artikel

We moeten vertrouwen van de moslims winnen

Horeca

Nederland telt ongeveer 1,5 miljoen moslims. Volgens de regels van de Islam moeten zij ‘rein’ halal-voedsel eten. Maar dat kunnen ze maar mondjesmaat krijgen in de bedrijfskantine. Schoorvoetend komt daar nu verandering in. Getuige enkele initiatieven van cateraars. ‘We gaan zelfs een aparte halal wasstraat inrichten’, zegt een Shell-cateraar.

We moeten vertrouwen van de moslims winnen

Zoeken naar een echte halal cateraar? Lastig, want geen cateraar te vinden die zich echt toelegt op deze markt. Er zijn weliswaar genoeg moslims in Nederland, maar niet iedereen leeft strikt volgens de wetten van de Islam. En eten dus niet alleen halal voedsel. Degenen die dat wel doen, kopen hun halal voedsel liever bij de bekende slager-om-de-hoek. Want die vertrouwen ze. Een ‘afstandelijke’ cateraar daarentegen niet.
Voor cateraars is de halal markt dus een lastig terrein. Toch is er een kentering op komst. Getuige de eerste schreden van grote cateraars op halal-gebied. De Haagse Hogeschool, met als cateraar Van Hecke, beet de spits af. Zo’n twee jaar geleden kreeg de school een halal certificaat. Een primeur niet alleen voor Nederland, maar voor heel Europa. ‘Zo vanzelfsprekend als het is dat in elke school of bedrijfskantine zowel vlees als vegetarische maaltijden worden aangeboden, zo moet met halal voedsel worden omgegaan’, aldus destijds de coördinator allochtonenbeleid, Anna Maria Andriol. Maar zij heeft drie jaar nodig gehad om de plannen gerealiseerd te krijgen. Toen Van Hecke op de school ging cateren, kwam het project in een stroomversnelling.

Vertrouwen
Zo’n twee jaar later kan er nu ook aan de Rotterdamse Erasmus Universiteit halal worden gegeten. Huiscateraar HCS heeft daarvoor zelfs een aparte uitgifte gecreëerd, want het halal voedsel moet streng worden gescheiden van het overige ‘ongelovigen’ voedsel. ‘Al deze ongemakken nemen we voor lief. Want het potentieel is groot. Op de universiteit studeren veel moslims’, aldus Ludwig Briolas, food & beverage manager bij HCS.
Het halal assortiment van de Erasmus is omvangrijk. Er zijn bijvoorbeeld complete couscous maaltijden, er is lamsragout en kebab. Maar er zijn ook frikadellen, hamburgers, bitterballen, kipnuggets, boterhamworst, verschillende salami’s en gebraden kip. Op het oog wijkt het menu van een moslim niet af van de traditionele Nederlandse pot. Toch loopt het nog niet echt storm voor de halal uitgifte. Briolas: ‘Dergelijke producten moeten eerst ‘gecommuniceerd’ worden. Je moet het vertrouwen winnen van de consument. Al onze producten zijn voorzien van een keurmerk, er wordt bijzonder streng gecontroleerd. Want het eten moet bijvoorbeeld ook gekoeld gescheiden worden bewaard van het niet-halal voedsel. Dat is bij ons allemaal prima in orde. Maar dat moet je de studenten wel eerst duidelijk kunnen maken’.

