artikel

KHN start proefproces tegen overheid in strijd om mkz-vergoeding

Horeca

De mkz-crisis krijgt een staart. Nu Den Haag ‘nee’ heeft gezegd tegen een redelijke vergoeding voor getroffen ondernemers, start Koninklijk Horeca Nederland een juridische procedure. ‘De maat is vol’. Maar de kans van slagen is klein.

KHN start proefproces tegen overheid in strijd om mkz-vergoeding

Koninklijk Horeca Nederland (KHN) heeft zijn vriendelijke masker afgelegd. Nu duidelijk is geworden dat de Haagse lobby niet het gewenste resultaat oplevert, worden de mouwen in het Woerdense kantoor opgestroopt. Maandenlang lobbyde KHN-directeur Jeu Claes in Den Haag voor een redelijke vergoeding voor horecaondernemers met mkz-schade. Zonder resultaat. Het leverde hem alleen een dik pak paperassen op.

Nu de ministers Jorritsma en Brinkhorst definitief ‘nee’ hebben gezegd tegen zo’n uitkering, is het volgens Claes tijd om ‘krachtig door te bijten’. Via een juridische procedure probeert KHN alsnog een vergoeding af te dwingen. Overigens wil Claes nog wel even benadrukken dat KHN al heel snel de ernst van de situatie inzag. ‘Al in de derde dag van de crisis hebben wij onze advocaten ingeschakeld.’ Maar eerst moest het politieke spel uitgespeeld worden. Nu het gelobby op niets is uitgelopen worden de juristen in stelling gebracht. KHN wordt sinds het begin van de mkz-crisis bijgestaan door De Brauw Blackstone Westbroek; het Haagse advocatenkantoor dat ook de belangen van veel getroffen boeren behartigt.

Bakken geld
De juristen schieten hun pijlen af op de voorwaarden van het mkz-noodfonds. In dat fonds heeft de overheid 25 miljoen gulden gestort, maar de voorwaarden zijn zo streng dat bijna geen enkel bedrijf voor een vergoeding in aanmerking komt. Tot nu toe hebben slechts 20 (!) ondernemingen uit alle sectoren van het Nederlandse bedrijfsleven een aanvraag ingediend. Advocaat Maayke Cooymans van De Brauw Blackstone Westbroek: ‘Het is toch belachelijk dat een ondernemer via een accountantsrapport aan moet geven hoe slecht zijn situatie is? Dat kost bakken met geld, geld dat hij of zij wel beter kan gebruiken.’

Grootste struikelblok is de eis dat een bedrijf in continuïteitsproblemen moet zijn geraakt door de mkz-uitbraak. Via een juridische proefprocedure wil KHN de voorwaarden zo ver oprekken dat alle getroffen horecaondernemers voor een uitkering in aanmerking komen. Ook de bedrijven met vet op de ribben. Claes: ‘Goede bedrijven worden de dupe van deze regeling.’ Tijdens de crisis kreeg Claes honderden schademeldingen binnen van zijn leden. De totale schade in de horeca raamt hij op 385 miljoen gulden.

Enige kans
Het (bestuursrechtelijk) aanpakken van de voorwaarden van het noodfonds, biedt de meeste kans op juridisch succes, meent juriste Cooymans. Het attaqueren van het noodfonds zelf, via de civiele rechter, is volgens Cooymans heel lastig. ‘Dan moet je aantonen dat het hele fonds onrechtmatig is.’ Ook het aansprakelijk stellen van de overheid voor de geleden schade is volgens Cooymans een heilloze weg.

