artikel

Zibb.nl/horeca gezondheidstips

Horeca

Lange dagen, hard werken, weinig tijd voor ontspanning en sportieve uitspattingen. En een gezonde maaltijd schiet er regelmatig ook nog wel bij in. Allemaal uitspraken die van toepassing zijn op de leefstijl van horecamedewerkers en horeca-ondernemers. Zibb.nl/horeca raadt u aan daar verandering in te brengen en geeft u een aantal gezondsheidstips. Direct uit de wetenschappelijke bladen!

Zibb.nl/horeca gezondheidstips

Appel: appels zijn zeer gezond, zo staat inmiddels onmostotelijk vast. Ze bieden bescherming tegen tal van ziekten. prof. dri. ir. Daan Kromhout van het Rijkinstituut voor Volksgezondheid en Milieu: Appels bieden bescherming tegen longziekten, hartaanvallen en longkanker.’ De Maastrichtse hoogleraar Aalt Bast, deskundig op het gebied van gezonde en ongezonde stoffen in de voeding, eet er dagelijsk een stuk of vier. Toch is de leus ‘snoep verstandig, eet een appel, niet helemaal geslaagd. De zuren uit een appel of een sapje tasten de tanden evenzeer aan als de gerenommeerde boosdoener cola.

Beestjes: het voornaamste voedselprobleem is niet dioxine, pesticiden of wat voor chemische vervuiling dan ook. Nee, probleem nummer één zijn de enge beestjes in voeding. De besmetting met bacteriën kan volgens het Amerikaanse National Food Safety Initiative op vier manieren worden bestreden. In de eerste plaats het wassen van handen en schoonmaken van het aanrecht. In de tweede plaats door voedsel zo veel mogelijk gescheiden te houden om aldus kruisbesmettingen te voorkomen. In de derde plaats stevig doorbakken en in de vierde plaats voedsel zo snel mogelijk in de ijskast leggen.

Bewegen: ieder mens zou eigenlijk per week drieënhalf uur moeten bewegen, volgens de Vrije Universiteit van Amsterdam. Kinderen voldoen daar makkelijk aan, volwassenen niet. Dertienjarigen bewegen per week gemiddeld 10 uur, vanaf 21 jaar daalt dat tot wekelijks 1 uur.

Bier: in bier zit hop en dat is met soja een van de sterkste pseudo-oestrogenen: stoffen die de werking van het vrouwelijke hormoon oestrogeen nabootsen. Te veel bier en mannen krijgen niet alleen een bierbuik, maar ook bierborstjes.

Biologisch: het is een misvatting dat biologisch geteelde groenten gezond zouden zijn. Omdat er geen kunstmest wordt gebruikt maar natuurlijke mest, kunnen biologische groenten besmet zijn met gevaarlijke bacteriën. Wie biologische groenten of fruit eet, dient deze dan ook extra goed te wassen. Een ander belangrijk argument waarom biologische groenten en fruit slecht voor de volksgezondheid zijn, is dat ze vaak twee tot drie keer zo duur zijn. Een groot probleem is dat arme, slecht opgeleide mensen te weinig groenten en fruit eten. Dat wordt met biologische groenten alleen maar erger.

Chef: een vervelende baas is slecht voor de gezondheid. Onderzoekers van het Buckinghamshire Chilterns University College testten het bloed van 25 verpleegsters die twee verschillende chefs hadden. De verpleegsters met twee bazen van wie ze er een niet mochten, hadden een hogere bloeddruk dan degenen die twee aardige bazen hadden. Bij de groep met een aardige en een onaardige baas schoot de bloeddruk op de dag dat de als onaardig beoordeelde baas aan de beurt was omhoog van 113/75 naar 126/81. Na verloop van tijd is dat een aardige verhoging van risico’s voor het hart.

Chocolade: onderzoekers van de universiteit van Californië in Davis rapporteerden enkele maanden geleden positief over de gezondheidsbevorderende werking van chocola. Er zitten in chocola stoffen, flavonoïden, met een preventieve werking op hart- en vaatziekten. De onderzoekers namen bloed af bij vrijwilligers die 25 gram chocolade hadden gegeten en vergeleken dat met mensen die brood aten. De chocolade-eters hadden een lagere activiteit van bloedplaatjes dan de broodeters en hebben daardoor een kleinere kans op het optreden van bloedstolsels. Een van de onderzoekers vergeleek chocola zelfs met lage doses aspirine, waarvan inmiddels vaststaat dat het middel tegen hartproblemen beschermt.

Cholesterol: vijftien procent van de bevolking in de geïndustrialiseerde wereld heeft een te hoog cholesterolgehalte. Als er geen andere risicofactoren bijkomen, veroorzaakt dat geen hartinfarct. Ook hadden artsen vroeger de neiging om het gevaar van cholesterol te overdrijven: het eitje is dan ook volslagen ten onrechte in de ban gedaan. Toch is het voor iedereen verstandig ernaar te streven een zo laag mogelijke cholesterolspiegel in het bloed te hebben. Er zijn diverse natuurlijke voedingsmiddelen die daarbij kunnen helpen. In de eerste plaats stoppen met vlees en zuivel. Een positief effect hebben vette vis (haring, makreel), sommige margarines (Benecol, Becel Plus), soja en rode Chinese rijst.

