artikel

Vinexpo legt wijnveranderingen bloot

Horeca

Wat in 1981 in Bordeaux begon als een visitekaartje voor de producten uit eigen land is tegenwoordig vooral de stal van het paard van Troje. Wijnproducenten van over de hele wereld gebruiken de grootste wijnbeurs ter wereld om te vertellen dat hun wijnen smakelijker, betaalbaarder en constanter van kwaliteit zijn dan die uit het gastland. De Fransen doen manmoedige pogingen het tegendeel te bewijzen. Met wisselend succes.

Vinexpo legt wijnveranderingen bloot

De internationale wijnwereld heeft het niet gemakkelijk. Weliswaar steeg de consumptie de afgelopen jaren met drie procent, de overproductie is immens. De jongste cijfers spreken over een hoeveelheid van 84 miljoen hectoliter wijn, oftewel twintig procent van de totale wijnproductie. Ter vergelijking: dit is evenveel als de totale productie van Frankrijk en Australië samen. In een paar jaar tijd hebben wijnlanden als Chili, Amerika, Zuid-Afrika, Australië en Nieuw-Zeeland hun productie fiks opgevoerd. De wijnen uit deze landen hebben veelal niet de complexiteit van de Franse of Italiaanse toppers, ze zijn aantrekkelijk geprijsd, gemaakt naar de smaak van de grootste gemene deler, en misschien wel het belangrijkst: niet ieder jaar anders van kwaliteit.‘In Frankrijk wordt de beste wijn ter wereld gemaakt, maar ook de slechtste’, zegt Roberto Echeverria, president van de Vina Echeverria uit Chili. De producent van kwaliteitswijnen uit dit Zuid-Amerikaanse land antwoordt op de vraag waarom de wijnen uit zijn land zo populair zijn geworden; ten koste van de Franse export die juist tien procent daalde. ‘Wij maken wijnen naar de smaak van de consument. En dat hoeft niet altijd onze eigen smaak te zijn. Ik denk dat dit een belangrijk onderscheid is van de collega’s uit de Oude Wereld. De Europeanen voelden zich lang onaantastbaar en hebben te laat gereageerd op de wensen van de consument.’ Om zijn woorden te benadrukken zegt Echeverria dat de Chileense wijnexport halverwege de jaren ’80 een waarde vertegenwoordigde van ongeveer 15 miljoen dollar. Inmiddels ligt dit bedrag op 600 miljoen dollar.

Passieve presentatie
In de hoek van het één kilometer lange beurscomplex waar de Chilenen domicilie hebben gekozen, is het een drukte van belang. Net als bij de Argentijnen, Amerikanen en Nieuw-Zeelanders, die ook in landenstands zijn ondergebracht, heerst er een levendige sfeer. Wie hier door de gangpaden loopt, wordt al snel aangesproken met de vraag of er belangstelling is om de wijnen even te proeven.
Nee, dan de presentatie van veel Franse wijnhuizen. Die beperkt zich veelal tot het passief in een diepe stoel afwachten tot iemand de fraaie stand oploopt. Veel meer dan het onderhouden van de bestaande contacten vindt hierdoor niet plaats. Uitzonderingen zijn er natuurlijk ook. Zo is Bordeaux nadrukkelijk bezig zichzelf weer op de kaart te zetten als dé wijnproducerende regio van de wereld. Eric Dulong, président van de Conseil Interprofesionnel du Vin de Bordeaux – het overkoepelende orgaan van wijnproducenten in de Bordeaux-regio – doet de situatie in ‘zijn’ wijnstreek uit de doeken. ‘Hier in Bordeaux praat je over drie wijncategorieën. De luxe wijnen, voor mensen met veel geld. Dan de middenrange. Dit zijn wijnen die 85 procent van de markt voor hun rekening nemen met een goede kwaliteit voor een goede prijs. Dan heb je nog tien procent wijnen van een lagere kwaliteit. En met name de wijnboeren die deze wijnen maken hebben hulp nodig. Om de kwaliteit te verbeteren zal er meer worden samengewerkt tussen de wijnhuizen en de boeren.’

