artikel

Voeding is kerntaak van Humanitas

Horeca

De Stichting Humanitas bestaat 43 jaar, waarvan de laatste negen onder leiding van Hans Becker. Hij houdt kantoor in de Humanitaskliniek aan de Rotterdamse Achillesstraat. Op deze hoofdvestiging blijkt uit alles hoe Humanitas denkt over moderne zorg en individuele, persoonlijke vrijheid. En over de cruciale rol die voeding daarbij speelt. Becker: ‘Een stevige borrel helpt vaak beter dan een pilletje.’

Voeding is kerntaak van Humanitas

Het gesprek met directeur Hans Becker van Humanitas gaat nauwelijks over voedings- en keukentechnische details als HACCP, maaltijdverdeelsysteem, assortimenten, inkoop enzovoorts. Zelf is hij mede-architect achter de voeding zoals die er nu staat en hij kan daar dus moeiteloos over mee praten – als het moet.Maar het gesprek gaat breder, iets minder over het hoé, iets meer over het waaróm van voeding. Dat wil zeggen over de functie van hedendaagse ouderenvoeding. Over de rol die voeding volgens Becker – en dus ook Humanitas – in de hedendaagse ouderenzorg speelt.

Die voeding is geen geïsoleerd gegeven maar staat – zowel intramuraal als extramuraal – midden in het leven. Voeding moet bijvoorbeeld gelijke tred houden met zorgaspecten als levensloopbestendige complexen. Dergelijke complexen beschikken over appartementen van drie kamers van bij elkaar 75 m2, die zijn voorzien van faciliteiten als in hoogte verstelbare wastafels, licht hanteerbare roldeuren, een badkamer die vanaf twee kanten bereikbaar is en die ruimte biedt voor een eventuele douche-stretcher enzovoorts.
Net als dat levensloopbestendige appartement moet ook de voeding voldoen aan de hoogste, hedendaagse eisen. En dat betekent dan weer dat het gesprek wél gaat over de combinatie van gekoppeld, ontkoppeld en shock-freeze. Want dat ‘gemixt koken’ raakt wél de kern, het waaróm.

Vrijheid blijheid
Welzijn is even belangrijk als cure and care. Voeding is ook core business, niet minder dan de verpleging dat is. En het hoofd voeding is dus ook net zo belangrijk als het hoofd verpleging. Vaak is voeding zelfs nog belangrijker. Want als op een gegeven moment voor mevrouw Jansen de mogelijkheden van cure steeds minder worden, dan doet lekker eten en drinken de pijntjes en pijnen even vergeten. Eten en drinken is voor iedereen belangrijk, maar voor ouderen nog veel meer. Vaak hebben ze nauwelijks iets anders om naar uit te kijken. Van pillen en poeders wordt je niet vrolijk, van gezellig lekker eten en drinken wel.

Becker: ‘Goede voeding kost natuurlijk niet niks, maar dat moet je er voor over hebben. Bovendien kan diezelfde voeding soms juist ook iets opbrengen.’Ziedaar de visie in een notendop van de Stichting Humanitas, met verdeeld over 24 vestigingen zo’n 4000 ouderen, die verzorgd worden door zo’n 1800 medewerkers, afroepkrachten en Melkertiers, en achthonderd vrijwilligers.

In de huizen van Humanitas, waar dus dat aantal levensloopbestendige complexen groeiend is, is het bovenal vrijheid blijheid. Zo wordt bijvoorbeeld seks onder ouderen niet in de taboe-sfeer gedrukt, bewoners mogen huisdieren houden en zo ze die zelf niet hebben, kunnen ze zogenoemde ‘knuffeldieren’ te leen krijgen. De huizen van Humanitas staan bol van de kunst, er klinkt muziek in plaats van muzikalig behang en er mag een borrel gedronken worden. Een stevige zelfs, als daar behoefte aan is.‘Een glaasje helpt soms beter dan een pilletje’, stelt Becker. ‘Bovendien vind ik niet dat ik het recht heb om meneer Pietersen zijn borrel te ontzeggen. Dat is zijn persoonlijke vrijheid en daar mag ik niet aankomen. Mensen zijn hier niet op bezoek, ze wónen hier. Het is hún huis, niet het onze. Wíj zijn op bezoek, niet zij.’