Volgens sommigen heeft zo’n proces wél kans van slagen omdat volgens hen de schade niet is veroorzaakt door overmacht, maar door een bewuste economische keuze van de overheid om niet te vaccineren tegen een zeer besmettelijke ziekte. Maar Cooymans twijfelt aan de houdbaarheid van die stelling: ‘Je kunt niet zeggen dat de overheid per definitie onrechtmatig heeft gehandeld. Ten tijde van het non-vaccinatiebesluit had zij niet kunnen voorzien dat niet vaccineren deze schade zou opleveren. Sindsdien is de landbouw veel grootschaliger en complexer geworden.’ De procedure zal een zware dobber worden. Bezwaarschriften worden in veruit de meeste gevallen afgewezen. De kans op succes in de beroepsfase is groter, maar niet gegarandeerd.

Geluk
Zonder aanvraag om een vergoeding geen proefproces. Het bedrijf dat meedoet aan de proefprocedure is De Sterrenberg in Otterlo van Hans Bom. Bom leed twee ton schade door de mkz-crisis. Maar komt volgens de strenge voorwaarden van het noodfonds niet in aanmerking voor een uitkering omdat hij twee gezonde bedrijven heeft en door de mkz-crisis niet in continuïteitsproblemen is geraakt. Hij hoopt dat door de procedure de regeling in ieder geval zo wordt aangepast dat een volgende crisis wel een uitkering oplevert. Overigens heeft Bom een geluk bij een ongeluk; door de aanslag op het WTC-gebouw in New York zien veel Nederlanders, Duitsers en Belgen af van een buitenlandse vliegvakantie. In plaats daarvan kiezen ze voor een verblijf in Nederland.

De procedure
Hoe ziet de proefprocedure van Koninklijk Horeca Nederland tegen het mkz-fonds eruit? Allereerst moet er een bedrijf zijn dat bij bureau Laser – een uitvoeringsinstantie van het Ministerie van Landbouw – een uitkering aanvraagt uit het mkz-noodfonds. Voor KHN is dat hotel-restaurant de Sterrenberg in Otterlo. Zoals verwacht kreeg Hans Bom, eigenaar/directeur van de Sterrenberg, onlangs een afwijzing van Laser in de bus. Volgens de letter van de regeling komt Bom niet in aanmerking voor een uitkering omdat hij niet in continuïteitsproblemen is geraakt. Onlangs diende Bom/KHN een bezwaarschrift in tegen de afwijzing.

De volgende stap is een hoorzitting bij de rechtbank in Den Haag. Beide partijen kunnen daar hun standpunten mondeling toelichten. Meester Maayke Cooymans, Boms advocate, zal nog eens uiteenzetten waarom de Sterrenberg voor een uitkering in aanmerking moet komen. Voor Laser is de hoorzitting de uitgelezen mogelijkheid om terug te komen op de afwijzing. Maar waarschijnlijker is dat de uitvoeringsinstantie geen gebruik zal maken van deze ‘zij-uitgang’ en het bezwaar van de Sterrenberg opnieuw zal afwijzen. Deze hoorzitting zal de komende weken moeten plaatsvinden. Overigens beslist tijdens deze hoorzitting niet de rechter, maar Laser zelf.

Verklaart Laser het bezwaarschrift van de Sterrenberg ook tijdens de hoorzitting ongegrond, dan stapt Bom met KHN naar de bestuursrechter. Deze zal dan moeten oordelen of KHN’s bezwaren tegen de afwijzing door Laser gegrond of ongegrond zijn. Verklaart ook de bestuursrechter de bezwaren ongegrond, dan volgt de laatste stap: die naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Als ook de Raad van State KHN in het ongelijk stelt is het afgelopen. De verwachting is dat de hele procedure ongeveer een jaar in beslag zal nemen.

Vraag altijd een uitkering aan

Vraag altijd een uitkering uit het noodfonds aan, mocht u schade hebben geleden door de mkz-crisis. Als u dat niet doet, ontvangt u geen uitkering, ook niet als het proefproces van KHN goed afloopt. Aanvragen moeten worden ingediend voor 1 januari 2002. U dient een officeel aanvraagformulier te bestellen bij Laser in Dordrecht, telefoon 078 – 639 53 90. Of downloaden via www.minlnv.nl/mkz.