Schoorvoetend
In navolging van de Erasmus-universiteit hebben nog enkele andere locaties van HCS halal op de lijst gezet. Zoals bij het gemeentelijk vervoerbedrijf in Utrecht. Daar werken veel moslims. Dit jaar moeten nog enkele locaties volgen. Het gaat allemaal schoorvoetend, ook bij cateraars als Van Hecke en Eurest, die veel productiebedrijven als klant hebben. Daar werken doorgaans veel allochtonen. Deze cateraars zien met name het vertrouwensaspect als probleem. Niet zozeer bij scholieren en studenten. Deze jongeren zijn in Nederland opgegroeid en hebben zich grotendeels de Nederlandse eetgewoonten eigen gemaakt. Oudere moslims daarentegen niet. En aangezien cateraars niet zelf halal kunnen koken, moet alles worden aangeleverd. Dan is het maar de vraag of mensen daar vertrouwen in hebben.
Dat vertrouwensprobleem denkt cateringmanager Ben van der Voort opgelost te hebben. Hij verzorgt de catering bij een vestiging van Shell International in Rijswijk. Op deze locatie wordt zelfstandig gecaterd. ‘Al geruime tijd bieden we halal producten aan, die we van een naburige slagerij krijgen aangeleverd. Compleet met keurmerk en al. Maar nu willen we het professioneler aanpakken en het assortiment verbreden. Want er is enorm veel vraag naar. Dat betekent wel dat we een aparte halal keuken moeten inrichten. Want halal en niet-halal moeten in alle stadia strikt worden gescheiden’.
Van der Voort krijgt dagelijks zo’n 60 moslims over de vloer. Vooral veel Pakistani en Egyptenaren. Een kritisch publiek, dat heeft de cateringmanager al ervaren. Want het aanbieden van een halal kipsate of een halal saucijs, daarmee alleen nemen ze geen genoegen. ‘Er moet apart servies komen, want een halal product serveren op een bord waar net een gewoon koteletje op heeft gelegen, kan niet. Ook moet er een aparte wasstraat komen. Want de borden in hetzelfde ‘sopje’ wassen, mag ook niet. Bestek kan je het best ook van elkaar scheiden. Zo zijn er tal van zaken waar je rekening mee moet houden. Bijna teveel om op te noemen’, aldus Van der Voort.

Hogere prijzen
De investering die nodig is om een keuken ‘halal geschikt’ te maken, kan flink in de papieren lopen. Daar is Van der Voort zich van bewust. Toch aarzelt hij er niet over om de plannen door te zetten. De keuken komt er. Bijna eenvijfde van de klandizie is moslim. En dat worden er jaarlijks steeds meer aangezien Shell in Nederland moeilijk personeel kan vinden. De wensen van een dergelijke grote klantengroep moet je respecteren.
De prijzen van de halal producten liggen gemiddeld 15 procent hoger. Een bedrag dat moslims er graag voor over hebben. Als ze maar vertrouwen hebben in het voedsel. Maar is dat vertrouwen blijvend? Ook als straks de nieuwe keuken er staat? Van der Voort: ‘Daar heb ik mijn klanten wel degelijk op aan gesproken. Want het mag natuurlijk niet zo zijn dat Shell investeert in een halal keuken en de moslims vervolgens het voedsel niet aanraken omdat ze er geen vertrouwen in hebben. Ik organiseer daarom speciale rondleidingen door de keuken. Ook heb ik zelf moslims in dienst die het gehele proces scherp in de gaten houden. En de halal slager beschikt over allerlei certificaten. Dus dat zit allemaal wel goed’.

Biologische levensmiddelen
Shell blijft de producten betrekken van een halal slager. Persoonlijk uitgezocht door Van der Voort. Hij verkiest een dergelijk persoonlijk contact boven een relatie met grotere bedrijven, zoals van Imamin Fresh Food Company. Dat bedrijf introduceerde zo’n drie jaar geleden als eerste convenience producten die ‘rein’ zijn voor moslims. Of het halal saucijzenbroodje. Nog zo’n vinding van Imamin en destijds meteen een ‘kaskraker’. Deze producten leverde oprichter Steve Badloe de innovatieprijs 1998 op van MKB-Nederland. Overigens heeft onlangs ook producent Laan Snacks de Kipkroket Halal en de Kalfskroket Halal geïntroduceerd. In een persbericht zegt het bedrijf de tijd rijp te achten voor dergelijke producten.
Anno 2001 is Imamin Fresh Food de belangrijkste leverancier van halal maaltijden. Maar net als Briolas van de Erasmus Universiteit als Van der Voort van Shell richt hij zijn pijlers ook op autochtone Nederlanders. Badloe: ‘Nederlanders staan steeds meer open voor deze voedingsmiddelen. Naar schatting wordt dertig procent van onze producten gegeten door niet-moslims’.
Van der Voort merkt in ‘zijn’ bedrijfsrestaurant dat steeds meer Nederlanders openstaan voor halal-voedsel. Het past in de trend dat exotische maaltijden in de aandacht staan. Ziet Briolas ook autochtone Nederlanders bij de halal uitgifte? Briolas: ‘Jazeker. Door de verwijzing naar reinheid en een gezonde levensstijl concurreren de halal producten in zekere zin ook met biologische levensmiddelen. En die staan momenteel helemaal in de belangstelling, met name ‘dankzij’ Mond- en Klauwzeer en BSE. Halal kan daarom best wel eens een flinke vlucht gaan nemen’.