Kwaliteitsverbetering
Dulong, samen met zijn broer ook mede-eigenaar van een gelijknamig wijnhuis, zegt sinds vorig jaar de wijnproductie van een aantal van deze boeren te hebben overgenomen. ‘Die mensen zijn vooral met hun wijngaard bezig, maar minder geïnteresseerd in het maken van de wijnen. Daarom kopen wij die druiven en verwerken dat in eigen huis tot wijn. Toen we dit voorstelden aan de boeren wisten we niet of dit ging lukken, maar de respons is erg goed. Het slechte imago van de bordeaux is de afgelopen jaren met name veroorzaakt door deze kleine categorie. De kwaliteitsverbetering moet hierin verandering brengen.’
Dat nogal wat wijnlanden bordeaux als negatief voorbeeld noemen vindt Dulong onterecht. ‘Wij zijn nog steeds de leider op wijngebied. Maar daardoor ook het mikpunt. Iedereen is met zijn kritiek gefocust op ons. Toch durf ik te zeggen dat een bordeaux de meeste waarde biedt voor zijn geld. Over drie tot vijf jaar zal alle slechte wijn uit ons gebied verdwenen zijn.’
Het kwaliteitsimago waar de Fransen nog maar in beperkte mate onder gebukt gaan, hangt de Duitse wijnproducenten als een molensteen om de nek. ‘Duitse witte wijn is in de ogen van de consument vooral de zoete Liebfraumilch’, verzucht Gert Reis, verkoopleider bij ‘wein- en sektkellerei’ Zimmermann-Graeff & Müller (ZGM) uit Mosel. Ook dit wijnhuis gaat daarom mee in de Duitse trend om de producten uit eigen land een Engelse naam te geven. Zagen we eerder al Duitse wijnen getooid gaan met Bend in the River of Black Tower, ZGM noemt zijn nieuwe lijn wijnen Fire Mountain. Drie kwaliteitswijnen – Riesling, Pinot Noir en Grand Reserve – gemaakt door de jonge Zwitserse wijnmaker Thierry Fontennas. De wijnen zijn stuk voor stuk fris van smaak en vragen volgens Reis ‘om een tweede glas’. Hij voegt eraan toe dat Fire Mountain vooral in de supermarkten te vinden zal zijn. Voor de horeca worden dezelfde wijnen gebotteld onder de naam Rudolf Müller.

Bescheiden wijnlanden
Lopend over ’s werelds grootste wijnbeurs is het aardig om te zien hoe ook veel kleinere landen manmoedige pogingen doen de aandacht van de wijnwereld op zich te vestigen. De bescheiden standruimte van het handjevol Israëlische wijnmakers bijvoorbeeld. De luchtfoto aan de wand van Barkan, na Carmel de grootste wijnproducent van het land, geeft aardig weer hoe de productie van druiven in dit land geschiedt. Midden in de woestijn doemt ineens het groen van een wijnplantage op. ‘We moeten irrigeren om onze druiven te laten groeien. Dit heeft als voordeel dat we de groei optimaal kunnen sturen. De controle op de kwaliteit is bij ons daardoor beter dan in veel andere wijnlanden’, doet Ed Salzberg uit de doeken.
Collega Avi Feldstein van Segal Wines zegt dat alle Israëlische wijnhuizen over het hele land verspreid wijngaarden hebben en dat er na de oogst blends worden gemaakt. ‘Je hebt meer kleuren om mee te schilderen’, antwoordt Feldstein, wiens Ben Ami-wijnen indruk maken door frisse drinkbaarheid, subtiele houttoetsen en bij de Segal Harvest Red (75% Cabernet, 25% Merlot) zelfs een complexe diversiteit van fruitige en kruidige smaakelementen, gecombineerd met een heerlijke geur.
Een ander land dat nieuwe kopers voor de wijnen uit eigen land hoopt te bereiken op de Vinexpo is Griekenland. Yorgos Papapanayotou doet manmoedige pogingen te benadrukken dat helaas nog niet iedereen weet dat de beste wijnen ter wereld uit zijn land afkomstig zijn. ‘De grond is excellent, het klimaat is excellent en de kennis van wijn maken is groot. Negentig procent van onze wijnmakers heeft in het buitenland gestudeerd om het vak te leren en de meeste wijnhuizen beschikken over moderne installaties.’ Zijn woordenstroom valt even stil. ‘We hebben alleen al jaren geen regen meer gehad. De droogte is vreselijk. Afgelopen jaar daalde de productie met dertig porcent.’
Het heeft volgens de vertegenwoordiger van de Helenic Foreign Trade Board nog geen invloed gehad op de kwaliteit van de wijn. ‘De sommelier van George V uit Parijs is al twee keer op de stand geweest en is erg enthousiast over onze wijnen.’

Wodka
De bulk mag tijdens de Vinexpo dan wijn zijn, aan het begin van de beurshal geeft ook een aantal gedistilleerdproducenten acte de présence. Wat hier vooral opvalt, is de toenemende populariteit van wodka. Hooghoudt uit Groningen zoekt importeurs voor het eigen merk Royalty. Wenneker probeert het nieuwe merk Nikolski aan de man te brengen in combinatie met het powerdrankje Enorm, waarvan het bedrijf recentelijk de verkooprechten in handen kreeg. Ook de Belgen (Bökland) en Ieren (Boru) hebben ontdekt dat wodka de drank is waarmee de komende jaren groei valt te behalen.
Als na vijf dagen de balans wordt opgemaakt, hebben volgens de organisatie 54.000 mensen de Vinexpo bezocht. Minder dan twee jaar geleden. ‘Het gevolg van een strikter toelatingsbeleid’, meldt het persbericht. Eerder heeft Roberto Echeverria dan al gezegd: ‘De Vinexpo is voor ons een hele efficiënte manier om klanten te ontmoeten. Maar elk jaar komen er meer beurzen, en een aantal daarvan, zoals de Prowein in Düsseldorf en de Vin Italie, hebben zich heel goed ontwikkeld. Het dwingt mij en mijn collega’s beter na te denken over welke beurs we naartoe gaan.’ Met andere woorden: wat voor de Franse wijn geldt, gaat ook op voor de Vinexpo. De alleenheerschappij van twintig jaar geleden is definitief passé.