artikel

Formulestad Barcelona tovert met tapas

Horeca

Barcelona ontpopt zich als een horecastad van allure. De afgelopen tien jaar maakte de eetcultuur in het kloppende hart van Catalonië een onstuimige ontwikkeling door. Veel nieuwe concepten dingen naar de gunst van de consument. Zelfs culinaire Spaanse tradities als tapas verschijnen in een strak marketingjasje op de markt. Karel de Vos doorkruiste enkele dagen formulestad Barcelona.

Formulestad Barcelona tovert met tapas

Met de Ramblas bezit Barcelona een van de beroemdste en drukste stadsboulevards van de wereld. In het weekeinde bekruipt je het gevoel dat je verzeild bent geraakt in de mensenmassa die een groot stadion verlaat.
Rond drie uur in de middag ontstaat meer flaneerruimte als een groot deel van de wandelaars een eetgelegenheid opzoekt voor de belangrijkste maaltijd van de dag, de lunch. Tegen zessen neemt de Ramblas opnieuw stroperige vormen aan. Om vanaf negen uur weer ruimer baan te geven als de restaurants volstromen voor het diner.

De eetcultuur van Barcelona kent een geheel eigen gezicht. Niet echt Spaans, eerder met Spaanse invloeden. Logisch, want Barcelona voelt zich in de eerste plaats Catalaans; in de tweede plaats kosmopolitisch en daarna misschien nog een beetje Spaans. Zonder twijfel oogt Barcelona als de meest Noord-Europese stad rond de Middellandse Zee; schoon, hardwerkende inwoners, goed georganiseerd en met veel horecaconcepten.

Zesling van cacheiro
Steeds vaker ontstaan horecaconcerns die zich met meerdere formules op een bepaald deel van de markt bewegen. Grup Cacheiro bijvoorbeeld staat in Barcelona symbool voor informeel genieten van de mediterrane keuken in een warme, ontspannen ambiance. De zes restaurants van de groep verschillen van opzet, maar stellen allemaal het gebruik van verse ingrediënten centraal en besteden veel aandacht aan het interieur. Vijf van de zes serveren zeven dagen per week vanaf het middaguur tot half twee ‘s nachts gerechten.

Om een beeld te krijgen van de concepten van Grup Cacheiro bezoeken we La Tramoia, grillrestaurant op de hoek van de Rambla de Catalunya. Voor culinaire vakgenoten bezit dit bedrijf het mooiste logo van de stad: vijf dansende koks die elkaar omarmen. Achterop de stoelen ontdekken we een buigende kok, als symbool van gastvrijheid.
Een mooi gebaar, maar de praktijk blijkt weergaloos anders als we een tafel vlakbij de met houtskool gestookte grill midden in het restaurant krijgen toegewezen. Met een woest gebaar smijt de chef de zwartgeblakerde vis in de afvalbak en ruw schrobt hij met een harde bezem de resten van de grill. Een dodelijke blik richting bediening volgt. De scheldkanonnade blijft uit; de open keuken laat dat nu eenmaal niet toe.

De manager sust uiteindelijk de gemoederen. In de restaurants van Grup Cacheiro gaat het om de beleving. Om de combinatie van gevarieerde menukaarten, Spaanse wijnen, warme interieurs, de geluiden van bomvolle eetzalen en kleuren en geuren van de Mediterranee. Dat de beleving soms iets te heftige vormen aanneemt omdat koks en bediening niet feilloos op elkaar aansluiten, nemen de gasten overigens voor lief. Het hoort bij het temperament van de stad.

Herkenbare stijl
Als je meerdere van de zes restaurants bezoekt, merk je dat ze op elkaar aansluiten. Nergens hetzelfde, maar toch herkenbaar. Cerveceria ba-ba-reeba aan de brede Passeig de Gracia bijvoorbeeld oogt net iets strakker dan La Tramoia, kent een uitgebreider assortiment tapas, maar schildert ook logo’s op de muren en gebruikt eveneens warm licht.
Of El Gran Cafe aan de Avinyo, de enige met afwijkende openingstijden, met een klassieker interieur. Gelegen in het historische centrum van de stad voert het de traditionele Catalaanse keuken.

De modernste van de zesling van Grup Cacheiro is zonder twijfel El Trobador, in een luxe voetgangersgebied in de modernistische wijk Eixample. Een restaurant om te zien en gezien te worden. Met een lichte mediterrane keuken.
Informeler, maar wel eigentijds, is Txestatu, een restaurant met een Baskische keuken. Neigt naar industriële vormgeving, met veel natuurlijke materialen. Houten vloer, tegelwanden (metro-look), metalen tafeltjes en stoelen. Braseria Tenoria tenslotte is de enige van de zes met een echte wereldkeuken, met een grote variëteit aan smaken. In dezelfde straat als ba-ba-reeba, tussen modieuze winkels.