Dik: heb ontzag voor dikke mensen. Allerlei zaken die u, slanke mens, simpel en vanzelfsprekend vindt zoals het zetten van de ene voet voor de ander, kosten de dikke mens veel meer moeite. Op de universiteit van Maastricht hebben ze gemeten dat dezelfde lichamelijke activiteit van dikke mensen veel meer energie vraagt dan van dunne. Helaas zijn dikke mensen niet dom (alhoewel ze wel een gebrek aan beheersing valt te verwijten, toch?) en dus bewegen ze zo min mogelijk. Daarom blijven ze dik.

Erectie: dikke mannen hebben tweemaal zoveel last van impotentie. Wel wordt dit bij extreem dikke mannen gecompenseerd, omdat ze het euvel niet kunnen waarnemen.

Eskimo: eskimo’s hebben geen hartaanvallen. Komt doordat ze zo veel vis eten.

Eten: elke kilo die u te zwaar bent, verkort uw leven met ongeveer twee maanden. Twintig procent te zwaar verhoogt de kans op een hartaanval met 29 procent, de kans op kanker met 10 procent, de kans op een beroerte met 15 procent en op suikerziekte met 130 procent.

Frankenstein: wonend in een werelddeel waar Greenpeace & co veel macht heeft, zou je denken dat het verzet tegen genetisch gemanipuleerd voedsel, door de jongens en meisjes van Greenpeace hardnekkig Frankenstein-voedsel genoemd, effectief is. Dat is niet zo. Het areaal met genetisch gemanipuleerde gewassen stijgt wereldwijd. In 1996 was het bijna niets, in 1997 al 10 miljoen hectare en in 2001 50 miljoen hectare, een gebied ter grootte van Spanje. Onlangs wees een Britse groep onderzoekers er voor de zoveelste keer op dat er geen enkele aanwijzing is dat genetisch gemodificeerd voedsel ongezonder zou zijn dan gewone voeding.

God: god is gezond. Mensen die vaak naar de kerk gaan, hebben een betere afweer tegen ziekten.

Handen: het lijkt zo simpel, handen wassen, maar veel mensen vergeten het. Kijk maar eens op de heren-wc. De helft van de mannen die hebben geürineerd, wast de handen niet. Laat staan op andere momenten. Dom, dom, dom. Voor de gezondheid is het wassen van de handen cruciaal. Zo wees een Amerikaanse studie onlangs uit dat vijfmaal per dag handen wassen de kans op een luchtweginfectie met de helft vermindert.

Internet: Voor het eerst in de geschiedenis van internet is er een onderwerp met meer hits in een zoekmachine dan seks: health, gezondheid.

Keukentrapje: het keukentrapje veroorzaakt jaarlijks twintig doden in Nederland, ongeveer evenveel als de vuurwerkramp in Enschede.

Kussen: koop geregeld een nieuw kussen. Na zes jaar bestaat 10 procent van het kussengewicht uit huidschilfers, levende en dode huismijten plus uitwerpselen van dat beestje. Dat is vragen om allergie.

Lachen: zeer gezond. Uit allerlei experimenten blijkt dat naarmate mensen vaker lachen, hun afweerstelsel verbetert. Mede daarom wordt lachen ook wel inwendig joggen genoemd.

Neuspeuteren: bij 15 procent van de Nederlandse bevolking zit de bacterie Neisseria meningitidis in de neus-keelholte. Deze meningokok veroorzaakt de helft van alle gevallen van hersenvliesontsteking, constateerde onlangs de medisch bioloog Fred de Vries die bij het Amsterdamse AMC op de bacterie promoveerde. Een extra argument voor ouders om hun kinderen van dat onsmakelijke neuspeuteren af te krijgen: het is slecht voor de gezondheid. Als die bacterie vanuit de neus via de vingers in een wond terechtkomt, kan er een bloedvergiftiging of een hersenvliesontsteking ontstaan.

Orgasme: mannen die twee of meer orgasmen per week hebben leven langer dan zij die er maar een of geen per week hebben, volgens een onderzoek van de Cardiff University in Wales. Een onderzoek dat in het British Journal of Cancer werd gepubliceerd, toonde bovendien aan dat mannen die meer dan zes orgasmen per maand hebben een kleinere kans hebben op borstkanker (dat overigens sporadisch bij mannen voorkomt). Het onderzoek maakte geen melding van het heilzame effect van orgasmen bij vrouwen.

Pinda’s: in pinda’s (jammer dat het woord olienoten in de vergetelheid raakt) zit een stof, bèta-sitosterol, die tegen hart- en vaatziekten en kanker beschermt, zo stond onlangs in het tijdschrift Nutrition and Cancer. Onderzoekers van de State University of New York in Buffalo vonden zowel in pinda’s, pindakaas als pindaolie tientallen milligrammen van deze stof per 100 gram product. Eerder was al gebleken dat twee tot drie porties pinda’s of boterhammen met pindakaas het cholesterolgehalte met 11 tot 14 procent doen dalen. Bovendien is onlangs uit onderzoek bij genetisch gemanipuleerde muizen met menselijke tumoren gebleken dat de tumoren kleiner worden door pinda’s.

