artikel

Jan Geenemans: ‘Hoezo geen visie?

Horeca

Gisteren nam Jan Geenemans afscheid als voorzitter van het landelijk bestuur van Koninklijk Horeca Nederland. Hij heeft er twee termijnen opzitten, het maximum, goed voor zeven jaar. Geenemans gaat zich wijden aan de expansie van Gauchos Grill dat hij naar de Arabische woestijn brengt. Vlak voor zijn afscheid sproeit hij nog even de KHN-tuin. De voorzitter over hoge prijzen, veerkracht en service zonder sjeu.

Jan Geenemans: ‘Hoezo geen visie?

Op het moment dat Geenemans van wal steekt, schuift iemand een portret van oud-Horecaf-voorzitter J.G. Meijer de kantoorruimte binnen.‘Dat was nou een échte voorzitter’, zegt Geenemans terwijl hij het schilderij nauwkeurig opneemt. De voorzitter is afgebeeld als een magistraat, een dagblad in de hand. ‘Vast en zeker het Financieele Dagblad.’ Vlak achter hem een bakelieten telefoontoestel. Een man van de wereld, die Meijer.Godbetert, heimwee naar het oude Horecaf, séances in mistige rookkamers gevuld met heren, copieus diner achter de kiezen dat vooraf werd gegaan door een ledenraadvergadering van grote importantie?

De bloedgroepenoorlog die na de fusie van Horecaf en Horeca Nederland oplaaide, was toch uitgewoed? Opgelost in de ambitieuze opmars van KHN met directeur Jeu Claes in de frontlinie? Claes, de bindende factor, die op strategische aanwijzingen, uitgevaardigd vanuit het achterland door het landelijk bestuur, zich behendig een weg baant door het mijnenveld van horecarampen en het spervuur van Haagse beleidsmakers. ‘Nee, nee, zéker geen heimwee’, verzekert Geenemans die vermoedt dat hoofd beleidszaken Marinus Cordesius zich nu ook definitief van zijn Horecaf-verleden heeft losgemaakt door het portret van Meijer uit zijn kamer te verwijderen.

Met een échte voorzitter bedoelt Geenemans dat zo’n prent voor de eregalerij, niet aan hem is besteed. Wat hij duidelijk wil maken is dat hij een ander type voorzitter was de afgelopen zeven jaar. Onbezoldigd en op afstand, voor een paar dagen in de week, met een agendadie grotendeels werd bepaald door zijn eigen onderneming Gioma en niet door KHN. Heeft Geenemans het goed gedaan? Was de nieuwe constructie succesvol tot nu toe? Tussentijds werd hij als landelijk voorzitter herkozen. In de periode van zeven jaar dat hij KHN leidde, groeide het ledenaantal van 14.000 naar 20.000. Dat is heel veel voor een belangenorganisatie. Uit onderzoek blijkt dat die nieuwe leden in eerste instantie lid worden vanwege de ledenvoordeeltjes, waarmee ze de contributie dubbel en dwars terug kunnen verdienen. Maar ze blijven lid omdat ze tevreden zijn over de belangenbehartiging en zich thuis voelen binnen de club.

Prachtig die ledengroei. Staat de bedrijfstak er nu fleuriger bij dan op het moment dat U aantrad?‘
Laat ik zeggen dat de horeca er nóg goed voorstaat na alle klappen die we te verwerken hebben gekregen: de ramp in Volendam, mond en klauwzeer, vogelpest, 11 september, de prijzendiscussie, de teruglopende economie, noem maar op. Dat overziend kun je toch wel zeggen dat we met een veerkrachtige bedrijfstak hebben te maken.’

Nu waren al die klappen niet te voorzien, maar de prijsproblematiek is door KHN nota bene zelf geregisseerd. Heeft u geen spijt gehad van het advies aan ondernemers de prijzen te verhogen?‘
Ik sta nog steeds vierkant achter de oproep aan de leden om naar hun prijzen te kijken in relatie tot het rendement en daar dan actie op te ondernemen. In de jaren ‘90 was de Nederlandse horeca een goedkoopte-eiland Het is logisch dat velen de euro hebben aangegrepen om die prijsverhoging door te voeren, anders moesten ze twee keer de kaart veranderen.Het probleem was dat we werden geconfronteerd met een handjevol ondernemers dat exorbitante verhogingen doorvoerde. We hadden ons daar meteen van moeten distantiëren en niet moeten wachten tot we er door de consumenten min of meer toe gedwongen werden. Het kwaad was al geschied. We hebben te lang in de verdediging gezeten. Dus op dit punt kan men ons inderdaad een verwijt maken. We hebben dat niet goed aangepakt.’

