per week in z’n zaak aanwezig te zijn, lijkt het doen van een stapje terug geen sinecure. ‘Vijftig uur per week sta ik zelf ingeroosterd. De andere dertig uur ben ik gewoon aanwezig. Praat wat met de gasten. Drink soms wat met ze. Ik kan het gewoon moeilijk loslaten.’ Het viel de jury ook op: ‘Van Aalst is een plezierige regisseur van een bedrijf dat zeven dagen in de week, van tien uur ‘s morgens tot twee uur ‘s nachts een ontmoetingsplaats is voor velen’.

Top drie
Door de uitverkiezing tot Café van het Jaar 2000 schaart De Bank zich in een illuster rijtje cafés. Van de al eerder genoemde Vogelstruys in Maastricht tot de cafés Anno 1890 en De Jaren in Amsterdam, De Beyerd in Breda en De Appel in Hengelo. Had van Aalst zelf verwacht de titel over te nemen van De Gouden Engel in Schagen, de winnaar van vorig jaar? ‘Ik had voor mezelf een top drie gemaakt en daar stonden we wel in. Maar winnen… Die man van café De Schelde (de nummer 2, red.) had ik het zelf wel gegund. Dat is echt iemand naar mijn hart. Ik ben er nog nooit geweest, maar aan de hand van de foto’s die ik heb gezien lijkt het mij een mooi bedrijf. Hij feliciteerde mij ook nog. Hij vond het natuurlijk jammer dat hij zelf niet had gewonnen, maar zei: jij bent nog jong en ik ben oud.’
Ik wist ook niet dat ik zo nerveus kon zijn’, vervolgt Van Aalst. ‘Ik heb tijdens de bekendmaking sterk op fotograaf Ron Jansen gelet. Vlak voor de nummer 1 bekend werd gemaakt zag ik wel de camera mijn kant op zwaaien, maar pas toen de letters op het scherm verschenen wist ik het zeker. Wat me wel opviel was dat bij onze binnenkomst de ontvangst door bijvoorbeeld de juryleden wat koeltjes was. Misschien achteraf wel verklaarbaar.’

Heropening
Het loopt tegen het middaguur. De eerste lunchgasten arriveren. Een van de personeelsleden veegt het in kleurige letters geschreven ‘Gertje is the Best’ van het krijtbord. Het weekmenu moet er weer op. In het nieuwsitem dat de regionale televisiezender TV Gelderland aan de verkiezing besteedde, liet Van Aalst weten de prijs te zien als een bekroning op zijn lange horecacarrière. ‘Ja, zo zie ik het echt. De Café van het Jaar-wedstrijd heeft me altijd erg aangesproken. De mensen die mij kennen weten ook wat dit voor me betekent. Maar het is zeker nog geen afsluiting. Ik wil nog wel tien jaar door met deze zaak.’
Gevraagd naar zijn toekomstplannen antwoordt Van Aalst: ‘Volgend jaar willen we de keuken flink verbouwen en vergroten. Dan gaan we ook voor het eerst in ons bestaan anderhalve week dicht. En verder is mijn grootste wens een serre rondom de zaak. Maar dat wil de gemeente niet.’
Gertje van Aalst zegt dat de verkiezing tot Café van het Jaar min of meer een heropening van zijn zaak betekent. ‘Er zullen toch veel nieuwe klanten in De Bank komen. En ik weet ook dat het voor veel mensen niet de juiste zaak is. Iedereen zal kritisch zijn. Maar met z’n allen hebben we afgesproken dat we dat aankunnen. Het personeel heeft ook al toegezegd de komende weken niet zo op de uurtjes te letten. Prima natuurlijk. Wat dat betreft is het in ons voordeel dat het zomerseizoen al voorbij is.’