artikel

Zakendiner op de lange baan

Horeca

Angst en onzekerheid over de gevolgen van de terreur in Amerika hebben zichtbaar effect op de horeca in ons land. Even een hapje buiten de deur eten is ineens minder vanzelfsprekend. Het regent annuleringen, vooral uit zakelijke hoek. Luxe hotels in de regio Amsterdam zien de bezetting met 15 tot 20 procent dalen.

In het reserveringsboek van restaurant De Beukenhof in Oegstgeest stond voor afgelopen zaterdag een diner voor honderdtwintig man. Het werden er 54. Een week eerder, op de vrijdag na de ramp in New York, zou een groep van 34 man komen eten. Uiteindelijk kwamen 14 mensen opdagen.

Zakenreserveringen van Amerikanen leveren deze dagen weinig tot niets op. Maar ook Nederlanders laten het sinds 11 september massaal afweten, merkt restaurateur Erwin Rozendal. ‘Ik ken jongens die op de beurs nu elke dag tienduizenden guldens verliezen. Die zijn niet echt in the mood om lekker uitgebreid bij mij te lunchen of te dineren. Alles staat op z’n kop en mensen zijn angstig. Ik zou zelf ook geen zin hebben om naar een restaurant te gaan.’Het zijn vooral de bedrijven in het westen van het land die zwaar worden getroffen, en zeker de restaurants en hotels die zich richten op de internationale zakenmarkt. Amerikanen met name schuiven zakentrips en ook vakanties naar het buitenland op de lange baan. Reisbureaus in de VS melden een terugval van soms wel vijftig procent in de reserveringen voor vluchten naar Europa. In plaats daarvan wordt op grote schaal op afstand vergaderd via internet. Leveranciers van apparatuur voor video conferencing beleven gouden tijden.In restaurant Tollius in Amersfoort is het normaal gesproken een komen en gaan van Amerikaanse zakenrelaties van het Akzo-concern. ‘Sinds dinsdag 11 september heb ik geen Amerikaan meer aan tafel gehad’, zegt eigenaar Peter Gertenbach. ‘Ik ben benieuwd hoe lang dat gaat duren.’

Somber
De luxe hotels in Amsterdam zien de bezetting teruglopen. Van een dramatische daling is volgens directeur Roberto Payer van het Hilton nu nog geen sprake. Hij verwacht september nog net met tachtig procent bezetting af te sluiten, maar daarna gaat het snel bergafwaarts. ‘Voor oktober verwacht ik tien tot vijftien procent lager uit te komen dan vorig jaar. Het gaat dus minder, maar Amerikanen reageren nou eenmaal emotioneel in de eerste weken na zo’n ramp. In voorgaande crisisituaties zag je hetzelfde.’ Payer hoeft nog geen mensen te ontslaan. Pas als echt sprake is van een recessie die langer dan een half jaar aanhoudt, en er in alle 450 Hilton-hotels wereldwijd te veel kamers leegblijven, ontstaat een echt probleem.

Marc Lannoy van Sheraton Schiphol is somber gestemd. Door de terugval van het aantal vluchten daalde de bezetting deze week al met twintig procent. Een belangrijke maand als november, vorig jaar nog goed voor 85 procent bezetting, komt waarschijnlijk dit jaar niet boven de 70 procent uit. ‘Je kunt nu al zeggen dat het zeker tot maart slecht gaat.’ Ontslagen vallen nog niet. ‘Werknemers moeten verplicht vakantie opnemen. Er is de afgelopen jaren zo keihard gewerkt; mijn mensen hebben veel vrije dagen opgebouwd.’

Fons van Groeningen van restaurant Kaatje bij de Sluis in Blokzijl had in het eerste weekend na de aanslagen veertig procent minder bezetting. ‘Ik denk dat het voor een deel te maken heeft met het feit dat er ineens een alternatief verzetje was voor veel mensen: men bleef liever thuis om de ontwikkelingen na de ramp op televisie te volgen.’ Intussen is bij Kaatje de kassa weer gaan rinkelen. ‘Het afgelopen weekend was weer als vanouds, al moet ik er eerlijkheidshalve wel bij zeggen dat er ook vóór de aanslagen al sprake was van een lichte terugval.’

Bij hotel Hoog-Holten in het Overijsselse Holten is niets te merken van slechte tijden. ‘Er wordt prima geboekt’, zegt Remco Vermeulen. ‘Ons geluk is dat we in het oosten van het land zitten en naar verhouding weinig zakelijke overnachtingen hebben. Ik durf de voorspelling aan dat het effect voor bedrijven als het onze juist positief zal zijn. Uit angst voor aanslagen zullen mensen minder snel op het vliegtuig stappen en een vakantie de komende maanden wellicht liever in eigen land doorbrengen.’

Onzeker
Niet dat Vermeulen zich geen zorgen maakt over de toekomst. De plannen voor uitbreiding van het hotel met een nieuwe vleugel zijn na de aanslagen opnieuw in overweging genomen. ‘We hebben ons serieus afgevraagd of we zo’n grote investering moeten doorzetten als we niet zeker weten wat er gaat gebeuren. We blazen het niet af, je moet vertrouwen blijven houden.’Peter Gertenbach opende een maand geleden zijn tweede café-restaurant in Amersfoort. ‘Als die aanslagen waren gebeurd voordat ik met dat project aan de gang ging, had ik nooit een handtekening gezet. Te veel risico. Nu kan ik niet meer terug en moeten we er maar het beste van hopen. Tot nu toe gaat het gelukkig goed.’