artikel

Hornbach: groei door beperking

Horeca

De bouwmarktketen Hornbach verovert steeds meer terrein, ook in Nederland. Zibb.nl/retail schetst het profiel van een bijzonder succesvolle winkelketen met een duidelijke bedrijfsfilosofie.

Hornbach: groei door beperking

De basis van Hornbach ligt in de Duitse plaats Landau in de regio Palts in Zuidwest-Duitsland. In 1877 begon Michael Hornbach een handwerkbedrijf. De onderneming viert nu ook het 130-jarig bestaan. Hoewel dit bedrijfje dertig jaar na de oprichting werd uitgebouwd met een handel in bouwmaterialen, ligt de start van de onderneming zoals we die nu kennen eind jaren zestig.

Groeiende welvaart
Het waren de gouden jaren van de Duitse retail. Veel van de succesvolle formules werden in die jaren opgericht of beleefden een grote periode van groei. De groeiende welvaart van de bevolking vertaalde zich in een groter budget om in eigen huis en tuin aan de slag te gaan. Grote bouwmarktketens als Praktiker en Obi openden in hoog tempo nieuwe vestigingen, waar ze maar konden.

Eerste bouwmarkt annex tuincentrum
Het sleuteljaar voor Hornbach is 1968 als Otmar Hornbach in de plaats Bornheim de eerste gecombineerde bouwmarkt annex tuincentrum opent. Een vestiging van vierduizend vierkante meter groot, wat voor die dagen enorm was. Otmar toonde zich daarmee een ondernemer met een goede toekomstvisie. Mede onder invloed van Amerikaanse ondernemingen voorzag hij de trend naar steeds grotere vestigingen.

Kieskeurig
In 1980 opende hij de eerst bouwsupermarkt met een oppervlakte van achtduizend vierkante meter en wordt het bedrijf door gestage uitbreiding de grootste retailer in Duitsland met winkels die groter zijn dan 10.000 vierkante meter. Terwijl de concurrenten veel sneller groeien in vestigingspunten, blijft Hornbach kieskeurig bij de opening van nieuwe filialen. Alleen als een megavestiging kan worden neergezet is Hornbach geïnteresseerd. Het is de beperking die voor Hornbach de basis vormde van de groei zoals die tot de dag van vandaag doorgaat.

In Duitsland is Hornbach de nummer vier in de branche, in Nederland nog een relatief kleine speler. De omzet van 2,4 miljard euro is echter bijzonder gezond en vrijwel alle winkels groeien autonoom in omzet. Dat is een knappe prestatie in een markt die zowel in Duitsland als in Nederland onder druk staat. Het kieskeurige vestigingsbeleid van Otmar speelde daarbij een belangrijke rol, evenals de uitgekiende financiering van de expansie.

Beursgenoteerd
In 1987 ging de Hornbach Holding naar de beurs, een kans die door Otmar werd aangegrepen om zijn zoons een functie te bezorgen binnen het bedrijf en daarmee de continuïteit van de bedrijfsvoering te garanderen. Zes jaar later werd bovendien ook nog eens de bouwmarktdochter Hornbach Baumarkten AG, naar de beurs gebracht voor een tweede kapitaalinjectie. Dit was tevens het moment dat Otmar de verantwoordelijkheid over de onderneming overdroeg aan zijn zoons Albrecht en Steffen.

Alblasserdam
Die zetten de groeistrategie van hun vader voort, met als aanpassing de internationalisering van het bedrijf. In 1996 begint de uitbreiding naar andere landen, waaronder Nederland, Tsjechië, Zwitserland en Zweden. Sinds de opening in Nederland is het netwerk van Hornbach in ons land gegroeid naar negen vestigingen. Ook voor ons land geldt dat het bedrijf kieskeurig is in de vestigingspunten. De nieuwe vestiging in Alblasserdam heeft vijf jaar van procedurele gevechten gekost. De plannen voor een vestiging van 25.000 vierkante meter in Breda, de grootste bouwmarkt van Nederland, stuiten ook op fel verzet. De vestigingen die er zijn doen een gemiddelde jaaromzet van 30 miljoen euro, waarmee ze tot de toppers in de branche behoren.

De internationale expansie wordt sinds 2001 gesteund door het Britse Kingfisher, dat 25 procent van de stemgerechtigde aandelen in het bedrijf overnam. Hierdoor kan Hornbach nog scherper inkopen dan tevoren en kwam er voldoende bedrijfskapitaal beschikbaar om te investeren. De zeggenschap over de onderneming is de familie Hornbach door de beide beursgangen en de alliantie met Kingfisher echter nog steeds niet ontgaan. De familie controleert 75 procent van de stemgerechtigde aandelen.

Aandelen
En dat blijft voorlopig ook zo. In totaal hebben 35 familieleden aandelen in het bedrijf. Deze zijn ondergebracht in een gezamenlijke onderneming. Aandelen mogen alleen worden verkocht als 70 procent van de familie voor is. Dat is dus nog nooit voorgekomen, waardoor het bedrijf bijzonder stabiel kan opereren ondanks de beursnoteringen.

Dit leidt vooral internationaal tot forse groei. In totaal steeg de omzet vorig jaar met 7,1 procent tot 2,4 miljard euro. Daarvan wordt intussen al 788 miljoen buiten Duitsland gescoord, goed voor 36 procent van de concernomzet. Opvallend is dat de omzetstijging werd geboekt zonder de opening van nieuwe vestigingen. Daarmee wordt bewezen dat de stelling van Otmar Hornbach nog steeds geldt: het bedrijf wil alleen vestigingspunten die aan de eigen voorwaarden voldoen.