artikel

De bewoner mag het zeggen

Horeca

Iedere dag opnieuw mogen de bewoners van zorgcentrum Valentijn in Maurik kiezen: willen ze in hun eigen appartement eten of in het restaurant. In beide gevallen mogen ze ter plekke bepalen wat ze willen eten. Voor de restaurantgangers staat een driegangen keuzemenu op de kaart, de thuiseters kiezen aan de deur de componenten uit twee menu’s bij elkaar. Overigens zijn ook buurtbewoners en familieleden van harte welkom om aan te schuiven

De bewoner mag het zeggen

In het twee jaar geleden gebouwde pand waar zorgcentrum Valentijn is gevestigd, wordt niet gekookt. Er zijn niet eens gaspitten te vinden in de keuken. Alles komt kant-en-klaar binnen en wordt ter plekke geregenereerd. Deze manier van werken biedt de organisatie de mogelijkheid zijn bewoners een grote keuzemogelijkheid te bieden.

‘Als we, al was het maar gedeeltelijk, zelf zouden koken, was niet mogelijk geweest wat wij hier nu doen’, zegt Jan Boeren. Hij is senior consultant van de Utrechtse firma Trittico en in die hoedanigheid als adviseur verbonden aan zorgcentrum Valentijn. Van Trittico kwam het idee om in het Maurikse zorgcentrum geassembleerd te gaan werken, met alle flexibiliteitsvoordelen van dien.

Zorgcentrum Valentijn is onderdeel van de Stichting Zorgcentra de Betuwe, waar nog zes andere zorghuizen bij zijn aangesloten. Er wonen 68 ouderen met zorgindicatie, twaalf van hen hebben zelfs verpleegindicatie. De gemiddelde leeftijd ligt ruim boven de tachtig. Tegen het zorgcentrum aan liggen ook nog eens 32 aanleunwoningen, waar doorgaans iets jongere en nog grotendeels zelfstandige ouderen wonen. Een zeer gemêleerd publiek, met een al even gemêleerd wensenpatroon wat betreft de warme maaltijd.

De keuze voor een honderd procent assemblagekeuken maakt het mogelijk om op een groot deel van deze wensen in te gaan. ‘Dagen, of zelfs weken van tevoren doorgeven wat je wilt eten, dat is echt niet meer van deze tijd’, vindt Jan Boeren. ‘Mensen willen ter plekke kunnen bepalen waar ze zin in hebben. Binnen bepaalde kaders is dat hier mogelijk. Om twaalf uur ’s middags wordt de lunch geserveerd en dat is ook het moment dat de bewoners hier bepalen wat ze eten en hoeveel.’

Au bain marie
Hoe Valentijn dat doet? ‘Heel simpel. In het restaurant hebben de mensen keuze uit drie menu’s, waarvan de componenten vrij inwisselbaar zijn. Iedereen kan dus zijn eigen maaltijd samenstellen en ter plekke aan de bediening doorgeven wat hij of zij wil eten.

Voor de mensen die op de kamer eten is het systeem vergelijkbaar. We komen aan de deur met een wagen, waarin de componenten van twee verschillende menu’s in gastronormbakken au bain marie warm gehouden worden. We bellen aan en de bewoner mag zeggen wat hij of zij wenst. Ter plekke mag dus gecombineerd worden uit de twee maaltijden. Ook de portiegrootte kan zo ter plekke worden bepaald. Dat is heel economisch, want zo voorkom je dat de helft van een maaltijd de vuilnisbak in gaat als een bewoner eens niet zoveel trek heeft.’

Alleen voor wat betreft de soep en het dessert kan er niet gekozen worden; die twee staan vast en zijn voor alle bewoners gelijk. ‘Maar ook daar willen we in de toekomst verandering in gaan brengen. Met name voor wat betreft de desserts denk ik aan een buffetje waar mensen zelf hun nagerecht van mogen kiezen.’, aldus Jan Boeren.