Pruimen: in pruimen zit een uitstekend antibioticum. Vlees, vis en gevogelte kunnen beter worden bewaard als een klein beetje pruimensap wordt toegevoegd. Een onderzoeker van de Kansas State University (VS) zegt dat het zo goed werkt dat zelfs niet te proeven hoeveelheden pruimensap al voldoen.

Sperma: australische onderzoekers van de universiteit van Adelaide suggereren dat sperma het afweerstelsel oppept. Het afweerstelsel is erop gebouwd om vreemde eiwitten te herkennen en te vernietigen. Sperma zit stampvol met van die vreemde eiwitten. Daartussen zitten vermoedelijk ook onbekende stoffen die het afweerstelsel kalmeren, zodat de zaadcellen niet worden vernietigd. Mocht het tot een zwangerschap komen, dan worden ook de vreemde van de vader afkomstige eiwitten op de vrucht niet aangevallen. Een consequentie van dit inzicht is dat orale seks voor vrouwen (en mannelijke homo’s) bepaald geen kwaad kan. Het zou helpen bij de preventie van ziekten waarbij het afweerstelsel op hol slaat: allergie en auto-immuunziekten zoals multiple sclerose.

Uitslapen: wakker worden is ongezond. De bloeddruk schiet omhoog, de hartslag versnelt. De meeste hartaanvallen doen zich dan ook vlak na het opstaan voor. Niet doen dus, gewoon blijven liggen!

Vegetariërs: vegetariërs krijgen meer meisjes, zo is uit een Brits onderzoek onder zesduizend zwangere vrouwen gebleken. Vermoedelijke verklaring is dat vegetariërs meer soja eten en dat er in soja stoffen, pseudo-oestrogenen, zitten die als het vrouwelijk hormoon oestrogeen werken. In veel vleesvervangers zoals tofu en taugé zit soja.

Vet: ouders die hun kinderen hamburgers of patat mét laten eten, moeten oppassen. Wellicht worden ze in de toekomst aangeklaagd. Dat overkwam de Amerikaanse Marlene Corrigan. Haar dochter Christina stierf op 13-jarige leeftijd aan een hartaanval omdat ze veel te vet had gegeten. Ze woog maar liefst 320 kilo. Vervolgens klaagde de Amerikaanse justitie de moeder aan voor kindermishandeling, een misdrijf waar een gevangenisstraf van maximaal 6 maanden op staat.

Vitamine: voor vitamines bestaan aanbevolen hoeveelheden. Dat is per definitie die hoeveelheid waarboven verdere verhoging geen gunstig effect voor de gezondheid heeft. Het is de vraag of die definities kloppen. Op een congres in Disneyland, Parijs, gaf een Britse onderzoeker van de universiteit van Southampton vitamine E als voorbeeld. Wie meer vitamine E inneemt dan de aanbevolen hoeveelheid stimuleert daarmee zijn afweerstelsel en dat is voor de meeste mensen een gunstige zaak.

Vlees: vlees is bijna even ongezond als roken. En net als bij roken zit het idee dat het lekker zou zijn tussen de oren. Wie vlees door vis vervangt, verlaagt de kans op kanker en hartinfarcten aanzienlijk. Onlangs wees een Nederlandse studie weer ondubbelzinnig uit dat er een verband is tussen het eten van vlees en het ontstaan van darmkanker.

Voedsel: een mooie uitspraak van Carl Winter, directeur van het Amerikaanse FoodSafe Program, is: ‘Eating may have some level of risk associated with it, but not eating is fatal.’ Vrij vertaald betekent dit: hoe riskant eten soms ook is, het is altijd gezonder dan niet eten.

Volkoren: het succesverhaal van de voedingsvoorlichting. Uit onderzoek in Zutphen blijkt dat in 1960 70 procent witbrood at en dat in 1985 70 procent volkorenbrood at. Bruin brood is in alle opzichten gezonder dan wit brood, er zitten veel meer beschermende stoffen in.

Water: handige gezondheidstip: laat ’s ochtends eerst de kraan een minuut lopen voor je water drinkt of aftapt voor de koffiezetter. Als het water een nacht in de leidingen heeft gestaan, kunnen er zich ongezonde stoffen uit de leidingen in ophopen.

Yoghurt: op komst: nieuwe typen yoghurt die speciaal voor het uiterlijk zijn ontwikkeld. Japan is ermee begonnen, Frankrijk is bezig. Blauwe-bessenyoghurt voor glanzende ogen, perzikenyoghurt voor een stralende huid, et cetera.

Zout: de acties tegen zout uit het verleden waren overdreven. In de eerste plaats zijn er veel mensen bij wie zout geen invloed heeft op de bloeddruk. En bij de mensen bij wie zout wel degelijk bloeddrukverhogend werkt, heeft zoutarm eten maar weinig effect. Verstandiger is het voor hen om meer groente en fruit te eten. Dat verlaagt de bloeddruk ook.