artikel

Tongstrelende geschiedenisles

Horeca

Nergens wordt de rijkdom van de Nederlandse Gouden Eeuw zo goed weerspiegeld als in een glaasje jenever. Kennis van het distilleren, gecombineerd met de kruiden die de VOC van overal naar ons land bracht, leverde een drank met wereldfaam op. Ondernemers die deze geschiedenis op hun klanten willen overbrengen, kunnen hulp krijgen van Bols. Tijdens een jeneverproeverij in het eigen bedrijf wordt de klant een kijkje in de keuken van het Nederlands gedistilleerd geboden.

Tongstrelende geschiedenisles

Zoetermeer. Swietermar. Het tweetalige plaatsnaambord op het bedrijfsterrein van Bols is een ludieke verwijzing naar de Friese jenevers die er ook worden gemaakt. Alweer een paar jaar geleden nam Bols Bokma over en verhuisde de productie van de Leeuwarder jenevers naar Zoetermeer. Samen met het merk Hartevelt wordt hier in Zuid-Holland een substantieel deel van de Nederlandse jeneverplas geproduceerd.

Dalende consumptie
Als je érgens niet hoeft te vertellen dat de consumptie van jenever dalende is en dat het imago van het heldere distillaat vooral onder jongeren te wensen overlaat, dan is het wel hier. ‘Nog ieder jaar gaat er een procent of vier af’, zegt Rob Mellaart, communications director van Bols Royal Distillerries, zoals het bedrijf voluit heet. Ook Mellaart herinnert zich maar al te goed de veelal vergeefse pogingen van zijn werkgever om jenever onder de aandacht van een jongere doelgroep te brengen. ,,Maar wat is jenever nu precies? Dat is wat we als producent altijd hebben nagelaten te vertellen. Wie weet bijvoorbeeld dat er zeker veertien kruiden in jonge jenever zitten? Waar ze vandaankomen? Hoe jenever gemaakt wordt? De verschillen tussen oude en jonge jenever? Bijna niemand. Ons idee was dit meer onder de aandacht te brengen en mensen zo te vertellen wat voor fantastisch product jenever eigenlijk is. Vandaar dat we voor deze aanpak van de Nederlands Gedistilleerd Proeverijen hebben gekozen.’

Corenwijn
Het is opvallend dat een bedrijf als Bols pas nu het ei van Columbus gevonden lijkt te hebben. Als een van de marktleiders in het jeneversegment krijgt Bols al snel het verwijt dat de distillaten op fabrieksmatige wijze tot stand worden gebracht. En dat, terwijl er al jarenlang van alles wordt gedaan om het tegendeel te bewijzen. Zo is het pand waar het ooit allemaal begon op de Amsterdamse Rozengracht, midden op het bedrijfsterrein in alle glorie herbouwd. Een bezoek aan ‘t Lootsje is helemaal watertanden voor de liefhebber. Hier liggen de houten vaten vol met corenwijn geduldig te wachten tot ze klaar zijn om gemengd en gebotteld te worden. ‘Het is toch zonde’, vertelt Mellaart in de schaars verlichte ruimte, ‘dat corenwijn zo onbekend is in eigen land. Terwijl ik durf te stellen dat corenwijn zich kan meten met de allerbeste single malt whisky’s.’ Geen wonder dus dat corenwijn, eigenlijk de oorspronkelijkste vorm van jenever, ook is opgenomen in het rijtje van vier jenevervarianten die tijdens de proeverijen op locatie aan bod komen. De andere drie zijn de oude en jonge jenever van Bokma en de zeer oude jenever van Bols.

Kruidendistillaat
Als de deur van ‘t Lootsje weer is gesloten, loopt Mellaart door naar de kruidenkamer, iets verderop. In houten bakken bevinden zich naast jeneverbessen, waaraan de jenever zijn naam dankt, bijvoorbeeld ook zoethout, curaçaoschillen, anijs, engelwortel en gember. De communications director vertelt dat de distillateur een melange van kruiden maakt en in een zak doet. Door deze vervolgens in een ketel met graanalcohol te hangen en het vocht te distilleren, worden de aroma’s opgenomen en ontstaat een zogeheten kruidendistillaat. Hiermee wordt zowel de oude als de jonge jenever op smaak gebracht. Vanzelfsprekend valt de samenstelling van dit kruidenbuiltje onder de categorie bedrijfsgeheimen.

Eigenschappen
De gedistilleerdproeverij is in zijn opzet niet meer dan een rondleiding op locatie. Na een welkomstwoord, wordt er in het kort iets verteld over de geschiedenis van Bols en het productieproces. Dan worden de eigenschappen van de te proeven producten uit de doeken gedaan. Aardig onderdeel is verder dat de gasten zelf een oude jenever van Bokma kunnen samenstellen. Voor dit doel zijn er vier vaatjes meegebracht met hierin de drie benodigdheden, graanjenever, moutwijn, kruidendistillaat en het ‘eindproduct’ de Bols oude jenever. Het programma duurt ongeveer anderhalf uur, en per keer kunnen er tot 25 personen deelnemen. De proeverij is gratis. Met het initiatief wordt vooral gemikt op cafés met aandacht voor het product jenever, maar ook voor restaurants kan het interessant zijn, zo meent Mellaart. Niet iedere aanvraag kan worden gehonoreerd. ,,Er is al best veel belangstelling voor en we hebben maar twintig van de speciaal voor dit doel gemaakte cursuskisten. Dus we moeten een beetje selectief zijn. Ga er maar vanuit dat iedere aanvraag in samenspraak gaat met de Bols-vertegenwoordiger.’

Informatie: Bols Nederland, tel. (079) 330 53 05.