artikel

Nieuwe drankjes zorgen voor ophef

Horeca

Wave en Spuitje. Nieuwe alcoholhoudende drankjes in een opvallend jasje. De eerste in een plastic zakje. De tweede in een spuitbus. Ze maken het volgens critici té aantrekkelijk voor jongeren om alcohol te nuttigen. Een klacht bij de Reclame Code Commissie en aandacht op radio en tv was gevolg. ,Te veel ophef ’, reageert de Stichting Verantwoord Alcoholgebruik. ,Als een drankje kleurrijk of zoet is, leidt dat nog niet direct tot misbruik.

Nieuwe drankjes zorgen voor ophef

Een paar maanden geleden zit Lars Vreugdenhil tijdens de wintersport in een Oostenrijks café. De Nederlandse barkeeper zegt ‘iets leuks’ te hebben. Spuitbusjes met daarin Apfelkorn of Feigling waarmee een straal van deze drank in de mond wordt gespoten. ‘We kwamen niet meer bij van het lachen’, herinnert Vreugdenhil zich. De handelaar in textiel ziet gelijk de mogelijkheden van het spuitbusje, dat al dik een jaar razend populair is in Duitsland en Oostenrijk.*
Leuke marge
Vreugdenhil zoekt contact met de fabrikant en beschikt niet veel later over de exclusieve distributierechten voor Nederland, Spanje en Griekenland. Sinds de introductie op Koninginnedag in Amsterdam verkochten hij en compagnon Mike Woudenberg al ruim 70.000 Spuitjes. Twee smaken zijn er, Spuitje Feige en Spuitje Appel. In een busje zit 50 milliliter drank met een alcoholgehalte van 20 procent. Voor de horecaondernemer zit er een leuke marge op. Inkoop drie gulden, verkoopprijs tot bijna een tientje.*Naast het spuitbusje kwam recentelijk nog een opvallende verpakkingsvariant voor een alcoholische drank op de markt. Wave, de ‘Untamed vodka energy from Down Under’ bevat 10 procent alcohol, wordt verkocht in plastic zakjes van 20 milliliter, en zit inkoop net onder de gulden. Volgens Reza Parvin van Drinks & Liquors in Den Haag kan Wave worden verkocht voor een bedrag van ƒ2,50 tot ƒ5,-.**Grens over*De twee nieuwe verpakkingsvormen zijn in verkeerde aarde gevallen bij de Stichting Alcohol Preventie (STAP). Deze instantie diende een klacht in bij de Reclame Code Commissie. De stichting is van mening dat de zakjes en spuitbusjes aanzetten tot alcoholgebruik onder jongeren. ‘Voor ons is het maar de vraag of dit soort drankjes niet over een grens gaan. We zeggen niet dat er geen alcohol mag worden gedronken, maar als we uitingen zien waarvan wij denken dat ze te veel op jongeren zijn gericht, dan dienen we een klacht in’, zegt bureaucoördinator Lia de Jong van de Stap.*Directeur Khee Liang Phoa van de Stichting Verantwoord Alcoholgebruik (Stiva) plaatst de kritiek in een politiek kader. ‘Kijk, op 24 september wordt de Alcoholnota behandeld in de tweede kamer. Door nu te protesteren tegen bepaalde zaken hopen ze op een uitspraak van de codecommissie vlak voor het debat. Je moet de timing van het protest ook in dat licht zien.’*Gevraagd naar zijn eigen mening over de nieuwe verpakkingsvormen, is Phoa behoedzaam. ‘Ik ga geen uitspraken doen zolang de zaak nog onder de rechter is. Wij zijn tegen drankverkoop aan minderjarigen. Maar het feit dat een drankje kleurrijk of zoet is, betekent nog niet meteen dat het tot misbruik leidt. Het maakt de verantwoordelijkheid van de marketingmensen er niet minder om. Zij mogen zich met de reclame voor dranken niet richten op minderjarigen.’*Dit laatste aspect is ook de zorg van de Socialistische Partij. De SP pleitte recent voor een verbod op ‘agressieve’ reclame voor wat deze partij ‘typische jongerendrankjes’ noemt.**Drinkcultuur veranderd*Stiva-directeur Phoa kan zich nauwelijks voorstellen dat Spuitje en Wave de jeugd extra aanzetten tot overmatige alcoholconsumptie. ‘Zo’n zakje bevat 20 milliliter. Dat is nog geen tweederde borrelglaasje. Bovendien zit er 10 procent alcohol in, tegenover 35 procent in een borrel. Het louter drinken van zoiets als Wave staat voor mij niet gelijk aan drankmisbruik.’*Volgens Phoa is de drinkcultuur onder jongeren de afgelopen jaren drastisch veranderd. ‘Tegenwoordig weet bijna iedereen wat te veel drank met je lichaam kan doen. Twintig jaar geleden wist bijna niemand daar iets van.’*Niet ondenkbeeldig acht Phoa de kans dat de nieuwe verpakkingen wel baldadig gedrag in de hand werken. ‘Als ze met die busjes niet in elkaars mond maar op de kleren of in het rond gaan spuiten, dan geeft dat natuurlijk rotzooi.’*
Geintje
Bij Spuitje zijn ze niet op de hoogte van dit soort verhalen. ‘Van ruzies heb ik nog nooit gehoord. Tuurlijk zal het wel eens gebeuren dat iemand bij een ander in de neus spuit, maar dat wordt dan met een geintje wel opgelost’, zegt Lars Vreugdenhil. Dat is ook de ervaring van Arie Jongejan van de Ski Hut in Rotterdam. Het bedrijf heeft Spuitje een paar weken in huis. ‘Het loopt nog niet erg hard, dus toestanden hebben we er niet mee gehad.’*Inmiddels heeft Spuitje concurrentie gekregen van een ander ‘spuitdrankje’, Zulu 42. Verkrijgbaar in twee smaken, wodka-lemon en espresso-likeur. ‘Toen wij ermee begonnen, wisten we niet dat een concurrent er ook mee bezig was. Er werd ook niet veel mee gedaan. Maar nu wij succes hebben met Spuitje, wordt deze man ook actiever.’ Vreugdenhil is inmiddels bezig met het bedenken van nieuwe smaken. ‘Je kunt er van alles in doen. Rond kerst bijvoorbeeld een Spuitje champagne. Wat begon als vakantiegrapje is een serieuze aangelegenheid geworden.’