artikel

Oude milieuvoorschriften onderuit

Horeca

Soms komt de wetgever de horecaondernemer tegemoet en wordt de regelgeving vereenvoudigd. Een voorbeeld op het gebied van het milieurecht is het Besluit Horeca-, Sport- en Recreatie-inrichtingen uit 1998. Deze vereenvoudigde wetgeving pakt voor de meeste horecaondernemers gunstig uit, zeker gezien de laatste jurisprudentie.

Oude milieuvoorschriften onderuit

De meeste horecazaken hoeven geen milieuvergunning aan te vragen, zij vallen onder algemene regels. Deze staan in het Besluit Horeca-, Sport- en Recreatie-inrichtingen van 1 oktober 1998. De belangrijkste voorschriften van het besluit gaan over stankhinder, geluidshinder, terrassen en afvalstoffen.

Voorschriften handhaven
Als de gemeente in een specifiek geval aanvullende voorwaarden wil opleggen, kan dat door middel van zogenaamde ‘nadere eisen’. De meest bekende zijn het gesloten houden van ramen en deuren, het aanbrengen van een geluidsbegrenzer en eisen ten aanzien van de afzuiginstallatie.
Met het nieuwe besluit wilde men een vereenvoudiging van de regels bewerkstelligen. De regels zijn op bijna elk horecabedrijf van toepassing, zodat iedereen weet waar hij aan toe is. Het is dan ook niet de bedoeling dat gemeenten op grote schaal extra (zware) voorwaarden aan de horeca oplegt door middel van de eerder genoemde nadere eisen. De praktijk is echter anders.
Een probleem is namelijk dat veel gemeenten de voorschriften willen handhaven die van toepassing waren vóór 1 oktober 1998. Hierbij valt te denken aan oude milieuvergunningen, muziekvergunningen en de nadere eisen. Veel gemeenten stellen zich op het standpunt dat de oude regels door de inwerkingtreding van het nieuwe besluit van rechtswege zijn omgezet in ‘nadere eisen’ en dus gewoon van toepassing blijven. De rechter heeft hier recent echter een stokje voor gestoken.

Bijzonder belang
De familie Cheung* heeft al jaren een restaurant in Laren*. De gemeente Laren vreesde al lang voor geuroverlast en legde de familie in 1996 een groot aantal nadere eisen op. Deze hadden betrekking op de werking van de afzuiginstallatie en het gesloten houden van de achterdeur.De familie Cheung was het niet met de eisen eens en tekende hiertegen bezwaar aan. Aangezien het bezwaar werd afgewezen, werd beroep ingesteld bij de Raad van State. Inmiddels was het nieuwe Besluit Horeca- Sport- en Recreatie-inrichtingen in werking getreden. De Raad van State deed vervolgens een verrassende uitspraak die grote gevolgen heeft voor de praktijk.

Niet afdoende
De Raad van State gaf aan dat in de eerste plaats dient te worden bekeken of nadere eisen überhaupt wel zijn toegestaan, gelet op de inhoud van de nieuwe vereenvoudigde wetgeving. Het besluit geeft namelijk precies aan voor welke specifieke zaken nadere eisen kunnen worden opgelegd. Voor de afzuiginstallatie bijvoorbeeld geldt dat alleen eisen mogen worden gesteld aan de aanwezigheid van de installatie, de uitvoering en het onderhoud. Alle andere nadere eisen worden niet geaccepteerd.
De Raad van State ging echter nog verder. De gemeente Laren moet ook aantonen dat zij destijds een bijzonder belang had om deze voorschriften op te leggen. De motivatie ‘het is beter voor het milieu’ is niet meer afdoende. De gemeente moet aantonen dat er een bijzondere reden is om in dit specifieke geval – dat van de familie Cheung – strengere eisen op te leggen. De gemeente mag de extra voorschriften dan ook niet langer standaard aan horecazaken opleggen. Op dit punt ging de gemeente onderuit.

Gemeente vaak buitenspel
Voor de horeca is deze uitspraak van groot belang. Milieuvoorschriften van voor 1 oktober 1998 moeten voldoen aan de twee door de Raad van State geformuleerde eisen. In de praktijk betekent dit dat de gemeenten in de meeste gevallen niet kunnen aantonen dat ze destijds een bijzonder belang hadden om een bepaald voorschrift op te leggen. Dit is voor gemeenten moeilijk omdat zij destijds helemaal niet konden vermoeden dat de regelgeving op deze manier zou worden gewijzigd.
In veel gevallen zullen op grond van deze uitspraak de voorschriften uit de oude milieuvergunningen (maar ook oude nadere eisen) niet meer gelden. Bedenk hierbij dat dit niet alleen geldt voor technische installaties, maar ook voor bijvoorbeeld geluidseisen en regels voor het terras.

* naam en plaats gefingeerd