artikel

Omzet uit onthaasting

Horeca

Erfgoed Logies Bedrijven is een club van ruim 20 ondernemers die logies bieden in historisch erfgoed: landhuizen, boerderijen, stinzen, kastelen, havezaten en borgen. De afgelopen drie jaar heeft de club de Groningse regio een belangrijke economische impuls gegeven. Door de kleinschaligheid trekken de exploitanten een beperkt aantal horecaregisters open. Rust en onthaasting zijn de sleutelwoorden voor de gasten, maar ook de uitbaters varen er wel bij.

Omzet uit onthaasting

Freek Mulder en Sarah Kunst van De Amshoff in Kiel-Windeweer hebben honderden buren. Maar ze hebben er geen last van: ze liggen allemaal zeer onthaast onder zware zerken op een begraafplaats. Het kerkhof is meteen ook de entree van De Amshoff, aangesloten bij Erfgoed Logies Nederland.*Wie uit de auto stapt ziet een wit kruis: ‘Voor hen die vielen’. Met de ogen omhoog gericht staat daar de niet geringe gestalte van horecaman Freek Mulder, sinds kort met zijn vrouw Sarah Kunst uitbater van De Amshoff.

Toeristen
Mulder dreef ooit het bekende restaurant La Crémaillère in de stad Groningen. Daarna beproefde hij zijn geluk in de Portugese Algarve, maar keerde terug naar Groningen toen de rustieke zandweggetjes in het zuiden van Portugal definitief werden omgezet in stroken blinkend asfalt voor het transport van oneindig veel toeristen.*Terug op vaderlandse bodem begon hij vier jaar geleden als freelance kok. Dat is hij nog steeds, maar hij combineert dat freelancen nu met de exploitatie van De Amshoff, een voormalige Veenkololoniale kerk met pastorie uit 1755 die hij huurt van de Stichting oud-Groninger Kerken. Het is geen regulier horecabedrijf, en Mulder zegt dat hij daar ook geen behoefte aan heeft. Je kunt er niet zomaar binnenstappen en wat gaan eten, ook al prijkt op de deur het schildje van het samenwerkingsverband Euro-Toques. En hoewel Mulder en Kunst logiesverstrekkers zijn, is het nog maar de vraag of er een kamer vrij is. Want ze hebben er maar twee. Een hotel kun je De Amshoff dus ook niet noemen.

Kleinschalig
En met deze positionering is ook de kleinschaligheid van de Erfgoed Logies-bedrijven geschetst. De Stichting Erfgoed Logies Nederland biedt beperkte logiesaccommodatie (één tot vijf kamers) in historische en karakteristieke panden die in eigendom zijn van stichtingen en families; de meeste in Noord-Groningen. De panden zijn met provinciale en Europese subsidies en andere bijdragen gerestaureerd, en geschikt gemaakt als verblijfsaccommodatie op viersterrenniveau. De maximale subsidie voor de bouw van een kamer is 50.000 gulden. De eigenaren verplichten zich tot aansluiting bij Erfgoed Logies Nederland en exploitatie van de panden. Besteden ze de exploitatie uit, dan wordt de exploitant lid van de organisatie.Het initiatief kwam een paar jaar geleden van de provincie Groningen. Aan de basis ligt een rapport van de Rijksuniversiteit Groningen waaruit blijkt dat goedverdienende 45-plussers behoefte hebben aan een verblijf in karaktervolle, authentieke en kleinschalige bedrijven in een landelijke omgeving, waar ze goed uit eten kunnen gaan in lokale restaurants en van natuur en cultuur kunnen genieten.*Erfgoed Logies Nederland is aangesloten bij het overkoepelende Europa Traditionae Consortium, net als zusterorganisaties in andere landen. Denk aan Solares de Portugal, The Hidden Ireland en Château Acceuil in Frankrijk.

Additioneel
Logies en ontbijt is het uitgangspunt. Volgens directeur Dick Postma van Erfgoed Logies is bij het ontwikkelen van het initiatief goed gekeken naar mogelijke concurrentievervalsende elementen in relatie tot de horeca. In feite gaat het om additionele logiesverstrekking, het ontwikkelen van een markt waarin de reguliere horeca niet voorziet. Daarnaast kan een exploitant met het verhuren van twee of drie kamers met ontbijt niet in z’n levensonderhoud voorzien. Aangezien de deelnemers mikken op welgesteld publiek dat ook graag uit eten gaat, profiteren de betere restaurants eveneens van de gasten. Verschillende Erfgoed Logies-bedrijven bieden arrangementen aan waarbij de gasten dineren in bijvoorbeeld Herberg Onder de Linden in Aduard, of restaurant Het Schathoes Verhildersum in Leens.