Kortingen
De plek van het restaurant in de Humanitaskliniek is exemplarisch voor de centrale rol van de voeding binnen Humanitas. Dat restaurant bevindt zich namelijk op de meest centrale plek van het huis, op de begane grond, naadloos tegen receptie en de eigen supermarkt aan, half in zijn eigen ruimte waar zich de royale ZB-uitgifte bevindt, half in het atrium dat dwars op die ruime staat. En ook de aparte bar, in het atriumdeel, is geheel in overeenstemming met het individuele karakter van de voeding. Restaurant en bar gaan beide tegelijk ’s morgens om 9.00 open om pas twaalf uur later weer te sluiten. De ZB-uitgifte heeft een zeer uitgebreid assortiment met dagdelen, de bar heeft broodjes en dergelijke, koffie natuurlijk, en ook de eerder genoemde, onvervalste borrel.

Net als bij de meeste andere Humanitas-vestigingen kent de hoofdvestiging aan de Achillesstraat drie typen ‘doelgroepen’: bewoners die niet in de zorg zijn, bewoners die wel in de zorg zijn (met daarbij inbegrepen de voeding), en bezoek. Dat bezoek betreft zowel gasten van bewoners als ook ‘passanten’. De Humanitaskliniek telt zeshonderd bewoners. Ongeveer eenderde van alle cateringklanten komt van buiten. Iedereen die zich – om welke redenen dan ook – in het gebouw aan de Achillesstraat bevindt, is in principe vrij om gebruik te maken van de catering, wanneer en zoals hem of haar dat goeddunkt.

Mede vanwege die flexibiliteit wordt gewerkt met een specifieke, eigen betaalkaart. Die kaart kost vijf gulden, maar biedt verder uitsluitend geldelijk voordeel. Iedereen die met die kaart betaalt, krijgt namelijk tien procent korting op de verder zo goed als marktconforme prijzen. Bewoners die in de zorg zijn krijgen daar – met die kaart – nog eens een extra vijftien procent korting bovenop. Die betalen dus uiteindelijk 25 procent minder dan de gewone verkoopprijs. Wie niet in de zorg zit maar zijn eten op de kamer gebracht wil hebben, moet daarentegen vijf gulden bezorgkosten bijbetalen. ‘Dat soort luiheid ontmoedigen we’, zegt Becker. ‘Gemakzucht is slecht voor ouderen. Te veel zorg is soms erger dan te weinig. Je kunt je geld beter uitgeven aan eten en kunst dan aan een overmatige hoeveelheid verpleging.’

Over werkdruk in de gezondheids/ouderenzorg zegt Becker: ‘Onzin. Geen sprake van. Ik zie ze altijd koffiedrinken. Dat is net zo’n fabeltje als dat onze sector slecht zou zijn qua salariering. Wij hebben een duurdere CAO dan de horeca. Bovendien vergeet men voor het gemak vaak de onregelmatigheidstoeslag.’

Robots
De Humanitaskliniek is niet alleen het organisatorisch-administratief centrum van de stichting. In dit gebouw bevindt zich ook de centrale keuken. Dat wil zeggen dat een aanzienlijk deel van de andere 23 vestigingen door de Achillesstraat wordt bevoorraad – de een meer de ander minder.De centrale keuken van de Achillesstraat is opgedeeld in drie productielijnen. Er wordt zowel ontkoppeld als gekoppeld gekookt. Ontkoppeld wordt er op twee manieren gewerkt: met koelvers en met shock-freeze.

De gekoppelde productie is uitsluitend voor eigen huis, de ontkoppelde productie is voor alle overige huizen, alsook voor de externe markt. De shock-gevroren maaltijden worden verkocht onder de naam Humanitas Food Service.Uit ‘de fabriek’, zoals Becker de keuken noemt, rollen dagelijks 4000 shock-freeze maaltijden, 450 koelverse en driehonderd verse. Dé trots van Becker zijn twee robots in de shock-freeze productie. Die hebben namelijk als bijzonderheid dat ze hun kil geprogrammeerde werk bij min 25 graden moeten verrichten. Dat vergt bijvoorbeeld keramische onderdelen waar normaal rubber zou volstaan. ‘Wereldwijd zul je geen tweede tegenkomen’, zegt Becker met onverholen trots.