Voor de twaalf bewoners met verpleegindicatie is het maaltijdsysteem eigenlijk hetzelfde, met dien verstande dat zij geholpen worden met eten en dus iets minder vrijheid genieten in de manier waarop zij hun maaltijd nuttigen. ‘Maar ook zij mogen iedere dag ter plekke kiezen wat ze willen eten. Want al weten sommigen misschien niet meer wat sperzieboontjes zijn, als ze ze ruiken en zien, weten ze echt nog wel of ze daar op dat moment trek in hebben.’

Bezoek
De bewoners met zorgindicatie mogen iedere dag zelf bepalen of ze in hun eigen appartement eten of in het restaurant. Even van tevoren melden bij de receptie is voldoende; de wagen komt dan niet aan de deur. Als mensen bezoek hebben dat een hapje wil mee-eten is dat ook geen enkel probleem. Bezoekers mogen voor € 4,75 een bonnetje kopen bij de receptie en dan mogen ze gewoon aanschuiven, zowel in het restaurant als in het appartement waar het bezoek plaatsvindt.

En ook buurtbewoners zijn iedere dag welkom. ‘Met name 55-plussers die eens wat anders willen dan een tafeltje-dek-je of een magnetronmaaltijd komen hier eten’, zegt Jan Boeren. Overigens bezorgt Valentijn ook zelf nog dagelijks een stuk of zes warme maaltijden aan huis. In de buurt van het zorgcentrum heeft de assemblagekeuken zo ook zelf een tafeltje-dek-je functie.

Bang
Toen tweeënhalf jaar geleden deze manier van werken in Maurik werd geïntroduceerd, werd er aanvankelijk zeer argwanend op gereageerd. Personeel vond het nogal een stap om vanuit de beschermde keuken ineens front-office te gaan werken. En de bewoners reageerden terughoudend omdat ze met name bang waren dat het personeel zo tot veel harder werken zou worden aangezet.

‘Maar toen we eenmaal een tijdje zo draaiden, werd iedereen al snel enthousiast. Het personeel vindt het contact met de bewoners leuk en omgekeerd. En dankzij het restaurant weten we toch veel mensen uit hun eigen appartement en dus uit hun isolement te trekken. Onderzoeken hebben aangetoond dat mensen beter en rustiger eten als ze samen eten, dus dat is ook nog eens een bijkomend voordeel.’

In het twee jaar geleden gebouwde pand waar zorgcentrum Valentijn is gevestigd, wordt niet gekookt. Er zijn niet eens gaspitten te vinden in de keuken. Alles komt kant-en-klaar binnen en wordt ter plekke geregenereerd. Deze manier van werken biedt de organisatie de mogelijkheid zijn bewoners een grote keuzemogelijkheid te bieden.

‘Als we, al was het maar gedeeltelijk, zelf zouden koken, was niet mogelijk geweest wat wij hier nu doen’, zegt Jan Boeren. Hij is senior consultant van de Utrechtse firma Trittico en in die hoedanigheid als adviseur verbonden aan zorgcentrum Valentijn. Van Trittico kwam het idee om in het Maurikse zorgcentrum geassembleerd te gaan werken, met alle flexibiliteitsvoordelen van dien.

Zorgcentrum Valentijn is onderdeel van de Stichting Zorgcentra de Betuwe, waar nog zes andere zorghuizen bij zijn aangesloten. Er wonen 68 ouderen met zorgindicatie, twaalf van hen hebben zelfs verpleegindicatie. De gemiddelde leeftijd ligt ruim boven de tachtig. Tegen het zorgcentrum aan liggen ook nog eens 32 aanleunwoningen, waar doorgaans iets jongere en nog grotendeels zelfstandige ouderen wonen. Een zeer gemêleerd publiek, met een al even gemêleerd wensenpatroon wat betreft de warme maaltijd.

