artikel

‘Tony, je doet maar

Horeca

Veertig jaar en met een verbeeldingskracht die in het vorige decennium al tot ver over de grenzen van de eeuwwisseling strekte. De excentrieke fotografie van de eigenzinnige Le Duc is momenteel erg hot. De opdrachten stromen binnen. Het komende half jaar exposeert Le Duc in Landgoed Wolfslaar in Breda, het restaurant van Ton Pinxten en Edwin Raben.

‘Tony, je doet maar

Hij heeft lang moeten nadenken aleer hij de opdracht accepteerde om een fotoboek te maken voor Comme chez Soi in Brussel. Het 75-jarige domein van nu al drie generaties Wijnants staat voor de identiteit en het behoud van de culinaire tradities der Belgen.

Botsen
De vrijzinnige opvattingen van de Antwerpse culinaire fotograaf Tony Le Duc zouden wel eens ernstig kunnen botsen met de smaakinterpretaties van de familie. Aan de andere kant: als Le Duc Comme chez Soi letterlijk neemt, dan heeft hij natuurlijk alle artistieke vrijheid. En die heeft hij na het aanvaarden van de opdracht ook genomen en gekregen: ‘Ik toon respect voor de opvattingen van mijn opdrachtgevers, maar ik heb nog nooit concessies gedaan.’
Verbaasde blikken toen Le Duc voorstelde om zelf borden te maken. Borden maken? We hebben toch borden, was de reactie. ‘Het waren van die achthoekige borden, volledig uit de tijd. Ik zei: dat gaat een beetje saai worden, steeds diezelfde borden. Toen heb ik gewone borden gebruikt van de Hema en die beplakt met papier maché. En toen ik daarmee bezig was, boog Pierre Wijnants zich over mij heen en zei: tu es un vrai artiste, hein? Na de tweede sessie was het ijs gebroken: Tony, je doet maar.’ In oktober verschijnt het boek.

Knack
Le Duc studeerde fotografie in Brussel, maar zegt in een vier uur durend gesprek met de Britse fotograaf Paul Webster meer te hebben opgestoken dan in vier jaar fotografieonderwijs. Een tiental culinaire fotoboeken heeft hij inmiddels op z’n naam staan, in veel gevallen in samenwerking met redacteur Pieter van Doveren met wie hij ook al jaren voor het Belgische magazine Weekend Knack culinaire reportages maakt.
Hij fotografeerde een boek bij elkaar voor Geert van Hecke van de Karmeliet in Brugge (Vijf Seizoenen koken met Geert van Hecke) en voor het culinaire enfant terrible van België Piet Huysentruyt. Vorig jaar bracht hij met chef-kok Sergio Herman van restaurant Oud Sluis in Sluis de Smaken uit Sluis in beeld. Intussen werkt hij een boek voor de Alliance Gastronomique Néerlandaise, een driejarig project waarbij hij alle allianceleden langsgaat.

Smaaksensaties
Tony Le Duc is in the picture, iedereen wil hem hebben, vanwege zijn enerzijds niets verhullende stijl van fotograferen en anderzijds zijn vermogen tot het scheppen van illusie en suggestie, zijn daglichteffecten en turbulent koloriet, ruimtelijkheid en visuele smaaksensaties. Le Ducs aardse ingrediënten dansen en zweven, of hebben een perfecte landing gemaakt op een ondergrond van verschillende lagen gekleurd cement. De werken dragen namen als Kroket, Crevet, Rode Kool, Zwarte Pasta, Madame Orange, Vliegende Paddestoelen, Coquille, en hebben in al hun puurheid vaak iets erotisch, wat het werk de kwalificatie gastroporno opleverde, een term die Le Duc dus niet zelf heeft bedacht, maar die hij gevraagd naar zijn stijl wél noemt.
Le Ducs manier van werken is een symbiose van artistieke vrijheid en technische mogelijkheden, maar vooral ook van creatieve oplossingen van technische beperkingen. Mooie bordjes eten fotografeert hij niet. Le Duc rangschikt de ingrediënten naar eigen inzicht. Chefs herkennen hun eigen composities niet terug, maar zijn steevast onder de indruk van de toegevoegde waarde van Le Duc, ook al komt die de serveerbaarheid zeker niet ten goede.

Doorbraak
De feitelijke doorbraak van Tony Le Duc kwam in 1999 toen hij tijdens het tweejaarlijks Wine en Foodfestival in Australische Adelaide de Jacob’s Creek World Food Media Award won voor zijn creatie Zwarte Pasta. Het is een compositie van pasta met kaviaar, gebakken mango en gefrituurde salie, bieslook en dille in decor van ‘zwarte pasta’. Pasta die door Le Duc zwart is gespoten. Behalve een reeks opdrachten leverde de prijs hem ook een expositie op in De Brakke Grond in Amsterdam met werken die nu te zien zijn in Landgoed Wolfslaar in Breda.
Le Duc verkeert in de luxe positie van opdrachten accepteren of niet. Overigens benaderen hij en redacteur Van Doveren ook zelf chefs met het plan voor het uitgeven van een fotoboek.Le Duc geniet, doet waar hij zin in heeft en kent nauwelijks stress. Zijn producties lijken vrij werk, maar hij doet alles in opdracht. Een enkele keer accepteert hij een reclameopdracht ‘voor het geld’. ‘Ach, ik zou het driedubbele kunnen verdienen als ik me hoerig opstelde richting reclamewereld. Maar in de reclame ben je meestal uitvoerder van andermans ideeën en daar voel ik niets voor.’