artikel

Kansen en bedreigingen CD-winkels

Horeca

Free Record Shop is op zoek naar een nieuwe formulenaam omdat het steeds minder muziek verkoopt. Dit is kenmerkend voor een branche die van alle kanten wordt bedreigd en zoekende is naar een strategie om op de lange termijn te overleven.

Kansen en bedreigingen CD-winkels

Veel moderne consumenten komen zelden nog in cd-winkels. Muziek wordt beluisterd via de talloze internetstations en mooie nummers worden via verschillende uitwisselingsprogramma’s binnengehaald. Als de klant al wil kopen dan gebeurt dat via een site als iTunes of er wordt gebruik gemaakt van één van de vele online muziekwinkels zoals Bol.com of Play.com. Wie van muziek wil genieten hoeft écht niet meer de straat op. Veel hardlopers zijn bovendien bij branchevreemde aanbieders als Albert Heijn, Kruidvat en Media Markt ook te koop.

Geen wonder dat de omzet van de cd-branche in hoog tempo aan het dalen is. Het Hoofdbedrijfschap Detailhandel heeft als meest recente cijfers die uit 2005, toen de branche een omzet boekte van 352 miljoen euro, een kwart minder dan in 2005. Daarmee is het één van de slechtst scorende branches in de detailhandel. Dat wordt ook geïllustreerd door het dalende aantal winkels, van 883 in 2002 naar 696 in 2005, een afname met 20 procent.

Entertainmentwinkels
Om te overleven zijn de winkels zich in steeds hoger tempo aan het ontwikkelen tot entertainmentwinkels. Steeds minder meters worden ingenomen door cd’s, terwijl de schappen met dvd’s en vooral games uitpuilen. Vooral die laatste productgroep is nu snel aan het groeien, zoals de hypes rond de introductie van nieuwe spelcomputers door Microsoft, Nintendo en Sony de afgelopen maanden wel bewijzen.

Computerspellen kenmerken zich bovendien door een forse prijs en een aantrekkelijke marge. Geen wonder dat Free Record Shop er vanuit gaat dat binnen afzienbare tijd de helft van de omzet uit games bestaat. Het is de vraag of games en dvd’s op de langere termijn inderdaad de redding zullen betekenen voor de cd-branche. ‘Een tuinstoel is niet te downloaden, alles wat wij verkopen wel’, zegt een zelfstandige cd-winkelier somber.

Downloads via internet
Voor nieuwe films geldt dat deze inmiddels al doodsimpel zijn binnen te halen via internet, vele maanden voordat deze eindelijk in de winkels liggen. Videotheken hebben hier ook veel last van. Het bedrijf achter Videoland en Movie Max wees hier onlangs nog nadrukkelijk op, met de 1-aprilgrap dat het Talpa wilde kopen. De lange termijn tussen het verschijnen van films in de bioscoop en het moment dat de films bij videotheek en winkel te krijgen zijn, biedt veel ruimte voor illegale downloaders.

Voor games geldt dat vooral voor pc de meeste spelletjes intussen ook makkelijk illegaal via internet te krijgen zijn. Vandaar dat de meeste retailers zich intussen focussen op de spellen voor de razend populaire spelcomputers. Omdat het technisch veel ingewikkelder ligt, zijn de meeste consumenten hiervoor als ze een piraatversie willen nog afhankelijk van het spreekwoordelijke ‘handige neefje’, net zoals dat vroeger voor muziekcd’s en films gold. De verwachting is dat ook in deze productgroep de illegale handel zal toenemen.

De entertainmentwinkels zitten in de hoek waar de klappen vallen. Ook met de huidige aanpassingen in het assortiment. De daling van het aantal winkels zal naar verwachting dan ook de komende jaren nog wel voortzetten. Bovendien zal het aantal zelfstandige retailers steeds meer plaatsmaken voor winkelketens. Gezamenlijk is de moeilijke markt makkelijker te bestrijden dan alleen.

Downloadzuilen
De bovenstaande problematiek is overigens niet typisch voor de Nederlandse markt. Ook internationaal is er zwaar weer voor bedrijven in de cd-branche. De Britse marktleider HMV zit bijvoorbeeld middenin een reorganisatie. Daarbij worden onder meer downloadzuilen ingezet. ‘Dat lijkt een beetje op het herschikken van de ligstoelen aan boord van de Titanic’, zei een analist daarover in de Britse krant The Times.

Toch hoeft de dodenmars nog niet te worden gespeeld voor de honderden winkels in de cd-branche. De verkoop van complete televisieseries op dvd heeft bijvoorbeeld voor een flinke omzetimpuls gezorgd. Het betreft vaak de import van Amerikaanse series, maar ook steeds meer Nederlandse series van toen en nu komen uit op dvd. Willem van Oranje bijvoorbeeld, maar ook een cultserie als Fort Alpha. Deze zijn voorzien van flink veel extra’s om de vaak forse verkoopprijs te verantwoorden. Veel commentaartracks, documentaires, deleted scenes en meer.

Toegevoegde waarde
De sleutel voor de toekomst wordt zo een klein beetje duidelijk, toegevoegde waarde. Mooi verpakte boxed sets die geschikt zijn als kado, collectors items met veel extra’s die de fan van een artiest, film of tv-serie eigenlijk niet mag missen. De komende jaren zullen ook luxe versies van games op de markt verschijnen. Het is een trend die al aan de gang is en die een levenslijn betekent voor wat de entertainmentbranche kan worden.

Daarmee verandert het karakter van de winkels. Waark klanten vroeger wekelijks in de winkel kwamen om de laatste singles en schijven aan te schaffen is dit proces nu volop aan het veranderen. De toekomst ligt in een combinatie van kadowinkel en speciaalzaak. Winkels die met hun brede, luxe aanbod een aanvulling betekenen voor de winkelstraat waar zij gevestigd zijn. Natuurlijk in combinatie met graaibakken met voordelig aanbod als trafficbuilder voor impulskopers.

De retail zal daarom bij de producenten van films, dvd’s en games moeten aandringen op een forse groei van het aantal producten met toegevoegde waarde. De grotere winkelketens zullen zelfs voor een deel exclusieve versies van hardlopers moeten afdwingen. Het is natuurlijk de vraag hoeveel van de huidige ruim zeshonderd winkels deze verandering zullen overleven, maar er is een toekomstperspectief voor de cd-branche. Dat is zeker.