artikel

Tafelmanieren:

Horeca

Kennis van etiquette versoepelt het beklimmen van de maatschappelijke ladder. Nazaten van de zestigerjarengeneratie voelen zich vaak ongemakkelijk wanneer zij aan tafel gaan met klanten die de etiquetteregels hanteren.

Tafelmanieren:

Nahnya van Voorst tot Voorst is een keurige dame. Aandacht voor goede manieren heeft ze van huis uit meegekregen. Tijdens haar 15-jarige loopbaan bij verschillende banken werd ze zich bewust van de soms onhandige omgang en tafelmanieren onder veel collega’s. Van Voorst: ‘Ik zag vaak dat mensen geen idee hadden wat ze wel of niet moesten doen. Ik zag bijvoorbeeld een baas die heel imponerend was aan de vergadertafel, iemand met natuurlijk overwicht. Maar aan tafel hing hij met zijn neus in zijn bord. Dan zie je hoe dat afbreuk doet aan iemands uitstraling.’

Man-van-de-wereld
Ter illustratie pakt Van Voorst een magazine erbij met daarin twee foto’s van een bekende Nederlander. Op de ene foto staat hij indrukwekkend afgebeeld. Strak in het pak met zijden das, hoofd fier in de lucht, man-van-de-wereld-blik en een dikke sigaar in de hand. Een compleet andere uitstraling krijgt de man wanneer hij voorovergebogen aan tafel zit met zijn gezicht vlak boven het bord. ‘Geen aangenaam gezicht voor de overige gasten. Bovendien nodigt het niet uit tot conversatie, hij sluit zich af,’ aldus Van Voorst. Ze wil wel benadrukken dat er niet te zwaar getild moet worden aan etiquetteregels. ‘De kennis hoeft niet precies volgens het boekje in de praktijk worden gebracht, het is ook een steuntje in de rug. Je mag bewust afwijken als de situatie dat vraagt. Doel van etiquette is dat het paraat hebben van de kennis zorgt voor zelfvertrouwen en uitstraling.’

Afschieten
Een cursus presentatie van haar werk leidde ertoe dat de barones zich professioneel met etiquette ging bezighouden. Van Voorst: ‘We moesten voor die cursus diverse presentaties van een paar minuten houden. Tijdens het weekend had ik een dineetje met acht personen. Hoewel ze allemaal in dezelfde stijl gekleed gingen, viel er eentje buiten de boot. Hij deed alles om zich aan te passen; was galant naar de dames, stelde zich klassiek op. Toch viel hij qua tafelmanieren buiten de groep. Dat leek me een leuk onderwerp om mijn presentatie over te houden. Ik dacht eerst: ‘Ze schieten me af’. Daarom heb ik ook het waarom van de regels uitgelegd. Iedereen reageerde heel enthousiast.”
Direct daarna gingen we lunchen en kon iedereen het zojuist geleerde in de praktijk brengen. Via de afdeling opleidingen van de bank ben ik begonnen met het geven van een etiquettecursus. Ik ben ook naar de eerder besproken baas gestapt om hem te zeggen dat ik veel respect voor hem heb, maar dat zijn tafelhouding afbreuk aan hem doet. Toen bleek dat hij er moeite mee had om met gasten uit eten te gaan omdat hij niet weet hoe hij zich moet gedragen. Hij voelde zich er altijd ongemakkelijk bij.’

Misverstand
Niet alleen voor de persoon zelf, ook voor het bedienend personeel verloopt een maaltijd soepeler wanneer de gasten weten hoe het hoort. Van Voorst: ‘Wanneer mensen klaar zijn met eten, maar het bestek nog open ligt, links vork en rechts mes, ontstaat een misverstand. De ober wacht met het wegnemen van de borden tot het bestek gesloten ligt, mes en vork naast elkaar dwars op het bord. De gasten vragen zich af wanneer de ober eindelijk eens de borden weghaalt en de ober vraagt zich op zijn beurt af, wanneer de gasten klaar zijn voor de volgende gang. Kennis van de regels kan dergelijke misverstanden voorkomen.’

Achtergestelde positie
De specialist representatie en omgangsvormen verbaast zich over de achtergestelde positie die goede manieren vaak innemen. ‘De mens heeft zich op allerlei vlakken ontwikkeld ten opzichte van zijn grootouders. We gaan verder op vakantie, hebben grotere huizen en mooiere auto’s. Kinderen van arbeiders hebben nu vaak gestudeerd. Hun (groot-)ouders droegen een overall, zij jasje-dasje. We doen cursussen kunstgeschiedenis en vreemde talen. Maar zodra een cursus etiquette ter sprake komt, is het gek.’

Dubbeltje
Dat de vraag desondanks toeneemt, is volgens Van Voorst makkelijk te verklaren. ‘Wie vroeger als dubbeltje werd geboren, zou nooit een kwartje worden. Tegenwoordig is dat anders. In de jaren zestig was het vrijheid, blijheid en waren regels niet belangrijk. De kinderen van die generatie hebben vaak gestudeerd en komen daardoor in een andere wereld terecht. Ze voelen zich daarin onzeker omdat ze niet weten hoe het hoort. Die mensen hebben vaak veel aan een etiquettecursus. Als je weet hoe het hoort, zit je meer op je gemak.’ Ter illustratie vertelt ze het verhaal van een cursist die tijdens een lunchpresentatie bestek bij zijn sandwich kreeg. Hij werd zo onzeker over de vraag of hij de sandwich nu met de hand of met mes en vork moest eten, dat hij de helft van het verhaal miste.

Meestgemaakte fouten aan tafel

  • geen aangenaam gezelschap zijn
  • slechte houding: neus in het     bord/ellebogen op tafel
  • ober niet correct aanroepen
  • gastheerrol niet goed vervullen
  • mobiel telefoneren