Tapas in formulejas
Een restaurant zonder tapas is in Spanje bijna ondenkbaar. De bevolking eet ze de hele dag door, als tussendoortjes of als voorgerechtjes. Tapeo (de tapascultuur) komt oorspronkelijk uit het zuidelijke Andalusië, maar heeft zich inmiddels wereldwijd verspreid.
In Barcelona scoren tapas met bacalao (kabeljauw), anchoas (ansjovis), atun (tonijn), berenjena (aubergine) en pimientos (paprika) heel goed. Onmisbaar voor elke tapasbar of cerveceria (eetcafé) zijn de patatas bravas (stukjes gebakken aardappel met pittige saus) en gezoute amandelen.

Tapas in een formulejasje is een van de nieuwste trends. Neem bijvoorbeeld Tapas Bar, met inmiddels 23 vestigingen waarvan vijf in Barcelona. Het management slaagt er redelijk goed in de juiste sfeer te creëren. Een ongedwongen eigentijds interieur met warme kleuren en ruwe materialen. Achter de bar hoge spiegels, in het restaurant filmposters, kleurrijke schilderijen en etsen. Op planken staan dozen voor de ‘afhaaltapas’.
Minder geslaagd, want iets te ver doorgeschoten, is Tapa Tapa aan de Passeig de Gracia. De met hoogglanslak bewerkte vurenhouten wanden en plafonds ogen onecht. De uitstraling benadert te veel de Amerikaanse fastfoodconcepten. De gigantische vitrines met tapas ogen onvoldoende culinair en de bediening werkt te veel op de automatische piloot.

Als aardiger en stijlvoller valt Bel Luna te omschrijven, aan de Rambla de Catalunya. Een bedrijf in twee delen. Links het restaurant, rechts de tapasbar. De laatste met jazzposters als platenhoezen op de muur geschilderd.
Hetzelfde geldt voor Ciudad Condal, schuin aan de overkant van Bel Luna. Een indrukwekkend vormgegeven tapasbar met een bar boordevol tapas, waar veelal oosterse medewerkers in hoog tempo vriendelijk de gasten bedienen. Vriendelijk én verkoopgericht, want de heren praten je graag een prijzige ‘selectie van het huis’ aan. Een uitstekende plaats om de moderne variant van de oude tapascultuur van nabij te beleven.

Terrascultuur
Naast een tapascultuur kent Barcelona ook een terrascultuur zonder weerga. Een mooi en nieuw voorbeeld vinden we bij de jachthaven Port Vell, aan het einde van Ramblas linksaf. In het gerestaureerde historische pakhuis Palau de Mar (anno 1880) bevindt zich daar sinds kort het Historisch Museum van Catalonië. Op de benedenverdieping aan de waterkant een vijftal visrestaurants (top van middenklasse) met een uitgebreid terras. Uitzicht op de jachten en het passerende publiek. Veel wijnkoelers met cava (Spaanse methode champenoise) en vino blanco op tafel. Strak geklede en gekapte obers.
Op de hoek zit bijvoorbeeld Cal Pinxo, een modern restaurant met een prachtig interieur dat je ook in Nederland kunt tegenkomen. Gebaseerd op industriële vormgeving. Gebruik van natuurlijke materialen, klimaatbeheersing via uitgebreid zichtbaar buizensysteem en veel balken en kolommen.

‘Hot place’
Sinds de Olympische Spelen van 1992 groeide Barcelona uit tot een ‘hot place’. ‘Hotter’ zelfs dan hoofdstad en aartsrivaal Madrid. Met als gevolg dat aan de lopende band nieuwe horecabedrijven de deuren openen. In ketenverband of als individuele concepten. Van Spaanse origine, maar ook van buiten de grenzen. Zo opende de Rotterdamse Baja Beach Club er enkele jaren geleden succesvol een vestiging.
Voor wie zelf een kijkje gaat nemen, tot slot twee tips. De eerste is Cafe Zurich. Vroeger een beroemde ontmoetingsplaats van schrijvers, kunstenaar en journalisten. Moest wijken voor een prestigieus bouwproject, maar herrees in nieuwe stijl aan het Plaça de Catalunya.
De tweede tip behelst restaurant Salero in de wijk aan de Carrer Rec in de wijk La Ribera. Stijlvol, goede bediening, sfeervolle open keuken en grandioze pure mediterrane gerechten met oosterse invloeden. Reserveren (tel. 00 34 933 19 80 22 vanuit Nederland) is absoluut noodzakelijk.