artikel

Grote mist rond zwerfafval

Horeca

Het blijft onduidelijk of Nederlanders meer of minder afval op straat gooien dan een paar jaar geleden. Ondanks de stapel rapporten die staatssecretaris Van Geel van Milieu hierover dinsdag naar de Tweede Kamer heeft gestuurd. In 2001 zijn afspraken gemaakt over een forse vermindering van het zwerfafval op straat en het aantal rondslingerende kleine frisdrankflesjes en -blikjes in het bijzonder
Lees verder…

Grote mist rond zwerfafval

Het blijft onduidelijk of Nederlanders meer of minder afval op straat gooien dan een paar jaar geleden. Ondanks de stapel rapporten die staatssecretaris Van Geel (Milieu) hierover dinsdag naar de Tweede Kamer heeft gestuurd.

In 2001 zijn afspraken gemaakt over een forse vermindering van het zwerfafval op straat en het aantal rondslingerende kleine frisdrankflesjes en -blikjes in het bijzonder. De hoeveelheid flesjes en blikjes in de bermen, parken en op straat moet aan het eind van dit jaar 80 procent minder zijn dan in 2001.

Onvoldoende harde gegevens
Nu blijkt dat ‘de benodigde monitoringsgegevens’ ontbreken om veranderingen te meten, constateert de Commissie Verpakkingen die Van Geel adviseert over het nieuwe verpakkingenbeleid. ‘Hoewel het beeld lijkt te ontstaan dat deze 80 procent reductie niet is gehaald, zijn er onvoldoende harde gegevens om deze uitspraak te staven en is de mogelijkheid niet uit te sluiten dat 80 procent reductie wel is gehaald’, stelt ook milieuadviesbureau CE.

De staatssecretaris heeft deze harde cijfers nodig om een voorstel op te stellen over het wel of niet invoeren van statiegeld op kleine petflesjes en blikjes per 2006. Volgend jaar gaan de nieuwe regels voor verpakkingen in. Het kabinet wil dat de fabrikanten van bijvoorbeeld frisdrank, kant-en-klaarmaaltijden en huishoudelijke apparatuur zorgen voor het netjes opruimen en recyclen van de flessen, plastic bakjes en kartonnen dozen. Nu doen gemeenten dat via het huisvuil en het opruimen van zwerfafval.

Proef aparte inzameling
De fabrikanten voelen wel wat voor dat nieuwe systeem. Om te verhinderen dat de overheid het statiegeldsysteem invoert voor de kleine flesjes hebben zij het afgelopen jaar proef gedraaid in Rotterdam, Helmond, Zwolle en Emmen met een aparte inzameling van de petflessen. Concrete resultaten over de inzameling laat het onderzoek van TNS Nipo voor deze proefsteden echter niet zien.

De staatssecretaris wil snel een besluit nemen over het statiegeld. Voor PvdA-Kamerlid Samson is het al zo klaar als een klontje: de percentages zijn niet gehaald. Dat betekent dat ook blikjes en petflesjes ‘en zoveel andere verpakkingen als praktisch is’ statiegeld krijgen zoals afgesproken, aldus Samson. Kamerleden Koopmans (CDA) en De Krom (VVD) houden nog een slag om de arm. ‘De doelstelling is niet gehaald. Maar ik wil eerst weten of statiegeld het meest effectief is’, aldus de VVD’er. Zijn partij is nooit voorstander geweest van meer statiegeldproducten.

Rondslingerende flesjes
Beide coalitiepartijen willen een bredere aanpak van het zwerfafvalprobleem dan statiegeld alleen. ‘Wij willen toe naar een systeem wat ertoe leidt dat steden goedkoper schoner zijn op een milieuvriendelijke manier. Want daar waar troep ligt, wordt gemakkelijk wat bijgegooid’, stelt Koopmans.

Accountantskantoor PricewaterhouseCoopers becijfert in zijn onderzoek aan VROM dat statiegeld op alle kunststof verpakkingen vrij duur is (76,9 miljoen euro per jaar) maar dat de effecten hiervan het dichtst bij de gestelde doelen komen: meer petflessen worden ingezameld en de hoeveelheid rondslingerende flesjes neemt af met circa 20 procent.

Ongeveer 70 procent van de Nederlanders staat achter het statiegeldsysteem om flesjes en blikjes in te zamelen, blijkt uit het rapport ‘Gedragsonderzoek blikjes en flesjes in zwerfafval 2005′ van onderzoeksbureau Trendbox. De onderzoekers constateren dat achtergelaten rommel ruim driekwart van de Nederlanders ‘zeer’ ergert. Ter vergelijking: een kwart ergert zich net zo veel aan files en 13 procent aan de wachtrijen bij de kassa.