Borgvrouwe
Overigens betekent kleinschaligheid niet per definitie dat de deelnemers van Erfgoed Logies geen horecabedrijven zijn. Elke logiesverstrekker met meer dan drie kamers valt onder de (nog steeds) verplichte Benelux Hotelclassificatie, en dat betekent ook inschrijving bij het bedrijfschap Horeca & Catering.*Piloersemaborg in Den Ham is er een voorbeeld van. Wynetta Themmen (beter bekend als ‘de freule’, maar ze wordt liever borgvrouwe genoemd) exploiteert vijf kamers. Drie in de voormalige koeienstallen van de boerderijborg, en boven zijn er twee bedsteekamers. Kamers op viersterrenniveau. Hoewel, niet helemaal. De inspecteur van de Benelux Hotelclassificatie heeft de borg met slechts twee sterren bedeeld, omdat er op de kamers geen broekenpers aanwezig is en omdat er geen schoenpoetsmachine staat. Verder heeft Themmen geen receptie. Ze gaf aan iets veel beters te hebben dan een receptie, namelijk ontvangstkamers, maar dat ging er bij de inspectie niet in. Welkom in de wereld van de professionele horeca.

Feesten
Borgvrouwe Themmen is begonnen met zalenverhuur voor feesten en vergaderingen en heeft haar horecapapieren gehaald. Maaltijden en hapjes voor de feesten betrekt ze van een externe cateraar.Het personeel bestaat uit oproepkrachten.*Ook Mulder en Kunst van De Amshoff gaan verder dan bed and breakfast. Mulder had aanvankelijk het idee dat de logiesverstrekking een flinke claim op z’n privéleven zou leggen, maar het valt erg mee. Bovendien blijkt het erg gezellig, mensen over de vloer. ,,Dus trekken we gezamenlijk af en toe een flesje wijn open.’’ Achter de pastorie waarin de twee kamers zijn gebouwd (,,Ik had eigenlijk nog wel meer kamers gewild’’) staat een kerk die het tweetal gebruikt voor feesten en besloten diners. De burgemeester heeft inmiddels toegezegd dat de kerk binnenkort ook dienst mag doen als huis der gemeente, zodat er huwelijken kunnen worden afgesloten.*Diners voor groepen moet Mulder elders bereiden omdat hij nog geen professionele keuken heeft. De bedoeling is om een bijgebouw bij de pastorie te herbouwen en het in te richten als kookstudio. Hij wil daar groepen kookonderricht geven en de studio tevens als bedrijfsruimte gebruiken. Uiteindelijk wil hij van de Amshoff kunnen leven.

Kastelen
Stichting Erfgoed Logies Nederland stelt hoge eisen aan de exploitanten van de bedrijven. Logisch dat bijvoorbeeld de eigenaar van De Amshoff in zee is gegaan met een doorgewinterde horecaman.*Een initiatief als Erfgoed Logies Nederland biedt dus kansen voor horecaondernemers die op zoek zijn naar rust, en verlost willen zijn van de dagelijkse hectiek die een regulier horecabedrijf met zich meebrengt. Postma beaamt dat: ‘Ik denk aan ondernemers die hun zaak hebben verkocht, maar toch nog hun stiel willen uitoefenen en die financieel niet direct afhankelijk zijn van het bedrijf.’
Erfgoed Logies Nederland is geconcentreerd in Noord-Groningen, maar het aantal leden in Oost-Groningen en de rest van Nederland groeit. Ook in Friesland, Drenthe, Overijssel, Gelderland, Limburg en Zeeland zijn karakteristieke panden, na de bouw en inrichting van gastenkamers, bij de organisatie aangesloten. Over een paar jaar zal het ledental flink toenemen. 26 kastelen aan weerszijden van de Nederlandse oostgrens worden momenteel tot logiesaccommodaties verbouwd, en zullen dan toetreden.Erfgoed Logies gaat ook deel uitmaken van de landelijke organisatie Neerlands Goed. Toerisme & Recreatie Nederland (TRN) heeft vergevorderde plannen om te komen tot vier categorieën kleinschalige logiesverstrekkers, waar alle initiatieven als Erfgoed Logies in worden ondergebracht. De categorieën zijn Hotel de Boerenkamer, Open Haard Herbergen, Pronkkamer en Erfgoedlogies. De nieuwe organisatie start in 2002.