artikel

Zorggroep Zuid-Groningen brengt voedsel dichter bij de mensen

Horeca

Zorggroep Zuid-Groningen, een samenwerkingsverband van vier multifunctionele zorgcentra in Ter Apel, Musselkanaal, Stadskanaal en Vlagtwedde, gaat stoppen met het verstrekken van voorverpakte eenpersoonsmaaltijden aan haar cliënten. De zorggroep wil de etensgeuren terug in haar huizen.

Zorggroep Zuid-Groningen brengt voedsel dichter bij de mensen

‘Zes jaar geleden kozen we samen met zorgcentrum Tangenborg ervoor om de keukens te ontmantelen en de maaltijduitgifte te centraliseren,’ vertelt directeur Jaap van Slooten. ‘Daarvoor richtten we De Dis op, dat de maaltijdverstrekking op zich nam. Dat gebeurde onder druk van de dwangmatige milieu-eisen, de veranderende visie op voeding en natuurlijk om bedrijfseconomische redenen. We wilden een echt professionele keuken opzetten. Nu slaat de wijzer weer uit naar de andere kant: we willen het voedsel dichter bij de mensen brengen.’

Beleving
De verandering is vooral ingegeven door klachten over de maaltijden, zowel van bewoners en cliëntenraden als van personeel, aldus Van Slooten. ‘Die klachten waren vooral van communicatieve aard. Over smaak valt niet te twisten, maar over de beleving wel. Men mistte bij de maaltijden de band met het huis. De maaltijden kwamen van ver, de etensgeuren in de gangen werden gemist, het werd allemaal als te afstandelijk ervaren.’

Door de nieuwe ontwikkelingen op het gebied van keukenapparatuur is het nu mogelijk aan de HACCP-eisen te voldoen en toch het eten weer dichter bij de mensen te brengen, aldus Van Slooten. ‘We hebben nieuwe karren en andere apparatuur aangeschaft. Bovendien wordt er tegenwoordig anders tegen diëten aangekeken. De rigiditeit die lange tijd heerste op dat gebied is losgelaten. Nu denken we: de mensen zijn in hun laatste levensfase, laat ze toch eten wat ze lekker vinden. **Uitgezonderd echt noodzakelijke diëten natuurlijk.’

De nieuwe aanpak houdt in dat De Dis nog slechts als aanleveraar fungeert en de maaltijden weer in de huizen bereid worden. Van Slooten: ‘We zijn begonnen met een twee weken durend experiment in verzorgingstehuis de A-Horst in Musselkanaal. Daar is de keuken weer opgetuigd en nieuw personeel aangenomen. Het eten wordt in bulk aangeleverd door De Dis en ter plekke opgewarmd. Toetjes maken ze zelf.’

De maaltijden worden geserveerd in het restaurant en niet meer, zoals voorheen, op de kamers. Het staat de bewoners vrij te kiezen voor eten in het restaurant of op de kamer. ‘De bewoners die gebruik maken van het restaurant vinden het geweldig. Er staan nu dampende schalen op tafel, met keuze uit meerdere soorten aardappelen, groenten en vlees. Het restaurant is bovendien opengesteld voor de bewoners van de aanleunwoningen en andere bejaarde wijkbewoners.’

Op de kamers krijgen de bewoners hetzelfde aanbod, dat in karren langs gebracht wordt. Ze kunnen dan kiezen. ‘De bewoners die op de kamers eten reageerden vrij neutraal, vertelt Van Slooten. ‘Misschien vinden ze het kiezen teveel gedoe, of ze vonden het vroeger ook wel best. Aan elke verandering moet men wennen.’

Aardappels schillen
Van Slooten beschouwt het experiment als geslaagd. ‘In Musselkanaal is het inmiddels structureel ingevoerd. In de andere huizen gaan we het in de komende twee jaar gefaseerd invoeren, afhankelijk van de situatie ter plekke en de wensen van de bewoners.’

Uit onderzoek vooraf bleek dat de verandering budgetneutraal kan plaatsvinden. ‘We zullen wat meer personeel moeten aannemen, maar dat verdienen we terug door efficiënt inkopen. In het verleden moesten we veel weggooien, omdat de maaltijden voorgeportioneerd waren. Nu scheppen de mensen alleen op wat ze echt lusten. Dat bleek tijdens de proefperiode al tot minder weggooien te leiden. Ook geef je het personeel de mogelijkheid om binnen de budgetten te variëren.

Zo kan er bijvoorbeeld eens iets extra’s gedaan worden op hoogtijdagen.’Belangrijkste vindt Van Slooten echter het sociale aspect. ‘We willen de maaltijden een centralere plek geven in het woonzorgconcept. De restaurants zijn sociale ontmoetingspunten. In de kleinere zorgcentra willen we de bewoners laten helpen bij het boodschappendoen, het eten klaarmaken en het afwassen. Je kunt als je dement bent nog best aardappels schillen. Dat vindt men prettig, het geeft structuur en het is vertrouwd. Bij twee woonvoorzieningen voor beginnend dementeren doen we dat al. Mensen bloeien daar echt van op. Ze groeien, letterlijk en figuurlijk.’