En dan krijg je de media over je heen?‘
De publieksmedia hebben nooit de moeite genomen om uit te zoeken hoe het wérkelijk zit met die prijzen. De waarheid, dat horecaondernemers hogere lasten hebben gekregen, loonkosten, milieu, veiligheid en Arbo. Dat is niet interessant voor ze. Steeds maar focussen op incidenten, dát doen ze. Alsmaar die bevestiging: zié je wel dat de horeca veel te duur is. Dat heeft de beeldvorming geen goed gedaan.’

En toen startte KHN de campagne: Horeca, de gastheer van de samenleving. Wordt die een beetje opgepakt in het land?
Het is geen publieksgerichte actie. Hij is er meer voor de ondernemer zelf, voor de bewustwording, om hem te confronteren met het gegeven dat híj de gastheer van de samenleving is. Dat wat hij doet een vak is en dat bedieningsmedewerker een beroep is en niet een student met een schort aan die iets bijverdient.’

Maar zo komen veel van die medewerkers over.‘
Ik moet helaas toegeven dat de Nederlandse horeca niet voorop loopt in servicebetoon. We lopen achter bij Italië, Frankrijk en Engeland. Het zit niet in het karakter van de mensen en ook niet in de Hollandse cultuur. We krijgen het er niet in, hoe het onderwijscentrum zich ook inspant. Maar niet alleen de horeca heeft daar last van, met de verkoopster bij De Bijenkorf en de caissière bij Albert Heijn is het precies hetzelfde. Er zit geen sjeu aan de dienstverlening. Je zou je hoop op allochtonen kunnen vestigen, maar die nemen op dit punt de mentaliteit van de Nederlanders over.’

Heeft de prijs/kwalieitverhoudng daar niet onder te lijden?.
Ach, er zijn genoeg zaken om geringe service te compenseren: een mooie ligging aan het strand, de mooiste en nieuwste hardware. Maar de dienstverlening blijft een zwak punt.’

Nu we het toch over imago hebben. Vindt u dat Sjoerd Kooistra de branche een slechte naam bezorgt nu verschillende van zijn gerenommeerde bedrijven om onduidelijke redenen failliet zijn gegaan? ‘
Kooistra is een fenomeen. Hij heeft meer dan 100 zaken. Dankzij een constructie met pachters is hij zover gekomen. Het zijn voornamelijk bedrijven in Groningen, Amsterdam en Nijmegen, dus het erg plaatselijk allemaal. Ik denk niet dat de gebeurtenissen direct een uitstraling op de totale horeca hebben.Wat je ziet is dat de constructie Kooistra barsten begint te vertonen. Als de gemeenteraad van Amsterdam en de burgemeester dat willen onderzoeken, dan moeten ze dat vooral doen. Als er iets niet klopt dan moeten ze het aanpakken en als en als ze niets vinden, moeten ze hun kop houden.’

KHN heeft een prominentenclub Vrienden van de horeca opgericht. Die vrienden hadden mooi financieel kunnen bijspringen om bijvoorbeeld een topzaak als Vossius voor het faillissement te behoeden. Dan waren het pas écht vrienden.‘
Dat zou een verkeerde vorm van commercie zijn. Je houdt dan iets in stand wat niet in stand te houden is.’

Ik bedoel dat ze in zo’n restaurant zouden kunnen investeren?‘
Hoe vaak hebben we dat al gezien? De zakenman die tegen de topkok zegt: hier heb je een paar ton. Gewoon, omdat hij altijd een vast tafeltje heeft in die zaak en altijd zo graag een eigen restaurantje heeft gewild. Zo’n zaak met 40 procent inkoop en 60 procent loonkosten. Dat kan toch alleen maar problemen geven.’

Wat doen die Vrienden van de horeca eigenlijk? ‘
Het zijn prominenten die van gedachten wisselen over de horeca. We zijn één keer bij elkaar geweest in Rotterdam in Parkheuvel. Lekker gegeten. Het ging over de prijzen, over het imago. Alle suggesties zijn doorgesluisd naar onze afdeling Beleid, die maakt er actiepunten van.’

