artikel

Honderd jaar jam in Neede

Horeca

Op woensdag 13 augustus 2003 wordt voor de dertiende keer in het centrum van het Gelderse Neede de Nationale Jammarkt gehouden. Van 11 tot 17 uur worden op die dag door ongeveer 130 standhouders allerlei soorten binnen- en buitenlandse jam, gelei, marmelade, chutney en andere vruchtenconserven uitgestald. Niet alleen fabrikanten, importeurs en handelaren verkopen hun fruitige waren, maar ook jamhobbyisten bieden hun zelfgemaakte producten aan. Andere artikelen, die met het conserveren van vruchten te maken hebben, worden eveneens verkocht. Plaatselijke winkeliers spelen op een creatieve manier in op het jamthema. Bovendien zijn er diverse activiteiten in het thema van de jam.

Honderd jaar jam in Neede

Op de jammarkt wordt uitgebreid stilgestaan bij “100 jaar jam in Neede”. Jarenlang kende Neede de beroemde jamfabriek van de Tuinbouw Maatschappij Gelderland. Deze opende in 1903 zijn deuren. Dit jaar dus honderd jaar geleden. Tijdens de jammarkt is een expositie te zien met als thema ‘Honderd Jaar Jam’. Ook is er een boek uitgegeven over de Needse jamhistorie, genaamd ‘Neede’s Jam. The jam for the Upper Ten.’ Dit boek is tijdens de jammarkt onder meer te koop bij de stand van de gemeente Neede en bij de expositie. Tevens wordt het speciale receptenboekje “Lekker met jam” verkocht. De Nationale Jammarkt valt samen met het begin van het SEN-zomerfeest en de Needse kermis.

Gratis taxatie keukengerei en inmaakartikelen
De bekende jamspecialiste Carolina Verhoeven komt dit jaar naar de Nationale Jammarkt met taxateur Geert Ziengs van veilinghuis Methusalem. Bezoekers kunnen gratis hun bijzondere keukengerei laten taxeren in de stand bij de Rapenburg. Ook mensen die ergens nog oude weck hebben staan kunnen zich melden bij de taxateur. Verder kan het publiek bij Carolina terecht met allerhande vragen op het gebied van jam-maken en het conserveren van groente en fruit. Carolina Verhoeven is historica en eigenaresse van Culinair Historisch Museum en Kookschool “De Vleer” in Appelscha. Als culinair journaliste schrijft zij o.a. in het tijdschrift “Landleven”, waarvan ook een stand op de jammarkt aanwezig is.

10e Jamkoningin
Dit jaar wordt voor de tiende keer een Jamkoningin gepresenteerd op de Jammarkt. Ter gelegenheid van deze mijlpaal komen alle voormalige jamkoninginnen naar Neede. Zij zullen gezamenlijk over de markt gaan en genieten van een lunch die hen aangeboden wordt bij Havezate Huize de Kamp. De verkiezing van Jamkoningin nemen de Needse Winkelstand en de Ondernemersvereniging voor hun rekening. Wie zich Jamkoningin 2003 mag noemen wordt bekend gemaakt bij de opening van de Jammarkt om 11.00 uur op het Kerkplein. Zij wordt door de Needse ondernemers helemaal in het nieuw gestoken en krijgt van de Needse Winkelstand en de Rabobank een cheque van €250,- aangeboden.

Demonstratie ambachtelijk jam maken
De historische vereniging “Oud Noordijk” geeft voor het gemeentehuis aan de Oudestraat de gehele dag demonstraties ambachtelijk jam maken. De vrijwilligers laten zien hoe de vruchten van het boerenerf worden verwerkt tot jam. Het fruit en de geleisuiker hiervoor worden beschikbaar gesteld door o.a. de supermarkten en groenteboeren van Neede. Jannie de Jong uit Rheden stelt haar verzameling jampotdeksels tentoon. Vaak werden er hele series met prachtige afbeeldingen van de meest uiteenlopende onderwerpen gedrukt op de blikken schroefdeksels. Jannie de Jong heeft enkele honderden exemplaren uit Nederland, Duitsland, Italië, Iran, Frankrijk, Scandinavië en Australië.

Muziek
Ook dit jaar zal er op verschillende locaties muziek te horen zijn. Op het podium op het Kerkplein wordt door Frank Douglas en zijn muzikale vrienden “The Jammers” weer een swingende jamsession gehouden. Ook het Regionaal Seniorenorkest “De Achterhoek” is dit jaar weer van de partij en treedt op de hoek van de Oudestraat en Borculoseweg ´s morgens en ´s middags op. Nieuw dit jaar is de Brassband “Oostenwind” dat op verschillende locaties zal spelen. Het DuoMarge en Henk Landkroon (beiden spelen accordeonmuziek) zijn ook present.

Delicatessen
Sinds het eerste jaar is de jamfabriek Geurts uit de Betuwe aanwezig. Ook “De Betuwe” en Hero Nederland zijn present. Buitenlandse jams, uit o.a. Engeland, Schotland, Frankrijk, Duitsland, België en Denemarken, worden aangeboden door de importeurs Brauer Special Food Import en ASB delicatessenimport. De importeurs van Britse producten bieden daarnaast ambachtelijke jams met drank, marmelades, chutneys, relishes, mincemeat, mintjelly en lemoncurd aan. Natuproducts verkoopt eko-jam. Geleermiddelen en inmaakartikelen komen van Unigel, Marskramer en Simmelink.

Inmaakkwartet
Uitgeverij DWZ/MAW heeft een primeur voor de jammarkt. Zij presenteert hier het gloednieuwe inmaakkwartet. De firma Country Winery Bird Gard komt met bierjam en wijnjam, maar ook met vogelverschrikkers voor in de boomgaard kunnen hier worden aangeschaft. Kwekerij “La Franchaise” heeft bosbessenstruiken en –jam en “Veluwe souvenirs” verkoopt vossebessenjam. De Pomologische Vereniging geeft voorlichting over oude en bijzondere fruitrassen en ook het Wijngaardeniersgilde is present. De imker Schenk doet mee onder het motto “geen bijen, geen jam”. Blauwe bessen om jam van te maken worden geleverd door de firma’s Boers en Te Pas.

Eerste potje nieuwe oogst
Ook de bekende Limburgse stroopfabrieken Canisius-Henssen en Frumarco, de vruchtenbereiders sinds 1852, komen al enkele jaren naar Neede. De Wereldwinkel Lochem biedt jampotetiketten. Stichting Oogzorg Himalaya en de Oranjevereniging zijn eveneens op een smakelijke manier present. Inmiddels traditioneel wordt door mevrouw Malingré van de Stichting Oogzorg Himalaya, aan het gemeentebestuur van Neede het eerste potje “nieuwe oogst” aangeboden. Collega-jamgemeente Tiel stuurt haar fruitambassadrices en corsowagenplakkers met informatie over het fruitcorso.