De keuze voor een honderd procent assemblagekeuken maakt het mogelijk om op een groot deel van deze wensen in te gaan. ‘Dagen, of zelfs weken van tevoren doorgeven wat je wilt eten, dat is echt niet meer van deze tijd’, vindt Jan Boeren. ‘Mensen willen ter plekke kunnen bepalen waar ze zin in hebben. Binnen bepaalde kaders is dat hier mogelijk. Om twaalf uur ’s middags wordt de lunch geserveerd en dat is ook het moment dat de bewoners hier bepalen wat ze eten en hoeveel.’

Au bain marie
Hoe Valentijn dat doet? ‘Heel simpel. In het restaurant hebben de mensen keuze uit drie menu’s, waarvan de componenten vrij inwisselbaar zijn. Iedereen kan dus zijn eigen maaltijd samenstellen en ter plekke aan de bediening doorgeven wat hij of zij wil eten.

Voor de mensen die op de kamer eten is het systeem vergelijkbaar. We komen aan de deur met een wagen, waarin de componenten van twee verschillende menu’s in gastronormbakken au bain marie warm gehouden worden. We bellen aan en de bewoner mag zeggen wat hij of zij wenst. Ter plekke mag dus gecombineerd worden uit de twee maaltijden. Ook de portiegrootte kan zo ter plekke worden bepaald. Dat is heel economisch, want zo voorkom je dat de helft van een maaltijd de vuilnisbak in gaat als een bewoner eens niet zoveel trek heeft.’

Alleen voor wat betreft de soep en het dessert kan er niet gekozen worden; die twee staan vast en zijn voor alle bewoners gelijk. ‘Maar ook daar willen we in de toekomst verandering in gaan brengen. Met name voor wat betreft de desserts denk ik aan een buffetje waar mensen zelf hun nagerecht van mogen kiezen.’, aldus Jan Boeren.

Voor de twaalf bewoners met verpleegindicatie is het maaltijdsysteem eigenlijk hetzelfde, met dien verstande dat zij geholpen worden met eten en dus iets minder vrijheid genieten in de manier waarop zij hun maaltijd nuttigen. ‘Maar ook zij mogen iedere dag ter plekke kiezen wat ze willen eten. Want al weten sommigen misschien niet meer wat sperzieboontjes zijn, als ze ze ruiken en zien, weten ze echt nog wel of ze daar op dat moment trek in hebben.’

Bezoek
De bewoners met zorgindicatie mogen iedere dag zelf bepalen of ze in hun eigen appartement eten of in het restaurant. Even van tevoren melden bij de receptie is voldoende; de wagen komt dan niet aan de deur. Als mensen bezoek hebben dat een hapje wil mee-eten is dat ook geen enkel probleem. Bezoekers mogen voor € 4,75 een bonnetje kopen bij de receptie en dan mogen ze gewoon aanschuiven, zowel in het restaurant als in het appartement waar het bezoek plaatsvindt.

En ook buurtbewoners zijn iedere dag welkom. ‘Met name 55-plussers die eens wat anders willen dan een tafeltje-dek-je of een magnetronmaaltijd komen hier eten’, zegt Jan Boeren. Overigens bezorgt Valentijn ook zelf nog dagelijks een stuk of zes warme maaltijden aan huis. In de buurt van het zorgcentrum heeft de assemblagekeuken zo ook zelf een tafeltje-dek-je functie.

Bang
Toen tweeënhalf jaar geleden deze manier van werken in Maurik werd geïntroduceerd, werd er aanvankelijk zeer argwanend op gereageerd. Personeel vond het nogal een stap om vanuit de beschermde keuken ineens front-office te gaan werken. En de bewoners reageerden terughoudend omdat ze met name bang waren dat het personeel zo tot veel harder werken zou worden aangezet.

‘Maar toen we eenmaal een tijdje zo draaiden, werd iedereen al snel enthousiast. Het personeel vindt het contact met de bewoners leuk en omgekeerd. En dankzij het restaurant weten we toch veel mensen uit hun eigen appartement en dus uit hun isolement te trekken. Onderzoeken hebben aangetoond dat mensen beter en rustiger eten als ze samen eten, dus dat is ook nog eens een bijkomend voordeel.’