KHN laat er zich op voorstaan pro-actief te zijn, vooral richting politiek Den Haag. Er wordt stevig gelobbyd, toch lijkt Den Haag vaak z’n zin door te drijven. Er was bijna een rookverbod in de horeca. ‘
Nou, we hebben wel wat gewonnen.We hebben de minister ervan overtuigd dat de horeca ten aanzien van het roken in een speciale positie verkeert. Vervolgens is toegezegd het rookverbod uit te stellen. Maar een rookvrij Nederland lijkt een gelopen race. Het enige wat nog kunnen doen is de invoering ervan faseren. Het zou voor ons handig zijn als we terug konden vallen op een breed maatschappelijk draagvlak. Maar heb jij een grote rokersopstand gezien? Roken heeft de schijn tegen en rokers laten zich als makke schapen naar de slachtbank leiden.’

Wat vindt u van Den Haag? ‘
Veel hypocrisie. Als je nu werkelijk het landsbelang voorop stelt, de gezondheid van de mensen, verbiedt dan het roken volledig. Maar dat gebeurt niet, want ze willen accijnzen binnenhalen. Nu is de aanval geopend op vet, maar cholesterolverlagers en maagtabletten blijven gewoon vergoed. Toch moet ik zeggen dat we een ondernemersvriendelijk kabinet hebben. De politiek weet dat wanneer ze de horeca het leven zuur maakt, dat een paar duizend toeristen per jaar scheelt.’

Iets heel anders. Payrolling is ontzettend populair bij kleine ondernemingen. KHN hield aanvankelijk de boot af, moedigde het niet aan bij de leden.‘
Er is niets mis met payrolling. Maar wij staan op het standpunt: gelijke monniken, gelijke kappen. Payrollers hanteren een andere CAO, doen dus geen afdrachten aan de Sociale Fondsen. Maar er zit verandering in. Met name Kolibrie begint zich onze kant op te bewegen.’

KHN wilde toch af van de Sociale Fondsen? ‘
Wat onze eigen financiën betreft willen we niet afhankelijk zijn van die fondsen, daarom hebben we ze afgebouwd. Horecaondernemers betalen nu nog maar de helft van de premie. En hij gaat nóg verder omlaag. Maar de Sociale Fondsen zullen wel blijven, want we doen er nuttige dingen mee.’

Over geld gesproken, columnist Ronald van den Hoff beschuldigde vorige week in dit blad KHN ervan geld van de afdelingen op te eisen om dat in de verenigingskas te storten.‘
Dat zijn slapende gelden, geld dat niet wordt gebruikt. Het is niet de bedoeling dat afdelingen geld oppotten. Ze krijgen het om uit te geven aan activiteiten en projecten. Geven ze het niet uit dan moet het terugkomen. Het is van de vereniging, zo simpel is het.’

Van den Hoff had nog meer kritiek: KHN heeft geen visie en loopt achter de feiten aan. ‘
We hebben de afgelopen jaren onder andere ingrijpende kostenbesparende en efficiencyoperaties gehad. Het bedrijfschap Horeca en Catering zit weer terug op z’n kerntaken. We hebben de Stichting Beheer Horecasecretariaten en het Onderwijscentrum in elkaar geschoven. We zijn bij de CAO-onderhandelingen in zee gegaan met een nieuwe partner en we hebben besloten dat alleen nog een nieuwe CAO afsluiten als we er heil in zien. Hoezo geen visie of achter de feiten aanlopen?’

Hoe zit het dan met een mogelijk scheuring in de vereniging waar onze columnist op grond van allerlei onvrede op zinspeelt? ‘
Zaken worden alleen maar complexer als je nog een nieuwe club opricht. Je hebt altijd mensen die zeggen: als de dingen niet gebeuren zoals wij ze willen, dan splitsen we ons af. Zoiets is hier aan de hand. Maar bij ons moet je wel draagvlak hebben in de ledenraad voor je plannen, zo werkt dat in een vereniging. En er was, nadat Van den Hoff op verschillende niveaus zijn plannen heeft kunnen toelichten, geen draagvlak voor zijn ideeën. Dat je dan alsnog via een column je gelijk probeert te halen, is aan Van den Hoff…’

Tot slot. Wat vindt u van de typering ‘het Politbureau in Woerden’ als het gaat om het KHN-kantoor?
Jeu Claes, onze directeur is niet van de afdeling pappen en nathouden. Hij is direct, concreet en bedrijfsmatig. Er wordt niet voor elk wiswasje een overlegcomiteetje in het leven geroepen of een onderzoekje gedaan. Als je die aanpak autoritair wilt noemen, of Woerden wil vergelijken met het Politbureau, van mij mag het.’

Uitspraken:‘
DE HORECA IS EEN VEERKRACHTIGE BEDRIJFSTAK’ ‘
DE CONSTRUCTIE KOOISTRA VERTOONT BARSTEN’‘
ROKERS LATEN ZICH NAAR DE SLACHTBANK LEIDEN’.